II OZ 298/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-04-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego z powodu kłopotów z pamięcią, przy braku wykazania, że była to przeszkoda nie do przezwyciężenia, uzasadnia przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego z powodu kłopotów z pamięcią nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeśli strona nie wykazała, że była to przeszkoda nie do przezwyciężenia. Należyta staranność wymaga podjęcia wszelkich możliwych kroków, w tym skorzystania z pomocy innej osoby, aby uniknąć uchybienia terminu, zwłaszcza gdy istnieją problemy z pamięcią.Stan faktyczny
Skarżący K.M. wniósł skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał go do uiszczenia wpisu od skargi, jednak skarżący dokonał przelewu po terminie. Sąd odrzucił skargę. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, tłumacząc się kłopotami z pamięcią i wiekiem. Sąd I instancji oddalił wniosek, uznając brak wystarczającego uzasadnienia braku winy. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2005 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. akt. V SA/Wa 2548/04 o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 czerwca 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia oddalić zażalenie
W związku z wniesieniem przez K. M. skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 czerwca 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 29 września 2004 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe skarżący otrzymał w dniu 4 października 2004 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Skarżący dokonał polecenia przelewu w dniu 12 października 2004 r. – a więc po upływie terminu, który upłynął w dniu 11 października 2004 r.
Wobec powyższych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 listopada 2004 r. (sygn. akt V SA/Wa 2548/04) odrzucił skargę K. M. na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jako nieopłaconą w terminie.
W dniu 6 grudnia 2004 r. skarżący złożył prośbę o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący wyjaśnił, iż stan zdrowia i wiek spowodowały, że nieprawidłowo obliczył upływ terminu do wniesienia opłaty i przekroczył termin o zaledwie jeden dzień. Skarżący załączył zaświadczenie lekarskie z którego wynika, iż cierpi na zaburzenia pamięci.
Po rozpoznaniu w/w wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 stycznia 2005 r. (sygn. akt V SA/Wa 2548/04) oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, że podjął wszelkie możliwe w danych okolicznościach starania by można było uznać, że działał z należytą starannością i mimo jej zachowania nastąpiło uchybienie zakreślonego terminu. Wyjaśnienia skarżącego, iż kłopoty z pamięcią stanowiły przeszkodę nie do przezwyciężenia w ocenie Sądu nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu. Należyta staranność w dbaniu o własne sprawy przy istniejących od jakiegoś czasu kłopotach z pamięcią, powinna skłonić skarżącego do poszukiwania pomocy innej osoby przy wykonywaniu obowiązków procesowych.
W dniu 11 lutego 2005 r. K. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2005 r., w którym podniósł, iż jest osobą w podeszłym wieku i właśnie dlatego posłużył się inną osobą jeśli chodzi o dokonanie wpisu. Jak podał skarżący osobie tej przekazał nieprawidłową datę co do tego, kiedy otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu. Nie nastąpiło to jednak z powodu jego niedbalstwa lecz wskutek pogorszenia się jego stanu zdrowia. Kłopot z pamięcią w jego przypadku to nie proces długotrwały, lecz gdy się pojawił, to stał się dla niego zaskoczeniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.
Jak powszechnie przyjmuje się w judykaturze o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Zatem przywrócenie to może mieć miejsce wtedy gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Mając powyższe na uwadze oraz okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, iż skarżący nie wykazał w dostatecznie przekonywujący sposób, iż uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło bez jego winy.
Z pism skarżącego wynika, iż powodem uchybienia terminu było błędne obliczenia końca jego upływu, czego powodem jak podnosi skarżący były jego kłopoty z pamięcią. Okoliczności wskazane w zażaleniu przez skarżącego nie dają jednak podstawy do stwierdzenia, iż w jego przypadku była to przeszkoda nie do przezwyciężenia. Uchybienia terminu można było bowiem uniknąć, gdyby skarżący mając świadomość swoich kłopotów z pamięcią, wykazując się w tym przypadku szczególną starannością tak pokierował przebiegiem sprawy aby uiścić natychmiast wpis od skargi niezwłocznie po otrzymaniu wezwania Sądu, nie czekając do końca upływu terminu do jej uiszczenia. Skarżący mógł też niezwłocznie skorzystać z pomocy innej osoby w dopełnieniu tej czynności.
Jeżeli zatem błędne obliczenie końca upływu terminu do uiszczenia wpisu sadowego może być usprawiedliwione kłopotami z pamięcią to w takich okolicznościach zwlekanie z opłatą do ostatniego dnia należy w danej sytuacji uznać za brak ostrożności procesowej a w związku z tym brak należytej dbałości o własne interesy. Tym samym brak jest obiektywnych przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego, skoro nie wykazał, iż zaistniałej przeszkody w terminowym opłaceniu skargi nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W takiej sytuacji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie K. M. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi należy uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło