VI SA/Wa 634/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Autorów Z. w W. na zji z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia Stowarzyszenia Autorów Z. w W. do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji 1. stwierdza nieważność postanowienia Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] 2. stwierdza nieważność Uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] 3. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz Stowarzyszenia Autorów Z. w W. kwotę [...] zł ( [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji postanowieniem z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia - skarżącej -Stowarzyszenia Autorów "Z." z siedzibą w W. działając na podstawie art. 31 § 2 oraz art. 141 § l i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 roku Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.), postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku Przewodniczącego KRRiT. Organ ustalił, że zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Przewodnicząca KRRiT odmówiła Stowarzyszeniu Autorów "Z." z siedzibą w W. dopuszczenia do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego spółce PPUH M. Sp. z o.o. z siedzibą w J.. Organ zaproponował w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2003 aby strona skarżąca rozważyła kwestię skorzystania przez organizację społeczną z możliwości przedstawienia organowi decyzyjnemu swojego poglądu w sprawie w oparciu o art. 31 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem KRRiT jest to najbardziej właściwa forma współpracy z organizacją zbiorowego zarządzania, dzięki której "Z." ma możliwości przedstawiania swojego stanowiska w sprawach dotyczących respektowania przez nadawców praw autorów i wykonawców korzystających z jego ochrony. KRRiT wskazała, że uzyskane od Stowarzyszenia Autorów "Z." informacje dotyczące naruszania przepisów o prawie autorskim przez spółkę PPUH M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. miały istotne znaczenie w toku postępowania koncesyjnego ponieważ w razie ich potwierdzenia mogły stanowić powód odmowy udzielenia koncesji. Organ stwierdził, że nie wszczyna się postępowania o udzielenie koncesji konkretnemu podmiotowi, tylko postępowanie toczy się o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu w związku z ogłoszeniem Przewodniczącego KRRiT, natomiast w postępowaniu tym uczestniczą jeden lub więcej podmiotów. Stowarzyszenia Autorów Z. ubiegające się o dopuszczenie na prawach strony do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego spółce PPUH M. Sp. z o.o. z siedzibą w J., nie wykazało istnienia interesu społecznego. Zdaniem organu zgodnie ze stanowiskiem doktryny organizację społeczną dopuszcza się do udziału w postępowaniu administracyjnym wtedy, gdy istnieje "merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej" /Jaśkowska, Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, str. 285, wyd. Zakamycze 20007. Według KRRiT w tej sytuacji takie merytoryczne powiązanie nie występowało z uwagi na fakt, iż przedmiotem postępowania koncesyjnego jest uzyskanie prawa do prowadzenia działalności nadawczej przez ubiegające się o nie podmioty. Dla ochrony praw majątkowych i osobistych autorów oraz wykonawców wynikającej z przepisów prawa autorskiego bardziej właściwa jest droga postępowania cywilnego. Ponadto KRRiT uważa, że cele i zasady postępowania administracyjnego są zupełnie inne, niż w postępowaniu cywilnym, gdzie Stowarzyszenie Autorów "Z." jest uprawnione z mocy ustawy do wytaczania powództwa o ochronę autorskich praw majątkowych ale już nie osobistych (orzeczenie Sądu Najwyższego sygn. I CK 312/2002). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Stowarzyszenie Autorów "Z." ,zwana dalej skarżącym, wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2003 r. Skarżący podniósł, że argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu są nieuzasadnione, a stanowisko zajęte przez organ koncesyjny narusza art. 31 § l Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że jest organizacją społeczną, a więc jej udział w postępowaniu o udzielenie koncesji jest dopuszczalny w świetle obowiązujących przepisów i pomimo braku w ustawie o radiofonii i telewizji wymogu w zakresie udziału organizacji społecznej w postępowaniu koncesyjnym to organizacja taka może brać w nim udział na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej organizacja społeczna dokonuje wyboru sposobu uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym w ramach możliwości określonych w art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego. To od organizacji społecznej zależy z której możliwości skorzysta. Zdaniem skarżącej w razie zwrócenia się przez organizację społeczną o dopuszczenie do udziału w postępowaniu musi ona wykazać, że spełnione są dwie przesłanki, tj.: - żądanie musi być uzasadnione celami statutowymi organizacji; - za żądaniem musi przemawiać interes społeczny. Zdaniem skarżącej, spełnienia powyższe przesłanki a to stanowi wystarczający warunek do uwzględnienia jej wniosku. W ocenie skarżącej powyższe przesłanki ograniczają uznaniowość przy podejmowaniu decyzji przez organ administracyjny, który nie może decydować za stronę co do tego z jakiej formy udziału w postępowaniu może skorzystać organizacja społeczna. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: 1.ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a., 2.ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a., 3.ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p. Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie ,ale z powodów innych niż wskazuje skarżące Stowarzyszenie. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga na rozstrzygnięcie Przewodniczącego KRRiT powodowała objęcie kontrolą sądową na podstawie art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr74 z 1995r. poz. 368 z późn. zmianami/ również uchwał KRRiT. Gdyż to KRRiT decyduje o merytorycznej treści rozstrzygnięcia, a samo rozstrzygnięcie Przewodniczącego KRRiT odzwierciedla jedynie wolę KRRiT. Uchwała Rady przez to, że zawiera wiążące Przewodniczącego rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy musi być oceniana w świetle przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego i poddana kontroli sądowej w toku kontrolowania wydanej na jej podstawie decyzji administracyjnej Przewodniczącego KRRiT /Por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1998r. II SA 915/97, OSP 1999/4/79/, wyrok NSA 24 października 2002r. II SA 3200/01, wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2003r. II SA 3752/02/. Obecnie na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd również obejmuje swą kontrolą wszystkie akty i czynności we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd objął więc swoją kontrolą czynności organu poprzedzające zaskarżone postanowienie Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2004r. nr [...], a więc: 1.uchwałę nr [...] KRRiT z dnia [...] listopada 2002r., poprzedzającą postanowienie Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] oraz 2.brak odpowiedniego aktu organu poprzedzającego wydanie postanowienia Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2004r. nr [...]. Jak wynika z dołączonego do akt protokołu posiedzenia KRRiT z dnia [...] listopada 2003r. nr [...], w trakcie posiedzenia – pkt [...] - omawiano m.in. sprawę dopuszczenia Stowarzyszenia Autorów Z. do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego, w którym uczestniczy spółka P.P.H. M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. - wniosek Z. z dnia [...] października 2003 roku. Zastępca Przewodniczącego KRRiT A.Ł. poddał pod głosowanie, kto z Członków KRRiT jest za dopuszczeniem Stowarzyszenia Autorów Z. do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego, w którym uczestniczy spółka P.P.H. M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. . KRRiT jednogłośnie w składzie [...] osób (pp. J.S., J.B., L.J. W.C., T.G. K., A.Ł.) odrzuciła uchwałę w powyższej sprawie (uchwała nr [...]). Protokół z posiedzenia KRRiT został podpisany przez Przewodnicząca KRRiT D.W. , Sekretarza KRRiT W.C. oraz protokolanta S.G.. Uchwałę nr [...] Przewodnicząca KRRiT podpisała w wersji innej niż ujawniona w protokole ,a mianowicie odmówiła dopuszczenia Stowarzyszenia Autorów Z. do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego spółce Przedsiębiorstwo-Produkcyjno-Usługowo -Handlowe M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. i wydała postanowienie z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...], mocą którego odmówiła dopuszczenia Stowarzyszenia Autorów Z. do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego spółce Przedsiębiorstwo-Produkcyjno-Usługowo -Handlowe M. Sp. z o.o. z siedzibą w J.. Postanowienie z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] Przewodnicząca KRRiT utrzymał w mocy postanowienie I instancji. W tym przypadku przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Przewodnicząca KRRiT nie uzyskał uchwały organu KRRiT upoważniającej do rozstrzygnięcia sprawy w jakikolwiek sposób. Nie oddająca treści głosowania uchwała nr [...], odmienna niż stanowisko organu, będąca podstawą wydania postanowienia z dnia [...] grudnia 2003 r. stała się podstawą do wydania postanowienia I instancji sprzecznego z wolą organu wyrażoną w głosowaniu, a więc postanowienie w ocenie Sadu zostało wydane bez podstawy prawnej ,co skutkuje stwierdzeniem jego nieważności- art.156§ 1 p.2 k.p.a . Brak uchwały organu przed ponownym rozstrzygnięciem sprawy skutkuje, również nieważnością postanowienia z [...] lutego 2004 r- art.156§ 1 p.2 k.p.a . Rozważanie pozostałych zarzutów skarżącej jest konieczne. Nieważna uchwała musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego podobnie jak podjęte na podstawie nieważnej uchwały KRRiT postanowienie Przewodniczącego, które jest również dotknięte nieważnością. Nieważnością dotknięte jest także postanowienie II instancyjne bowiem brak było uchwały organu w przedmiocie rozstrzygnięcia. W wyniku stwierdzenia nieważności decyzji Przewodniczącego KRRiT oraz poprzedzającej ją uchwały KRRiT oba te akty zostają wyeliminowane z obrotu prawnego i "odżywa" postępowanie wywołane wnioskiem skarżącej. KRRiT powinna więc po raz drugi i w sposób właściwy rozpatrzyć merytorycznie wniosek skarżącej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego spółce PPUH M. Sp. z o.o. z siedzibą w J.. Zgodnie z art.141 § 4 p.p.s.a. Sąd wskazuje, że przy ponownym rozpatrywaniu wniosku KRRiT powinna mieć na względzie Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a. Orzekanie o 152p.p.s.a. nie było w tym wypadku konieczne.