II SA/Po 1123/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. - Rejon Dróg Wojewódzkich w C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...]. Nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ A. Łaskarzewska /-/ St. Małek /-/ G. Radzicka Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. umorzył postępowanie, którego przedmiotem było zmuszenie D. K. do doprowadzenia schodów prowadzących do sklepów mieszczących się na parterze budynku położonego w W. przy ul. [...] – do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że decyzją z dnia [...]. znak [...] Wojewoda W., odmówił D. K. – udzielenia pozwolenia na użytkowanie schodów, prowadzących do sklepów mieszczących się na parterze budynku w mieście W. przy ul. [...], bowiem stwierdził, że pobudowania schodów dopuszczono się w warunkach samowoli, nie uzyskując zgody Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. – Rejonu Dróg Wojewódzkich w C. . W ocenie organu, ponieważ nastąpiło samowolne zajęcie pasa drogowego, to właśnie zarządca drogi, winien orzec o przywróceniu do stanu poprzedniego, samowolnie naruszonego pasa drogowego zgodnie z art. 36 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985r. (tekst jedn. Dz. U. z 2000 Nr 71, poz. 838 ze zm.). Uznając wiec, że rozstrzygnięcie sprawy nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. na zasadzie art. 105 § 1 kpk postępowanie umorzył. Odwołanie od decyzji złożył Zarząd Dróg Wojewódzkich w P. zarzucając, że przedmiotowe schody są elementem budynku i zostały wykonane samowolnie przy przebudowie budynku. W ocenie odwołującego ponieważ przy przebudowie naruszono przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w szczególności § 61, 68, 293 ust. 3, stąd w ocenie odwołującego organ nadzoru budowlanego winien nakazać rozbiórkę schodów. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podzielił jej argumentację. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu, Zarząd Dróg Wojewódzkich w P. podniósł podobne zarzuty jak w odwołaniu i żądał uchylenia zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów art. 105 § 1 kpa organ ma do czynienia wówczas, gdy odpada jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 kpa. Dzieje się tak wówczas, gdy sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego traci charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania. Powyższa sytuacja w sprawie nie występuje, a jeżeli nawet organ nadzoru budowlanego uznał, że nie jest właściwy w sprawie, to w ocenie Sądu winien przekazać sprawę organowi właściwemu do załatwienia sprawy w myśl art. 19 kpa. Pogląd, że w omawianej sytuacji należy postępowanie umorzyć nie jest zasadny, bo ostatecznie jeżeli uznać racje decyzji, że przedmiotem sprawy jest zajęcie pasa drogowego, to w sprawie wydano decyzję i wydał ją organ niewłaściwy. Należy jednak przede wszystkim stwierdzić, że u podstaw uchylenia zaskarżonych decyzji leżą przede wszystkim wadliwe ustalenia stanu faktycznego i co się z tym wiąże nie zastosowanie prawa materialnego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Jest niespornym, że do wybudowania, czy też odnowienia schodów jak twierdzi inwestorka, doszło przy okazji remontu fasady części budynku. Konstrukcja schodów jak wynika z materiału fotograficznego jest taka, że częściowo schody mieszczą się w licu budynku, a częściowo wystają poza nie. Prawo budowlane nie zawiera przepisu, który zezwalałby na częściowy podział robót budowlanych – polegających na wybudowaniu schodów na te, które należą do organów nadzoru budowlanego i na te, które należą do innych organów, skoro jest to konstrukcja stanowiąca ergonomicznie jedną całość. Tak więc rolą organu budowlanego jest ustalenie prawidłowego stanu faktycznego polegającego na wyjaśnieniu czy i w jaki sposób zmieniono fasadę budynku, czy lub nie wybudowano nowe schody, czy tylko wyremontowano stare. Zdaje się niewiarygodne twierdzenie inwestorski, że złożone do akt zdjęcia ksero odzwierciedlają stan przedwojenny, gdyż przeczą temu zarówno znajdujące się na zdjęciu znaki drogowe, rodzaj słupów oświetlenia ulicznego, kształt pojazdów samochodowych, czy wreszcie wymalowane pasy na jezdni. Z drugiej strony nieprawdopodobnym jest by do budynku mieszkalnego nie było wejścia w ogóle. Przeczy temu zdjęcie znajdujące się w aktach sprawy przy protokole oględzin, a okres w którym go zrobiono jest możliwy do odtworzenia z uwagi na rodzaj sklepu będącego w tle osób fotografowanych. Widnieją na tym zdjęciu schody prowadzące do budynku i zajmujące część chodnika. Jeżeli więc tylko jedno wejście schodowe wyremontowano, a drugie na nowo skonstruowano rolą organów nadzoru budowlanego jest najpierw ustalenie rzetelnego stanu faktycznego, a następnie zastosowanie właściwego prawa materialnego. Należy również podkreślić, że w międzyczasie nastąpiła zmiana prawa materialnego w ustawie z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) wprowadzonych miedzy innymi ustawą z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2003r. Nr 200, poz. 1953 która weszła w życie dnia 09 grudnia 2003r. W myśl tej ustawy zmianie uległ art. 36 ustawy o drogach publicznych i stanowi on, że "w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego". Ta zmiana przepisu, którą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy musi wziąć pod uwagę nakłada na niego obowiązek ustalenia czy doszło do naruszenia pasa drogowego i w przypadku potwierdzenia tego naruszenia, zastosowanie obecnie obowiązującego przepisu, który jednoznacznie wskazuje organ właściwy do rozpoznania sprawy. Z tych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ A. Łaskarzewska /-/ St. Małek /-/ G. Radzicka kk