I SA/Wa 357/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-27

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Irena Kamińska, Cezary Pryca

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia tożsamości działek i ich obecnego stanu prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób umożliwiający ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Brak było wystarczających dowodów, w tym opinii biegłego geodety, do ustalenia, czy działka sprzedana w 1974 roku jest tożsama z obecnymi działkami, a także czy spełnione zostały przesłanki z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji umarzających postępowanie.
Stan faktyczny
L. A. sprzedała Skarbowi Państwa nieruchomość w 1974 roku. W 1992 roku wystąpiła o zwrot nieruchomości. Po postępowaniu administracyjnym, Prezydent Miasta W. umorzył postępowanie, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewoda. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz wyłączenia organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W., stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Wojewody na rzecz L. A. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Irena Kamińska NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi L. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz L. A. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 357/04 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzje z dnia [...] marca 2003 roku numer [...] Prezydenta W. o umorzeniu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że aktem notarialnym z [...] września 1974 roku repertorium [...] sporządzonym w trybie art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 10, poz.64 ze zmianami) L. A. sprzedała Skarbowi Państwa-Dyrekcji Rozbudowy Miasta W. zabudowaną nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] (obecnie [...]) oznaczoną jako działka numer [...] o powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości była urządzona księga wieczysta Kw. [...]. Przy sporządzaniu aktu notarialnego została okazana decyzja o lokalizacji inwestycji z [...] lipca 1972 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. ustalająca lokalizację osiedla mieszkaniowego W. (część południowa) na terenie położonym w W. w granicach oznaczonych na szkicu będącym załącznikiem do decyzji. Z treści aktu notarialnego wynika, że w skład terenu objętego treścią decyzji lokalizacyjnej weszła także nieruchomość objęta treścią aktu notarialnego. W dniu 31 sierpnia 1992 roku L. A. wystąpiła o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] m² wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa w związku z budową osiedla mieszkaniowego C . Z protokołu oględzin nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] składającej się z działek oznaczonych numerami [...] i [...] o powierzchni [...] m², sporządzonego w dniu [...] sierpnia 1997 roku wynika, że teren w/w nieruchomości jest porośnięty trawą, drzewami akcji, a przez działki przebiega ciąg pieszy (polny) stanowiący dojście do pobliskiego bazaru, a od strony ulicy [...] znajdują się dwie latarnie. Z pisma Urzędu Gminy W. z [...] kwietnia 1997 roku wynika, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] składająca się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] o powierzchni [...] m² i [...] o powierzchni [...]m², na podstawie decyzji z [...] czerwca 1992 roku numer [...] Wojewody [...], stanowi własność Gminy W. Z pisma Urzędu Gminy W. Wydział Architektury z [...] kwietnia 1997 roku wynika, że decyzja lokalizacyjna z [...] lipca 1972 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. jest nadal aktualna. Ponadto w treści pisma organ administracji publicznej podał, że według kserokopii fragmentu planu realizacyjnego "[...]", zatwierdzonego decyzją z dnia [...] czerwca 1975 roku numer [...] Urzędu Miasta W.- Wydział Urbanistyki i Architektury, na terenie działki położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] m² zaprojektowano ciągi spacerowe i zieleń wokół żłobka. Z treści pisma Urzędu Gminy W. Wydział Architektury z [...] czerwca 2002 roku wynika, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] m² jest zadrzewiona, a w części południowej przebiega sieć telekomunikacyjna , natomiast w części północno-zachodniej przebiega fragment sieci kanalizacyjnej oraz południowa jej część znajduje się w liniach rozgraniczających ulicy [...]. Aktem notarialnym z [...] grudnia 1997 roku Repertorium [...] numer [...] Gmina W. oddała w użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe W. Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W., niezabudowany grunt o łącznej powierzchni [...] m² położony w W. a składający się z szeregu działek szczegółowo opisanych w treści aktu notarialnego w tym z działki oznaczonej numerem [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2000 roku Sąd Rejonowy dla W. powiadomił o wpisie w księdze wieczystej Kw. [...], W. Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W. jako użytkownika wieczystego działek gruntu opisanych w treści księgi wieczystej, w tym działki oznaczonej numerem [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku numer [...] Prezydent Miasta W. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] m² stanowiącej część wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni [...] m² położonej w W. przy ulicy [...] nabytej na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z [...] września 1974 roku. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Wojewoda [...]utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2003 roku numer [...] Prezydenta Miasta W. Na decyzję z [...] lutego 2004 roku numer [...] Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła L. A. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego a w szczególności art.136 ust. 3 i art.137 oraz art.229 ustawy z dnia 21sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami oraz zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności art.24 § 1 pkt.1 i pkt.4 k.p.a. a także art.26 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.7 k.p.a., art.77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego tak aby istniały podstawy do ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Ponadto w oparciu o przytoczone przepisy prawa oraz uwzględniając treść art.107 § 3 k.p.a. na organach administracji publicznej ciąży obowiązek dokonania wszechstronnej oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i uzasadnienie swojego stanowiska w sposób wymagany przez przepisy ustawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że aktem notarialnym z dnia [...] września 1974 roku Repertorium [...] L. A. sprzedała, w trybie art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 10, poz.64 ze zmianami), zabudowaną nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] (obecnie [...]) składającą się z działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości była urządzona księga wieczysta Kw. [...]. Oznacza to, że przedmiotem umowy sprzedaży była konkretna nieruchomość, w konkretnych granicach, o konkretnej powierzchni, mająca uregulowany stan prawny zaewidencjonowany przy pomocy dokumentów znajdujących się w księdze wieczystej. Natomiast przy sporządzaniu aktu notarialnego została okazana decyzja z [...] lipca 1972 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. zmieniona w części dotyczącej szkicu lokalizacyjnego decyzją z dnia [...] lutego 1974 roku Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta W., ustalająca lokalizację osiedla mieszkaniowego W. (część południowa) na terenie położonym w W. w granicach oznaczonych na szkicu stanowiącym załącznik do tych decyzji. W tym miejscu stwierdzić należy, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia, czy zabudowana działka gruntu położona w W. przy ulicy [...] oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] m², będąca przedmiotem opisanego wyżej aktu notarialnego, weszła w skład działki gruntu położonej w W. i oznaczonej numerem [...], a także brak jest podstaw do uznania, iż "wywłaszczona" działka gruntu stanowi obecnie część działki oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...]m². Bez przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego, popartego opinią biegłego geodety z mapą geodezyjną do celów prawnych nie jest możliwe w oparciu o mało precyzyjne i nie odwołujące się do żadnych dokumentów geodezyjnych pisma Urzędu Gminy W. ustalić, że mamy do czynienia z tożsamymi działkami gruntu bądź, że działka o numerze [...] stanowi część dawnej działki oznaczonej numerem [...] będącej przedmiotem "wywłaszczenia". Poza sporem pozostaje okoliczność, że aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1997 roku Repertorium [...] numer [...] Gmina W. oddała w użytkowanie wieczyste W. Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W., z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe, niezabudowany grunt o łącznej powierzchni [...] m² położony w W. a składający się z szeregu działek szczegółowo opisanych w treści aktu notarialnego w tym z działki oznaczonej numerem [...] pochodzącej z działki oznaczonej przed odnowieniem ewidencji numerem [...]o powierzchni [...] m². Treść wskazanego wyżej aktu notarialnego także nie potwierdza, iż działka numer [...] stanowi część działki numer [...] o powierzchni [...] m² objętej treścią księgi wieczystej Kw. [...]. Ponadto należy podkreślić, ze przepis art.229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji) stanowił, że roszczenia, o których mowa w art.136 ust.3 ustawy nie przysługują, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość była oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Oznacza to, że roszczenie o zwrot nieruchomości nie może być zrealizowane na drodze postępowania administracyjnego jeżeli przed datą wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami zostaną spełnione łącznie obie ustawowe przesłanki, to jest nieruchomość została sprzedana bądź oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej i jej prawa zostały ujawnione w księdze wieczystej. W rozpoznawanej sprawie spełniona została tylko jedna z ustawowych przesłanek, a mianowicie przed datą 1 stycznia 1998 roku działka gruntu oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] m² została oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej-W. Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W. Z akt sprawy nie wynika aby przed datą 1 stycznia 1998 roku prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej (vide wyrok NSA z 16.11.2000 r. I SA 1539/99 niepublikowany). Wreszcie stwierdzić należy, że z treści kserokopii postanowienia z [...] marca 2004 roku numer [...] Wojewody [...] wynika, że nieruchomość objęta treścią zaskarżonej decyzji stanowi własność W. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowane w uchwale składu 7 sędziów tegoż Sądu z 19 maja 2003 roku sygnatura akt OPS 1/03 ( ONSA 2003/4/115), w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art.24 § 1 i 4 k.p.a. co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a i lit.c , art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło