IV SA/Wa 429/05
WyrokWSA w Warszawie2005-06-15
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Joanna Kabat-Rembelska, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji umarzającej postępowanie administracyjne, wydana z powodu rażącego naruszenia prawa przez organ niższej instancji, jest zgodna z prawem, jeśli organ wyższej instancji nie wyjaśnił w sposób wystarczający podstaw swojej oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji, umarzając postępowanie, naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 80 k.p.a.), nie wyjaśniając w sposób wystarczający podstaw swojej oceny materiału dowodowego i pomijając dowody z badań laboratoryjnych. Organ nadzoru prawidłowo ocenił, że decyzja umarzająca postępowanie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. sprzedała Spółdzielni "J." nasiona pszenicy ozimej, deklarując jedną odmianę, podczas gdy badania wykazały, że mogły to być nasiona innej odmiany. Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa umorzył postępowanie w sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu wątpliwości. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa stwierdził nieważność tej decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji. Spółka "A." zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora do WSA, kwestionując zasadność stwierdzenia nieważności. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi "A." Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie wprowadzenia do obrotu materiału siewnego - oddala skargę -
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. pismem z dnia [...] czerwca 2003r. zawiadomił "A." Sp. z o.o. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia art. 66 ustawy z dnia 24 listopada 1995r. o nasiennictwie (Dz.U. z 2001r. Nr 53, poz. 563 ze zm) poprzez dokonanie sprzedaży w sierpniu i wrześniu 2002r. Spółdzielni "J." w miejscowości R., nasion innej odmiany pszenicy ozimej niż deklarowano w dokumentach.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. działając na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez "A." Sp. z o.o. nasion innej odmiany pszenicy ozimej niż deklarowano w dokumentach.
W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ istnieje wiele wątpliwości, które uniemożliwiają pełne i jednoznaczne zakończenie postępowania.
Wskazano, że we wrześniu 2002r. przeprowadzono kontrolę w Spółdzielni "J." w miejscowości R. Materiał siewny do tej Spółdzielni dostarczyła Spółka "A." deklarując, że jest to odmiana pszenicy ozimej [...].
Materiał siewny składowany był wraz z pszenicą ozimą odmiany [...].
Po posegregowaniu opakowań, które w momencie rozpoczęcia kontroli były pomieszane, pobrano próby do oceny tożsamości materiału siewnego.
Kontrola nie wykazała jednak, czy dostawa wymieszanych partii nasion spowodowana była przez Spółkę "A." czy też wymieszanie materiału siewnego było wynikiem bałaganu panującego w Spółdzielni "J.".
Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa działając z urzędu decyzją z dnia [...] września 2004r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] listopada, 2003r., którą organ ten na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez "A." Sp. z o.o. nasion innej odmiany pszenicy ozimej niż deklarowano w dokumentach.
W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa podał, że uzasadnienie decyzji o umorzeniu postępowania nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ z uzasadnienia nie wynika, na jakich dowodach organ oparł swoje rozstrzygnięcie umarzając postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Organ wojewódzki nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej ustaleniom zawartym w protokóle kontroli przeprowadzonej w Spółdzielni "J." w dniach [...] września 2002r.
Z protokołu kontroli oraz z "protokółów pobrania próbek materiału siewnego do oceny tożsamości" wynikało, że żadna z pobranych w czasie kontroli partii nasion nie była tożsama z wzorem odmiany "[...]".
Badania przeprowadziła uprawniona jednostka badawczo-doświadczalna i należało uznać je za wiarygodne.
Ponieważ worki z materiałem siewnym pszenicy odmiany "[...]", z których pobrano próby opatrzone były etykietami urzędowymi to niemożliwe było, aby w badanych próbkach znalazły się inne nasiona niż te, które zostały sprzedane przez Spółkę "A." jako odmiana "[...]".
Po otrzymaniu powyższej decyzji Spółka "A." zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] listopada 2003r., którą organ ten na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez "A." Sp. z o.o. nasion innej odmiany pszenicy ozimej niż deklarowano w dokumentach było niezasadne.
Wskazano, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] listopada 2003r. nie naruszała prawa a w szczególności nie można mówić w odniesieniu do tej decyzji o rażącym naruszeniu prawa.
Zdaniem Spółki "A." zarzut rażącego naruszenia prawa opiera się na subiektywnej ocenie materiału dowodowego dokonanej przez organ nadzoru, która to ocena była odmienna od oceny organu wojewódzkiego.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa decyzją z dnia [...] października 2004r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2004r., którą stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] listopada 2003r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że postępowanie nadzorcze zostało przeprowadzone na podstawie akt sprawy.
W toku tego postępowania stwierdzono, że z uzasadnienia badanej decyzji nie wynika, na jakich dowodach organ oparł swoje rozstrzygnięcie umarzając postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Takie stanowisko organu wojewódzkiego budzi wątpliwości w zestawieniu z rezultatami przeprowadzonych badań próbek materiału siewnego, z których wynikało, że żadna z pobranych w czasie kontroli partii nasion nie była tożsama ze wzorem odmiany "[...]". Worki z materiałem siewnym pszenicy odmiany "[...]", z których pobrano próby opatrzone były etykietami urzędowymi, a zatem niemożliwe było, aby w badanych próbkach znalazły się inne nasiona niż te, które zostały sprzedane przez Spółkę "A." jako odmiana "[...]".
W tej sytuacji organ nadzoru uznał, że ocena materiału dowodowego dokonana została w sposób całkowicie dowolny i nosi znamiona rażącego naruszenia art. 7 i 80 k.p.a.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] października 2004r. "A." spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca podniosła, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] listopada 2003r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem strony skarżącej bezzasadny jest zarzut rażącego naruszenia art. 7 i 80 k.p.a. przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, bowiem to właśnie Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w sposób całkowicie dowolny ocenił zgromadzony materiał dowodowy i bezpodstawnie stwierdził nieważność decyzji organu wojewódzkiego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona została w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym obowiązującym w dacie wydania tych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości, nie stwierdził podstaw do uchylenia decyzji Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] października 2004r.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze przez "A." spółkę z o.o., stwierdzić należy, że nie są one zasadne.
Organ nadzoru przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zbadał nie tylko samą treść decyzji, ale również kwestię zachowania przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu.
Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 kpa organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Organy administracji publicznej w toku postępowania powinny dopuszczać jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organy te mogą z urzędu przeprowadzać dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu badanej w trybie nadzoru decyzji o umorzeniu postępowania, Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa podał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ istnieje wiele wątpliwości, które uniemożliwiają pełne i jednoznaczne zakończenie postępowania.
Takie stwierdzenie jest całkowicie rozbieżne z treścią art. 7 k.p.a., który nakłada na organy administracji określone obowiązki, z których organy te nie mogą się zwolnić i zaniechać pełnego wyjaśnienia sprawy twierdząc, że istniejące w sprawie wątpliwości uniemożliwiają jej załatwienie.
Takie działanie stanowi rażące naruszenia art. 7 k.p.a.
Zgodnie natomiast z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić.
Tymczasem jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji organu nadzoru z uzasadnienia badanej decyzji organu wojewódzkiego nie wynika, na jakich dowodach organ oparł swoje rozstrzygnięcie umarzając postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Takie stanowisko organu wojewódzkiego budzi wątpliwości w zestawieniu z rezultatami przeprowadzonych badań próbek materiału siewnego, z których wynikało, że żadna z pobranych w czasie kontroli partii nasion nie była tożsama z wzorem odmiany "[...]". Worki z materiałem siewnym pszenicy odmiany "[...]", z których pobrano próby opatrzone były etykietami urzędowymi, a zatem niemożliwe było, aby w badanych próbkach znalazły się inne nasiona niż te, które zostały sprzedane przez Spółkę "A." jako odmiana "[...]".
Organ wojewódzki w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o umorzeniu postępowania nie wyjaśnił również, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej ustaleniom zawartym w protokóle kontroli przeprowadzonej w Spółdzielni "J." w dniach [...] września 2002r.
Z protokołu kontroli oraz z "protokółów pobrania próbek materiału siewnego do oceny tożsamości" wynikało, że żadna z pobranych w czasie kontroli partii nasion nie była tożsama z wzorem odmiany "[...]". Badania przeprowadziła uprawniona jednostka badawczo-doświadczalna i należało uznać je za wiarygodne.
Powyższe dowody zostały całkowicie pominięte i w decyzji o umorzeniu postępowania nie wyjaśniono, z jakich przyczyn odmówiono im wiarygodności.
W tej sytuacji należy zgodzić się ze stanowiskiem organu nadzoru, że badana decyzja naruszała także w rażący sposób art. 80 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, trzeba wskazać, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] października 2004r. nie narusza prawa w sposób uzasadniający konieczność wyeliminowania jej z porządku prawnego.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło