II SA/Łd 88/05

WyrokWSA w Łodzi2005-05-17

Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która w kwietniu 2004 r. nie otrzymywała osobiście świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ale świadczenie to było wypłacane na rzecz jej pełnoletniej córki pozostającej na jej utrzymaniu, może nabyć prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na podstawie art. 70a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że interpretacja art. 70a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonana przez organy administracji, która wymagała, aby osoba ubiegająca się o dodatek osobiście otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwietniu 2004 r., była błędna. Sąd przyjął, że osoba, na której utrzymaniu pozostaje dziecko, które pobierało świadczenie z funduszu alimentacyjnego, jest objęta zakresem tego przepisu, nawet jeśli świadczenie było wypłacane bezpośrednio dziecku po osiągnięciu przez nie pełnoletności. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. złożyła wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że skarżąca nie otrzymywała świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwietniu 2004 r., a świadczenia te były wypłacane na rzecz jej pełnoletniej córki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że mimo wypłaty świadczeń na rzecz córki, nadal samotnie wychowuje dziecko i spełnia pozostałe kryteria.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka uchyla zaskarżoną decyzję. - II SA/Łd 88/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], znak [...], wydaną na podstawie art.12, art.70a ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz upoważnienia Prezydenta Miasta K. z dnia [...] do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych i art.104 k.p.a., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. po rozpatrzeniu wniosku M. S. odmówił przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż zgodnie z art.12 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Natomiast mając na uwadze art.70a ust.2 osoba, która do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego i po dniu 1 maja 2004 r. nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, nabywa w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. na wniosek prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 70 % świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 r., jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612 zł i rodzina spełnia pozostałe warunki określone w ustawie. M. S. nie otrzymywała świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córkę K. Z zaświadczenia wydanego przez ZUS Oddział w T. z dnia [...] wynika, że córka K. pobierała na siebie świadczenie. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. zarzuciła, że decyzja jest krzywdząca, ponieważ spełnia wszystkie warunki wymienione w ustawie o świadczeniach. Odnośnie stwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego były wpłacane na nazwisko córki K. S., a nie nazwisko odwołującej się M. S. wyjaśniła, że świadczenia alimentacyjne z ZUS otrzymywała od około 1992 r. w związku z całkowitą bezskutecznością egzekwowania świadczeń od ojca dziecka. W maju 2003 r. ZUS Oddział w T. powiadomił pisemnie M. S., że świadczenia alimentacyjne będą wypłacane na nazwisko córki w związku z osiągnięciem przez nią pełnoletności. Od dnia 1 czerwca 2003 r. ZUS wznowił wypłatę świadczeń na nazwisko córki - decyzja Nr [...] z dnia [...] - na podstawie tej samej ugody sądowej, która obowiązywała przed 18 rokiem życia córki. Zdaniem skarżącej jest oczywiste, że świadczenia alimentacyjne nie mogły być wypłacane bezpośrednio córce przed osiągnięciem przez nią pełnoletności. Wypłata świadczeń na rzecz córki nie zmieniła jednak sytuacji rodzinnej. K. S. kontynuuje naukę i nadal pozostaje na wyłącznym utrzymaniu matki / rodzina niepełna /. M. S. podkreśliła, że spełniają kryterium dochodowe dla otrzymania dodatku do zasiłku rodzinnego i uregulowana jest również sytuacja rodzinna skarżącej / orzeczony rozwód /. Z chwilą likwidacji funduszu alimentacyjnego utraciły świadczenie wypłacane przez ZUS. Ustawa z dnia 30 lipca 2004 roku o zmianie ustawy oświadczeniach rodzinnych stworzyła nadzieję na wypłatę przynajmniej części dawnych świadczeń. Decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art.70a ust.2 w związku z art.6 ust.1, art.12 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz.2255 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art.70a ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego i po dniu 1 maja 2004 r. nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka, nabywa w okresie od 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. na wniosek prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 70 % świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 r., jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612 zł i rodzina spełnia pozostałe warunki określone w ustawie. Tak sformułowany zapis oznacza, że osoba ubiegająca się o świadczenie po 1 października 2004 r. w myśl znowelizowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych musi łącznie spełnić następujące warunki: 1. otrzymywać świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwietniu 2004 r. 2. nie otrzymywać świadczenia po dniu 1 maja 2004 r. 3. spełnić pozostałe warunki w ustawie (być osobą uprawnioną, samotnie wychowywać dziecko, dziecko musi spełniać kryterium wieku). Organ odwoławczy stwierdził, że M. S. spełnia wyłącznie dwa ostanie kryteria przedstawione w pkt 2 i 3, ponieważ na mocy ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązującej od 1 maja 2004 r. nie otrzymywała dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, ponadto w obecnej chwili spełnia pozostałe warunki w ustawie, gdyż zgodnie ze złożonym oświadczeniem samotnie wychowuje dziecko, które kontynuuje naukę w szkole. Wnioskodawczyni nie spełnia natomiast warunku określonego w pkt 1, gdyż w kwietniu 2004 r. nie była osobą otrzymującą świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, osoba otrzymującą świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwietniu 2004 r. i osoba nie otrzymująca dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka po 1 maja 2004 r., wobec wyraźnie sprecyzowanego zapisu przez ustawodawcę, musi być tą samą osobą, o czym świadczy użycie w art. 70a ust. 2 w/w ustawy spójnika "i". Zatem brak prawa do świadczenia alimentacyjnego w kwietniu 2004 r. oznacza brak prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. Z przedstawionych dokumentów wynika, że w kwietniu 2004 r. osobą otrzymującą świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie była M. S., tylko jej córka K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. zarzuciła, że odmowa przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest niesprawiedliwa i krzywdząca. Skarżąca ponowiła argumenty zawarte we wcześniejszym odwołaniu. W szczególności M. S. podkreśliła, że wejście w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych pogorszyło znacznie jej sytuację materialną – od dnia 1 maja 2004 r. córka została pozbawiona świadczeń alimentacyjnych i również skarżąca nie otrzymuje żadnych świadczeń na rzecz córki. Skarżąca podniosła, że okoliczność wypłacania świadczenia alimentacyjnego córce nie zmieniła sytuacji rodziny i faktu, że skarżąca pozostaje matką samotnie wychowującą dziecko. M. S. zakwestionowała interpretację art.70a ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonaną przez organ odwoławczy. Stwierdziła, iż nie uważa, aby ustawodawca pozostawił bez pomocy kobiety w takiej sytuacji jak skarżąca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy stwierdził, że nowelizacja ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), która obowiązuje od 1 października 2004 r. w art.70a ust.1 i 2 wprowadziła przejściowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od 1 maja do 31 grudnia 2004 r. Wśród uprawnionych są dwie grupy osób: jedna grupa osób pobierających już świadczenie i mogąca go otrzymać w wyższej wysokości, druga grupa to taka, która z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego rodziny (504 zł) nie otrzymywała świadczeń rodzinnych po dniu 1 maja 2004 r. Zdaniem organu odwoławczego, przedstawiony w aktach sprawy i w decyzjach obu instancji stan faktyczny wskazuje, że skarżąca w kwietniu 2004 r. nie była beneficjentem świadczenia alimentacyjnego. Świadczą o tym pisma ZUS w T. z dnia [...] i [...] z których bezspornie wynika, że w kwietniu 2004 r. świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobierała córka skarżącej, a także decyzja ZUS z dnia [...] znak: [...] przyznająca powyższe świadczenie K. S. Skoro więc skarżąca w kwietniu 2004 r. nie pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, w obecnym stanie prawnym nie spełnia jednego z wymogów, o którym mowa w art. 70a ust. 2 cytowanej ustawy. Wymogi określone w powyższym przepisie muszą zostać spełnione łącznie i brak choćby jednego z jej elementów powoduje brak prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od maja do grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) decyzja /lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy . Stosownie do § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. W tym świetle skarga jest zasadna, ponieważ Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. To zaś stanowi podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 litera a) powołanej na wstępie ustawy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy administracji publicznej obu instancji powołały art.12 i art.70a ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 228, poz.2255 ze. zm.). W myśl art.12 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr228, poz.2255 ze zm.) dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Stosownie do art.70a ust.1 ustawy osobie otrzymującej dodatek, o którym mowa w art.12, która do dnia 30 kwietnia 2004 r. