II SA/Gd 4073/01
WyrokWSA w Gdańsku2005-04-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku celowego może być ograniczona możliwościami finansowymi ośrodka pomocy społecznej, nawet jeśli wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki do jego otrzymania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Oznacza to, że suma miesięcznych świadczeń nie może przekraczać funduszy, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej na świadczenia fakultatywne. Przyznanie zasiłku celowego i jego wysokość zależą nie tylko od spełnienia ustawowych warunków, ale także od potrzeb innych osób ubiegających się o świadczenia oraz możliwości finansowych ośrodka.Stan faktyczny
Skarżący T. Z., osoba bezrobotna bez dochodu, ubiegał się o zasiłek celowy na pokrycie bieżących wydatków, w tym zaległych zobowiązań, zakupu odzieży i wyżywienia. Organ I instancji przyznał mu zasiłek w wysokości 120 zł, co zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący podniósł, że ośrodek pomocy społecznej powinien posiadać wystarczające fundusze na zaspokojenie potrzeb wszystkich potrzebujących.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2001r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
II SA/Gd 4073/01
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie uwzględniając odwołania T. Z., w dniu 19 października 2001 r., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, którą przyznano skarżącemu zasiłek celowy w wysokości 120 zł., na pokrycie wydatków związanych z potrzebami bieżącymi.
Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następujących ustaleń:
Pismem z dnia 21 sierpnia 2001 r. T. Z. domagał się od organu I instancji przyznania mu pomocy finansowej w formie zasiłku z przeznaczeniem na zaległe zobowiązania płatnicze, opłaty bieżące, zakup odzieży i obuwia oraz wyżywienie.
Organy administracji ustaliły, że wnioskodawca jest zarejestrowany w charakterze bezrobotnego bez prawa do zasiłku i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada on dochodu i utrzymuje się wyłącznie ze środków pomocy społecznej.
Stosownie do art. 4 ust 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (jedn. tekst Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie, z zastrzeżeniem art. 24a, art. 27a, art. 31a, art. 33g ust. 1-3 i art. 33p, nie przekracza na osobę samotnie gospodarującą - 447 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 2-11. W przypadku skarżącego spełnione są te warunki, gdyż jest on osobom bezrobotną (art. 3 pkt 5).
Organy administracji uznały, że wnioskodawca, jako osoba bezrobotna, bez żadnego dochodu, spełnia określone ustawą warunki do otrzymania zasiłku celowego, którego wysokość nie jest w ustawie o pomocy społecznej określona. W tej sytuacji o wysokości przyznawanego określonym osobom zasiłku decyduje nie tylko sytuacja osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy pieniężnej, ale również środki, jakie posiada w swojej dyspozycji konkretny ośrodek pomocy społecznej.
Uwzględniając ograniczone możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. organy administracji uznały, że przyznany T. Z. zasiłek celowy w miesiącu październiku 2001 roku odpowiada aktualnym możliwościom finansowym pomocy społecznej.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyjaśniono, że ograniczone środki na realizację zadań własnych gminy nie pokrywają wszystkich potrzeb osób znajdujących się w trudnej sytuacji. W tych warunkach, dla zaspokojenia minimalnych potrzeb wszystkich osób ubiegających się o pomoc pieniężną Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. przyjął, że osobom samotnym przyznaje się zasiłki celowe od 70-100 zł, a rodzinom wielodzietnym od 200- 300 zł. Kryteria te wyznaczono, jako zasadę, z możliwymi odstępstwami, aby zapewnić pomoc maksymalnej liczbie potrzebujących. Uwzględniając ponadto fakt, że T. Z. systematycznie korzysta z pomocy społecznej organ administracji wskazał, że przyznany mu zasiłek pokrywa jego podstawowe potrzeby oraz uwzględnia szczególnie trudną sytuację innych osób ubiegających się o świadczenia oraz ograniczone możliwości pomocy społecznej.
T. Z. wniósł skargę do Sądu, w której wyraził pogląd, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. winien posiadać odpowiednie fundusze na zasiłki dla wszytskich osób potrzebujących.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji faktycznej i prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że na terenie S. osoby samotne otrzymują zasiłki celowe w wysokości od 70- 100zł, i w tej sytuacji zasiłek przyznany skarżącemu w wysokości 120 zł jest maksymalnym, jaki mógł być przyznany w okolicznościach opisanych w decyzjach organów obydwu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne, a wynika z nich, że skarżący spełnia określone w ustawie przesłanki do uzyskania świadczenia pieniężnego w sytuacji, gdy jest osobom bezrobotną. Całe zagadnienie występujące w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy obowiązujące przepisy prawa zobowiązują organy administracji do przyznawania minimalnych świadczeń w określonej wysokości, czy też wysokość pomocy może być ograniczona możliwościami konkretnego ośrodka pomocy społecznej.
Stosownie do art. 2 ust 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (jedn. tekst Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Oznacza to, że suma miesięcznych świadczeń przyznanych osobom potrzebującym takiej pomocy nie może przekraczać funduszy, jakimi dysponują określone ośrodki pomocy społecznej w skali jednego miesiąca na przyznanie świadczeń fakultatywnych, tj. takich świadczeń, których udzielenie wnioskodawcom, bądź innym osobom nie ma charakteru obligatoryjnego.
Zgodnie z art. 32 cytowanej wyżej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej.
2. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu.
3. Zasiłek celowy może być przyznany również osobie i rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego.
4. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.
4a. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 3 i 4, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
5. Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego. Przyznanie biletu kredytowanego nie wymaga wydania decyzji. Decyzja o odmowie przyznania biletu kredytowanego nie wymaga przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (rodzinnego).
Z przytoczonej wyżej normy prawnej wynika, że zasiłki celowe na wszystkie wskazane wyżej potrzeby mają charakter fakultatywny, a więc zarówno przyznanie zasiłku, jak i jego wysokość zależy nie tylko od spełnienia ustawowych warunków, lecz również potrzeb innych osób ubiegających się o przyznanie świadczeń pieniężnych z tej pomocy oraz możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S.
Skoro zatem organy obydwu instancji, dokładnie wyjaśniły wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz szczegółowo wskazały w uzasadnieniu decyzji na okoliczności, które zadecydowały o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w wysokości 120 zł, co odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., to brak jest podstaw do przyjęcia, aby zaskarżone do Sądu decyzje naruszały prawo.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło