II SA/Wr 2980/02

Wojewódzki Sąd Aministracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Sędzia NSA Protokolant: Magda Halina Kremis Asesor WSA Alicja Palus Mikus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005r. sprawy ze skargi A. i R. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania balkonu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżących kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Sygn.akt II SA/Wr 2980/02 1 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. G. powołując się na przepis art.105 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przez B.P. balkonu w budynku mieszkalnym przy ul. Z. [...] w P.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przeprowadzone postępowanie wykazało, że B. P. wykonała balkon na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]r., Nr [...]. Dalej organ podkreślił, iż nie stwierdzono odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji. W związku z tym, postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Odwołanie od tej decyzji wnieśli skarżący A. i R. K., podnosząc, iż organ wprawdzie przeprowadził rozprawę administracyjną, lecz bezpodstawnie umorzył postępowanie w sprawie. Skarżący zarzucili, iż organ nie przeprowadził oględzin spornego balkonu i nie ocenił, czy wykonany on został zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją i obowiązującymi warunkami technicznymi. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Nr [...]D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J.G.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż strony , w tym skarżący otrzymali wydaną na wniosek inwestora – B. P. decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w J. G. z dnia [...]r., Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę balkonu oraz poszerzenie otworu okiennego w lokalu nr [...]. Skarżący mieli zatem możliwość zaskarżenia powyższej decyzji, lecz z prawa tego nie skorzystali. Organ podkreślił, że fakt zakończenia robót budowlanych wykonanych w oparciu o opisane wyżej pozwolenie, został zgłoszony pismem z dnia [...]r. do Urzędu Rejonowego w J. G.. Oznacza to zdaniem organu, że w omawianym przypadku nie zaistniały przesłanki do kontynuowania postępowania przez organ nadzoru budowlanego . Natomiast ewentualne badanie zgodności z prawem, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, decyzji pozwolenia na budowę, nie należy w ocenie organu odwoławczego do właściwości organu nadzoru budowlanego. Właściwy w tej kwestii jest organ administracji architektoniczno-budowlanej, tj. Wojewoda D.. Sygn.akt II SA/Wr 2980/02 2 Reasumując, organ stwierdził, iż skoro postępowanie dotyczące wybudowanego i użytkowanego legalnie balkonu okazało się bezprzedmiotowe, to jako takie podlega umorzeniu, zaś decyzja organu pierwszej instancji jest słuszna i zgodna z prawem. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. i R.K., ponowili zarzuty oraz argumentację podniesioną w odwołaniu, w dalszym ciągu zarzucając, że organ pierwszej instancji nie zbadał na miejscu budowy zgodności wybudowanego balkonu z istniejącą dokumentacją. Skarżący przyznają, że przedmiotowy balkon był budowany na podstawie pozwolenia na budowę, jednak jego wielkość powoduje iż zasłania on światło słoneczne w ich mieszkaniu. Zdaniem skarżących wielkość wybudowanego balkonu jest w rzeczywistości inna niż w zatwierdzonej dokumentacji, a na którą to budowę wyrazili zgodę. Wnoszą zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.l & 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 & 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 & 1 pkt.l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, co powoduje, iż decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów Sygn.akt II SA/Wr 2980/02 3 administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest udzielenie odpowiedzi, czy organ pierwszej instancji miał dostateczną podstawę do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wykonania przez B. P. balkonu w budynku mieszkalnym przy ul. Ż. [...] w P., wszczętego na wniosek skarżących. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie z powołaniem się na przepis art.105 & 1 k.p.a., przyjmując, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, z tej to przyczyny, iż nie stwierdzono odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji. Stanowisko to w pełni podzielił organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ ten dodatkowo odwołał się do pisma B.P. z dnia [...]r. adresowanego do Urzędu Rejonowego w J. G., przyjmując, że inwestor dokonał zgłoszenia zakończenia robot budowlanych spornego balkonu. Brak było zatem w tej sytuacji, zdaniem tegoż organu, podstaw do kontynuowania postępowania przez organ nadzoru budowlanego. W okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd nie podziela stanowiska organów, że w sprawie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania. Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art.140 k.p.a. w administracyjnym postępowaniu odwoławczym w sprawach nie uregulowanych odrębnie w szczególnym przepisie, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Oznacza to dla organu odwoławczego w myśl art.136 k.p.a. - obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc także dopuszczenia nowych dowodów, jeżeli przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy lub też, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części - zastosowania art.l38&2k.p.a. Organ odwoławczy nie przeprowadził jednak w niniejszej sprawie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, choć zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., na organ odwoławczy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym do zastosowania art.136 k.p.a., a więc uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Sygn.akt II SA/Wr 2980/02 4 W orzecznictwie przyjęte zostało, iż jeżeli organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ pierwszej instancji, to utrzymując w mocy bez zmian naruszającą prawo decyzję tego organu - wydaje decyzję również naruszającą prawo. / por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 1986r., sygn. akt II S.A. 1829/85 - ONSA 1986, Nr 2, poz.43/. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do dokonania przez organ nadzoru budowlanego oceny wykonanych przez B. P. robót budowlanych polegających na wykonaniu przedmiotowego balkonu, przy wcześniejszym ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Jak to już wyżej Sąd zauważył, zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem /art.75 & 1 k.p.a./. W niniejszej sprawie oznaczało to dopuszczenia przez organ wnioskowanych przez skarżących środków dowodowych, w tym oględzin spornego balkonu z udziałem skarżących / art.78 & 1 k.p.a. w związku z art.79 & 2 k.p.a./. Organ obowiązany był ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, co w konsekwencji sprowadzało się do tego, że organ winien był zgromadzić i rozpatrzyć cały materiał dowodowy /art.77 & 1 k.p.a./, jako, że zgodnie z przepisem art.80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie tj. tak organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy naruszyły przepisy postępowania dowodowego w zakresie wszechstronnego zgromadzenia i rozważenia całokształtu materiału dowodowego. Sąd nie podziela także stanowiska organu odwoławczego, że postępowanie w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe z tej przyczyny, że B. P. pismem z dnia [...]r. adresowanym do Urzędu Rejonowego w J. G. dokonała zgłoszenia zakończenia budowy spornego balkonu. Wbrew stanowisku organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje pewności, iż powyższe zgłoszenia miało faktycznie miejsce, a po drugie gdyby nawet faktycznie miało ono miejsce, to i tak brak było podstaw do umorzenia postępowania, z tej to również przyczyny, że skarżący wbrew twierdzeniu organu , we wniosku o wszczęcie w niniejszej sprawie postępowania nie kwestionowali pozwolenia na budowę spornego balkonu, lecz podważali zgodność wykonania tegoż obiektu z zatwierdzoną dokumentacją. W konsekwencji powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że materiał dowodowy nie został w niniejszej sprawie wyczerpująco zebrany i rozpatrzony, a stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, a do czego organy były zobowiązane , zwłaszcza w świetle przepisów art.7 i 77 & 1 k.p.a. Sygn.akt II SA/Wr 2980/02 5 W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, a co ma miejsce w niniejszej sprawie, to nie można ocenić czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ administracji jest w konsekwencji wadliwe /por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1984r., sygn.akt I S.A.508/84, ONSA 2/84, poz.100 Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art.145 & 1 pkt.l lit. c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. I i II sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 w/w ustawy.