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ustala się w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. prawo do tego dodatku w wysokości 70 % przysługującego w kwietniu 2004 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dodatek nie może być niższy niż 170 zł na dziecko albo 250 zł na dziecko, o którym mowa w art.12 ust. 4. Osoba zaś, która do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego i po dniu 1 maja 2004 r. nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, nabywa w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r., na wniosek prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 70 % świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 r., jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612 zł i rodzina spełnia pozostałe warunki określone w ustawie – art.70a ust. 2. Dodatek, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie może być wyższy niż 300 zł na dziecko - ust. 3. Brzmienie tegoż przepisu oraz fakt, iż od czerwca 2003 roku do kwietnia 2004 roku ZUS Oddział w T. wypłacał świadczenie z funduszu alimentacyjnego córce skarżącej – K. S. / z uwagi na osiągnięcie pełnoletności/ mają uzasadniać – w ocenie organów administracji publicznej - odmowę przyznania skarżącej M. S. dodatku na córkę z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Według stanowiska Kolegium osoba otrzymująca świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwietniu 2004 r. i osoba nieotrzymująca dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka po 1 maja 2004 r. wobec wyraźnie sprecyzowanego zapisu przez ustawodawcę musi być tą samą osobą, o czym świadczy użycie w art.70a ust.2 w/w ustawy spójnika "i". Zdaniem Sądu, takie rozumienie art.70a ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r., Nr228, poz.2255 ze zm.) nie znajduje potwierdzenia w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak też nie znajduje uzasadnienia w powodach, jakie przyświecały uchwaleniu tejże ustawy oraz ustawy zmieniającej z dnia 30 lipca 2004 roku. Artykuł 70a dodany z dniem 1 października 2004 roku przez art.1 pkt 7 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 192, poz.1963) utwierdza w przekonaniu, że zamiarem ustawodawcy było ujednolicenie systemu pieniężnych świadczeń pozaubezpieczeniowych mających charakter świadczeń rodzinnych, przy zachowaniu określonych uprawnień. Pamiętać należy, iż z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze. zm.) utraciła moc ustawa z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (Dz.U. z 1991 r. Nr 45, poz.200, z późn. zm.) - na podstawie art.71 pkt 1 i ustawa z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz.U. z 1998 r. Nr 102, poz.651, z późn. zm.) - na podstawie art.71 pkt2. Z dniem wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych fundusz alimentacyjny przeszedł w stan likwidacji – art. 63. Nie oznacza to jednak, że wejściu w życie powołanej wyżej ustawy towarzyszył zamiar pozbawienia osób uprawnionych jakiegokolwiek źródła utrzymania. Celem ustawy o świadczeniach rodzinnych jest budowa nowego, wyraźnie odrębnego od systemu pomocy społecznej, systemu pozaubezpieczeniowych świadczeń rodzinnych. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr228, poz.2255 ze zm.) pomoc finansowa państwa skierowana jest wyłącznie do rodzin z dziećmi na utrzymaniu (...). Zwiększenie zasiłku rodzinnego / dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 12) / zastąpi dotychczasowe świadczenie alimentacyjne z funduszu alimentacyjnego. Rozwiązanie to jest znacznie bardziej sprawiedliwe od realizowanego w ramach funduszu alimentacyjnego: wszystkie rodziny niepełne, których dochód nie przekracza progu ustalonego dla świadczeń rodzinnych, otrzymają wsparcie bez względu na fakt, czy otrzymują alimenty od osoby zobowiązanej do ich płacenia. Zwiększy się tym samym liczba dzieci w rodzinach niepełnych objętych pomocą państwa. Zasiłek rodzinny zwiększony z tego tytułu skierowany będzie do wszystkich rodziców, których sytuacja finansowa jest trudna i którzy samotnie wychowują dzieci do 16 roku życia lub do 21 roku życia, jeżeli się uczą w szkole, a w przypadku uczącej się młodzieży z orzeczonym co najmniej umiarkowanym stopniem niepełnosprawności - do 24 roku życia / por. Sejm RP IV kadencji, Nr druku:1555 - uzasadnienie projektu /. Ustawa o świadczeniach rodzinnych rozwiązując fundusz alimentacyjny i wprowadzając w to miejsce świadczenia dla osób samotnie wychowujących dzieci - wbrew zamierzonym celom ustawy - spowodowała dla znacznej liczby rodzin dolegliwe, a nawet dramatyczne zmniejszenie dochodów. Stało tak się za sprawą określenia kryterium dochodowego w innej wysokości niż w ustawie o funduszu alimentacyjnym / art. 4 ust. 2, 7 i 7a tejże ustawy /, a także wysokości zasiłku rodzinnego w kwocie często niższej niż pobierane uprzednio świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wśród osób objętych dotychczasową pomocą funduszu alimentacyjnego były, oprócz dzieci, ucząca się młodzież oraz studenci. Dla wielu z nich radykalne ograniczenie pomocy mogłoby oznaczać konieczność zaniechania nauki. Z tych przyczyn ustawa zmieniająca z dnia 30 lipca 2004 r. wprowadziła zasadniczą zmianę do ustawy o świadczeniach rodzinnych, jaką jest przesunięcie wejścia w życie przepisów dotyczących dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka z 1 maja 2004 r. na 1 stycznia 2005 r. / por. Sejm RP IV kadencji, Nr druku: 2658 - uzasadnienie projektu ustawy z dnia 30 lipca 2004 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych /. Rozwiązanie to ma pozwolić na wypracowanie lepszego rozwiązania, które ograniczy negatywne skutki likwidacji funduszu alimentacyjnego – czyli także zapobiegnie sytuacji, w której ustawa o świadczeniach rodzinnych nie spełni swojego głównego założenia. Przepis art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych zmierza zatem do usunięcia zauważonych przez ustawodawcę wad tejże ustawy - do czasu wprowadzenia nowych rozwiązań. Przepis ten jest w założeniu przejściową regulacją, która ma zapewnić ochronę dzieciom / także pełnoletnim /, które na skutek likwidacji funduszu alimentacyjnego mogłyby taką ochronę utracić. Niezbyt może trafne użycie spójnika "i" w art. 70a nie może prowadzić do takiej interpretacji przepisu, która zmierzałaby do rozstrzygnięć sprzecznych z celem ustawy. Na skutek interpretacji prawa dokonanej w niniejszej sprawie przez organy administracji publicznej doszłoby do sytuacji, w której strona utraciłaby ochronę, pomimo że ustawodawca zmierza do zagwarantowania tej ochrony. Według Kolegium, brak prawa do świadczenia alimentacyjnego w kwietniu 2004 r. oznacza brak prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ odwoławczy zdaje się nie dostrzegać różnicy pomiędzy prawem do świadczenia alimentacyjnego a tym, do czyich rąk wypłacane jest to świadczenie. Prawo do świadczenia alimentacyjnego przysługiwało dziecku – tak przed jak i po osiągnięciu przez K. S. pełnoletniości, a jedynie wypłata tegoż świadczenia do czasu osiągnięcia pełnoletności przez dziecko następowała do rąk matki. W tych stanie rzeczy trafny jest argument skarżącej, że zmiana osoby, której wypłacane było świadczenie z funduszu alimentacyjnego / przyznane na rzecz córki / nie powinna mieć wpływu na ustalanie prawa do świadczenia przewidzianego w art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wprawdzie literalna wykładnia cytowanego przepisu mogłaby przemawiać za stanowiskiem zaprezentowanym przez organy administracji publicznej, to jednak wykładnia ustawy systemowa celowościowa i funkcjonalna przemawiają za przyjęciem odmiennego poglądu. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki wyszczególnione w art.8 ustawy, m.in. z tytułu samotnego wychowywania dziecka / pkt 4 /. Artykuł 4 ust 2 pkt 1 i 2 ustawy stanowi, iż prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, bądź opiekunowi faktycznemu dziecka; ten sam przepis w punkcie trzecim stanowi, iż prawo to przysługuje osobie uczącej się. Cytowany przepis przewidując w punkcie trzecim, iż prawo to przysługuje osobie uczącej się nie oznacza jednak, że w niniejszej sprawie wnioskowane świadczenie mogłoby być wypłacane - podobnie jak na gruncie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200, z późn. zm.) – córce skarżącej, która osiągnęła pełnoletność. Ilekroć bowiem w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest mowa o osobie uczącej się - oznacza to, zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy, osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów. Córka skarżącej, aczkolwiek jest osobą pełnoletnią i uczącą się to pozostaje na utrzymaniu matki, a więc nie odpowiada powyższym kryteriom. Skoro dochodzony w rozważanej sprawie dodatek przysługuje na wniosek, którego nie może złożyć córka skarżącej, to przy przyjęciu interpretacji art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonanej przez organy administracji publicznej, córka skarżącej – K. S. byłaby pozbawiona dotychczasowego źródła dochodu i nie otrzymałaby świadczenia na gruncie nowych przepisów prawa. Dokonując interpretacji art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy mieć także na uwadze brzmienie art.12 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi wyraźnie i jednoznacznie, iż dodatek przysługuje na dziecko. Sformułowanie to oznacza, że dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przeznaczony jest na utrzymanie dziecka / także pełnoletniego – art. 6 ust 1 pkt 1,2,3, art. 4 ustawy /. Ustawodawca, nadając przepisom ustawy takie brzmienie, dał wyraz temu, iż dodatek ten jest świadczeniem związanym nierozerwalnie z dzieckiem i jego potrzebami. Fakt, iż rodzic dziecka jest uprawniony do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych nie zmienia powodu wprowadzenia świadczeń. Nie można bowiem zapominać o celach ustanowienia świadczeń rodzinnych. Inne rozumienie przepisów ustawy byłoby nie do zaakceptowania, chociażby z punktu widzenia racjonalności prawodawcy, ochrony rodziny i sprawiedliwości społecznej. Reasumując, na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która otrzymywała świadczenia z funduszu alimentacyjnego to nie tylko osoba, do rąk której wypłacano owe świadczenia, ale również osoba, na której utrzymaniu pozostaje dziecko, które pobierało takie świadczenie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło