I SA/Wa 806/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz K. R. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 806/04 Uzasadnienie Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] października 1948 r. odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy [...] (dawniej ul. [...] i [...]) i stwierdzającego, że wszystkie budynki położone na tym gruncie przeszły na własność gminy W. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że Prezydent W. odmawiając orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] października 1948 r. nr [...] przyznania dotychczasowej właścicielce I. R. prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości wskazał, iż "zgodnie z prawomocnie uchwalonym planem zagospodarowania teren nieruchomości [...] przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] – został przeznaczony na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego i przedstawicielstw dyplomatycznych". Jednocześnie w ww. orzeczeniu znalazł się zapis, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak ustalono w postępowaniu nadzorczym zakończonym decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. w dacie wydawania kwestionowanego orzeczenia przedmiotowa nieruchomość znajdowała się granicach terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalonym w dniu [...] lipca 1948 r. przez Naczelną Radę Odbudowy W. Plan ten uzyskał moc obowiązującą z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim obwieszczenia Przewodniczącego Naczelnej Rady Odbudowy W., tj. dniem 23 sierpnia 1948 r., (M.P. nr A – 68, poz. 533). Według tego planu przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w obszarze przeznaczonym: "na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych". Jednocześnie w ramach tego przeznaczenia plan wskazywał jej przeznaczenie w części "pod budynki na cele biurowe i mieszkalne", w części "na urządzanie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego"- z warunkowym dopuszczeniem urządzania na tym terenie garaży, a w części "pod zabudowę wolno stojącą z pozostawieniem niezabudowanej części terenu urządzonej jako ogrody i dziedzińce". Jak wynika z pism Starostwa Powiatu W. z dnia 22 listopada 2000 r. nr [...] oraz Urzędu [...] Gminy W. z dnia 31 października 2000 r. nr [...] obecnie przedmiotowa nieruchomość znajduje się w obrębie [...] i stanowi część działki ewidencyjnej o nr [...] stanowiącej własność A. oraz część działki o nr ewidencyjnym [...] – stanowiącej własność Skarbu Państwa we władaniu B. Obowiązujący w dniu wydania decyzji dekretowej plan zabudowy szeroko ujmował sposób wykorzystania przedmiotowej nieruchomości. Mogła ona być bowiem wykorzystana na cel użyteczności publicznej, współżycia społecznego, lub przedstawicielstw dyplomatycznych. Jednocześnie w ramach tych ogólnych kategorii przeznaczenia plan wskazywał szczegółowo na jaki cel mogą być przeznaczone poszczególne części tej nieruchomości tj. pod budynki na cele biurowe i mieszkalne lub dla urządzenia ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego – z warunkowym dopuszczeniem urządzania na tym terenie garaży, lub pod zabudowę wolno stojącą z pozostawieniem niezabudowanej części terenu urządzonej jako ogrody i dziedzińce. Należy więc stwierdzić, iż przy tak sformułowanym przeznaczeniu przedmiotowej nieruchomości zarówno ogólnym jak i szczegółowym, jej oddanie we własność czasową byłoby sprzeczne z ówcześnie obowiązującym planem zabudowy, gdyż nie dawało możliwości pogodzenia celów indywidualnych, które realizowałby dotychczasowy właściciel z celami publicznymi, które wynikały z takiego właśnie przeznaczenia nieruchomości w planie. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. K. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. i zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisowych. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ nadzoru wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez nie rozpatrzenie w całości materiału dowodowego i w konsekwencji wyciągnięcie błędnych wniosków. W ocenie skarżącej, skoro plan miejscowy bardzo szeroko zakreślał możliwości wykorzystania przedmiotowego terenu, organ orzekający powinien konsekwentnie wykazać z jakich przyczyn – faktycznych i prawnych - zachodziła niemożliwość pogodzenia planu miejscowego z korzystaniem z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela szczególnie że plan dopuszczał prywatną własność na tym terenie. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji: Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lutego 2004 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowanie, co mogło mieć istotny wpływ na jego wynik. W sprawie stwierdzenia nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] października 1948 r. dotyczącego nieruchomości położonej w W. przy [...] orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 września 2002 r. sygn. akt I SA 1863/01 uchyli obie decyzje nadzorcze. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zalecił by przy ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie przewidzianym przepisami art. 156 kpa i następne, organy administracji publicznej jedynie oceniły czy orzeczenie będące przedmiotem postępowania nadzorczego jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie występują przesłanki negatywne. Nadto rozpoznając sprawę organ winien na podstawie całokształtu materiału dowodowego odnieść się do wszystkich przesłanek opisanych w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. 50/45 poz. 279). Zgodnie z art. 30 obowiązującej w dacie wyrokowania przez Naczelny Sąd Administracyjny ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. To związanie organu i Sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. zachowało aktualność również i po tej dacie o czym stanowi art. 99 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju Sądów Administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1271). Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że organ nadzoru kontrolując decyzję z dnia [...] października 1948 r. nie wykonał zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu powołanego wyroku i nie dokonał należytej oceny tej decyzji pod kątem art. 156 § 1 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Organ jedynie przywołał treść planu zagospodarowania nr [...] obejmującego przedmiotową nieruchomość, obowiązującego w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia z [...] października 1948 r. i ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że przy tak sformułowanym przeznaczeniu przedmiotowej nieruchomości w powołanym planie jej oddanie we własność czasową nie dawało możliwości pogodzenia celów indywidualnych, które realizowałyby dotychczasowy właściciel z celami publicznymi, które wynikały z przeznaczenia nieruchomości w tym planie. Takie stwierdzenie nie pozwala na ocenę dlaczego nie było możliwe pogodzenie tych celów dotychczasowego właściciela z celami publicznymi wynikającymi z przeznaczenia tej nieruchomości w planie, a w konsekwencji na ocenę czy dokonana tym orzeczeniem odmowa przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej była zgodna z art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych załącznika graficznego, stanowiącego wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W., uchwalonego w dniu 31 lipca 1948 r. wynika, że na przedmiotowej nieruchomości przewidziane były tereny pod zabudowę wolnostojącą, pod budynki na cele biurowe, handlowe i mieszkalne oraz tereny przeznaczone na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego. Organ w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego uznał, że korzystanie z przedmiotowej nieruchomości przez dotychczasowego właściciela byłoby niezgodne z tym planem, szczególnie że plan dopuszczał prywatną własność na tym terenie. Z tego względu obie decyzje nadzorcze podlegają uchyleniu gdyż brak powyższych wyjaśnień czyni niemożliwą ocenę czy kontrolowane orzeczenie z dnia [...] października 1948 r. jest dotknięte przesłanką nieważności określoną w art. 156 § 1 kpa. Po raz kolejny rozpoznając sprawę wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, z dnia [...] października 1948 r. organ nadzoru konkretnie ustali czy korzystanie z przedmiotowej nieruchomości przez dotychczasowego właściciela faktycznie nie dałoby się pogodzić z przeznaczeniem tej nieruchomości w obowiązującym w dacie wydawania kontrolowanego orzeczenia planie zagospodarowania przestrzennego co do całości tego gruntu lub też jego części. Stanowisko zaś swoje w tym zakresie organ uzasadni zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 kpa. W zależności od zajętego przez organ nadzoru stanowiska w przedmiocie zgodności kontrolowanego orzeczenia z przesłankami zawartymi w art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. organ ten oceni czy kontrolowane orzeczenie jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art.152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.