VII SA/Wa 750/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz ( spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005r sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2003 r. znak: [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Kultury na rzecz skarżącego J. P. kwotę 440 zł ( czterysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Kultury decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. znak: [...] wydaną w trybie art. 127 § 3 kpa na wniosek J. P. na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit d, art. 7 pkt 1 ust 36 ust. 1 pkt 10 i 11 art. 49 ust. 1 art. 89 pkt 1 i 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. "o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami" orzekł o utrzymaniu w mocy swej decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2003r. znak: [...] Nr [...]. W uzasadnieniu podniesiono, iż kwestionowaną decyzją [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nakazał J. P. natychmiastowe zdjęcie transparentów informacyjnych umieszczonych na [...] przy ul. [...] w G. J. P. domagał się stwierdzenia nieważności tej decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Organ nadzoru nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji podkreślając, że decyzja ta wydana została na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 1 i 3 obowiązującej w dacie wydania decyzji umowy z dnia 15 lutego 1962r. "o ochronie dóbr kultury. /Dz. U. z 99 r. Nr 98 poz. 1150). Art. 28 ust 1 pkt 2 zezwalał wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków nakazanie przywrócenia zabytku lub jego otoczenia do poprzedniego stanu na koszt osoby, która naruszyła przepis art. 27 ust 1 i 3 ustawy tj. nie uzyskała zezwolenia tego organu na dokonanie zmian w zabytku lub w jego otoczeniu. [...] wzniesiony w drugiej połowie XVI wieku wpisany został do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w G. z dnia [...] lutego 1967r. pod nr [...] i stanowi fragment historycznego układu urbanistycznego G., który również w granicach fortyfikacji nowożytnych wpisany jest do tego rejestru pod Nr [...] decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1947r. Organ nie podzielił zarzutu podnoszonego przez J. P., by rażące naruszenie prawa stanowił brak uzasadnienia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Za zastosowaniem tego rygoru przemówił fakt, że dobra kultury są bogactwem narodowym i powinny być chronione przez wszystkich obywateli a więc ochrona interesu społecznego uzasadnia zastosowanie art. 108 § 1 kpa. Nie stwierdzając zarzuconych przesłanek nieważnościowych, z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ nadzorczy odmówił uwzględnienia wniosku J. P. W skardze wniesionej na powyższą decyzję Ministra kultury J. P. domagał się uchylenia decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 oraz decyzji ją poprzedzającej Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2003r. i orzeczenia przez Sąd, co do istoty sprawy przez stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2002r. Nr [...] W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko z decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest skuteczna aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane w niej zarzuty. Na wstępie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny zmierzający do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego w przypadku stwierdzenia, że kontrolowany akt dotknięty jest wadą kwalifikowaną skutkującą stwierdzenie nieważności. Przesłanki takie taksatywnie wymienia art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Należy też zauważyć, w przeciwieństwie do stanowiska skargi, iż w tym postępowaniu organ działa tylko jako organ kasacyjny, nie przeprowadza postępowania wyjaśniającego a jedynie dokonuje kontroli kwestionowanego orzeczenia w aspekcie wskazanych art. 156 § 1 kpa przesłanek, nieważnościowych. Decyzja nr [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w G. z dnia [...] września 2002r. nakazuje J. P. w trybie natychmiastowym zdjęcie transparentów informacyjnych umieszczonych na [...] przy ul: [...] w G. w terminie 2 dni od doręczenia niniejszej decyzji pod rygorem zastępczego wykonania powyższej czynności na koszt osoby zobowiązanej. Po uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pouczeniu o środkach odwoławczych organ na podstawie art. 108 § 1 kpa nadał decyzji rygor natychmiastowe4j wykonalności. Decyzja Nr [...] stanowiąca przedmiot wszczętego postępowania nieważnościowego nie została oceniona przez organ nadzoru pod kątem przesłanek nieważnościowych. Organ rozpoznał sprawę i dokonał oceny decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jak organ odwoławczy w postępowaniu zwykłym. Ograniczył się do wykazania słuszności zakwestionowanej decyzji oraz zasadności postępowania Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w oparciu o przepisy ustawy o ochronie dóbr kultury. Organ nadzorczy wbrew swym nadzorczym kompetencjom w postępowaniu nieważnościowym prowadził ustalenia faktyczne – dotyczące wpisu do rejestru zabytków [...] w G. jak i układu urbanistycznego z uwagi na walory historyczne w granicach fortyfikacji nowożytnych. Także organ ten w swej decyzji uzasadnił podstawę zastosowania art. 108 § 1 kpa wg własnej oceny, chociaż takiego uzasadnienia nie zawierała decyzja zakwestionowana. Wadliwie przeprowadzone postępowanie nieważnościowe stanowi naruszenie art. 156 § 1 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. Organ pominął w ocenie kwestionowanej decyzji, iż zawiera w swej treści wewnętrznie sprzeczne rozstrzygnięcia, co do terminu wykonania nałożonego obowiązku i nie zajął stanowiska, co do charakteru tej wadliwości czy jest to oczywiste naruszenie prawa czy też nosi cechy rażącego naruszenia prawa i z jakich przyczyn taką kwalifikację przyjmuje. Również nie ustosunkował się do zarzutu skarżącego, iż brak w uzasadnieniu decyzji o celowości zastosowania w niniejszym stanie faktycznym art. 108 § 1 kpa należy ocenić jako kwalifikowaną wadę decyzji skutkującą stwierdzenie jej nieważności. Wskazane wyżej uchybienia stanowią uzasadnioną konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).