II SA/Sz 420/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005r. sprawy ze skargi T. R. – G. i W. G. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o d d a l a skargę Wnioskiem z dnia [...] r. T. R.-G. i W. G. zwrócili się do organu I instancji o wydanie w trybie art.217 ust.2 zaświadczenia, że "[...] jest: - lokal oznaczony numerem [...] usytuowany w kondygnacji [...] nie spełnia warunków ustawy [...] i nie może być przedmiotem odrębnej własności jako lokal mieszkalny z uwagi na jego usytuowanie w piwnicy, - że jest [...], - budynek jest [...] - w [...] Wnioskodawcy stwierdzili, iż zwracają się o wydanie takiego zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w ustaleniu faktów i prawa do współużytkowania powierzchni budynku tj. [...], w którym wyodrębniono jako pierwszy lokal użytkowy, którego są właścicielami. Wydanie zaświadczenia jest konieczne do potwierdzenia informacji o budynku Skutkiem zamieszkiwania w pomieszczeniach [...]. Wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że na podstawie ustawy o własności, lokal w [...] i może być przedmiotem wyodrębnienia celem zbycia jest niezgodne z obowiązującym prawem. Postanowieniem z dnia [...]r. numer [...] Prezydent Miasta odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, iż zgodnie z art.218 § 1 Kpa organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z akt sprawy znajdujących się w posiadaniu organu wynika, że lokal nr [...] przy ul. Z. jest [...] w rozumieniu art.2 ust.2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( Dz.U. Nr 85, poz.388 ) – zaświadczenie z dnia [...] r. znak [...]. Sprawa [...] budynku nie była przedmiotem postępowania organu i w związku z powyższym nie posiada on dokumentów pozwalających na żądane wnioskiem potwierdzenie tego faktu w formie zaświadczenia. W sprawie lokalu na [...] budynku wydane zostało postanowienie z dnia [...] r. znak [...] o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. Z. Na powyższe postanowienie T. R. i W. G. złożyli zażalenie wnosząc w nim o uchylenie postanowienia z dnia [...] r. i wydanie wnioskowanego zaświadczenia, o uchylenie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o [...] nr [...] przy ul.Z. z dnia [. ..]uwagi na to, że wcześniej już zostało wydane postanowienie o odmowie wydania takiego zaświadczenia – postanowienie z dnia [...] także o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji celem wydania zaświadczenia żądanej treści. Zdaniem skarżących odmowa wydania zaświadczenia nie znajduje oparcia w stanie faktycznym i prawnym. W wydaniu żądanego zaświadczenia skarżący mają interes prawny z uwagi na to, że " [...] Wojewoda postanowieniem z dnia [...] numer [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu całości akt sprawy stwierdził, iż stosownie do przepisu art.217 § 1 Kpa organ właściwy ma obowiązek wydać zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się, przy czym zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa ( art.217 § 2 pkt 1 Kpa ) lub jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego ( art.217 § 2 pkt 2Kpa ). W sprawie wydawania zaświadczeń przyjmuje się pojęcie "[...]" jako takiego interesu, który został wzięty przez prawo w ochronę, polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu. Pojęcie interesu prawnego określa relacje między oczekiwaniami podmiotu w stosunku do organów stosujących prawo a kompetencjami tych organów i możliwościami jakimi one dysponują wobec danego podmiotu. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagają się określenia statusu prawnego lokalu numer [...], w formie zaświadczenia. Skarżący jako właściciele lokalu [...] nie mają interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczeń dotyczących lokali w stosunku do których żadne prawa im nie przysługują. Niezależnie od powyższego skarżący domagają się wydania zaświadczeń, że ww. lokale nie spełniają warunków samodzielnych lokali mieszkalnych. Wydawania takich zaświadczeń ustawa o własności lokali nie przewiduje – zatem żądanie skarżących jest bezzasadne. Ponieważ skarżący nie wykazali interesu prawnego organ I instancji słusznie odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. Odnosząc się do wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności bezprawnie wydanego w dniu [...]r. zaświadczenia stwierdzającego, iż lokal numer [...] spełnia wymagania lokalu w rozumieniu art.2 ust.2 ustawy o własności lokali organ stwierdził, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości stwierdzania nieważności wydanych zaświadczeń. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego, zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez T. R.-G. i W. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia bądź o stwierdzenie jego nieważności jako wydanego z naruszeniem prawa, zarzucając: - nierozpoznanie istoty sprawy poprzez uznanie, że skarżący nie mają interesu prawnego z art.217 § 2 pkt 2 Kpa w ubieganiu się o wydanie zaświadczenia, - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów prawa, mianowicie art.2 ust.3 ustawy o własności lokali poprzez stwierdzenie, że wyżej wymieniona ustawa nie przewiduje możliwości wydawania zaświadczeń o samodzielności lokali, - błędną interpretację przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art.217-220 Kpa poprzez uznanie, że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności zaświadczeń wydanych z naruszeniem prawa. Uzasadniając swój interes prawny skarżący podnieśli, iż są współwłaścicielami lokalu użytkowego – przy ul.Z. i współwłaścicielami części wspólnych budynku i prawa do współużytkowania wieczystego działki. Gmina odmówiła zrealizowania wniosku o nabycie całej nieruchomości przy ul.Z z uwagi na brak unormowań prawnych. W [...]r. Gmina zawarła umowę najmu pomieszczeń [...]. Skarżący zwracali uwagę, iż lokal [...] nie jest samodzielny. W związku z faktem, że Gmina posiada udziały będące lokalami niesamodzielnymi, winny być one zbyte na rzecz skarżących po uprzednim wypowiedzeniu umowy najmu, jako część przynależna do lokalu użytkowego ( art.37 ust.2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r.) W 1996 r. skarżący uczestniczyli w przetargu wyznaczonym przez Gminę , który nie został rozstrzygnięty do dziś. W związku z powyższym, zdaniem skarżących, mają oni interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, że lokal mieszkalny oznaczony numerem [...] przy ul.Z. usytuowany jest w kondygnacji piwnicznej budynku i nie spełnia wymogów ustawy odnośnie samodzielności i nie może być przedmiotem odrębnej własności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego zaświadczenie jest potwierdzeniem pewnego stanu rzeczy – faktycznego lub prawnego. Zaświadczenie to środek dowodowy należący do czynności faktycznych lub czynności materialno-technicznych administracji, nie mający cech aktu administracyjnego. Zaświadczenie może służyć udowodnieniu pewnych okoliczności w postępowaniu administracyjnym lub sądowym, nie zmienia jednak praw i obowiązków strony, nie wywołuje bezpośrednio żadnych skutków materialnych. Jego moc dowodowa trwa tak długo, jak długo nie zostanie obalona za pomocą innych dowodów. Wniosek stron niniejszego postępowania oparty został na art.217 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zwrot " przepis prawa wymaga" oznacza, że w jakiejś sprawie obowiązuje przepis prawa materialnego, który uzależnia pozytywne rozstrzygniecie sprawy przez organ od udowodnienia przez stronę określonej okoliczności za pomocą określonego środka dowodowego - zaświadczenia. Osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia powinna powołać więc przepis prawny ( rangi ustawowej ), stanowiący podstawę do ubiegania się o zaświadczenie. Strona we wniosku nie podała takiego przepisu i stwierdzić należy, że żaden przepis prawa nie nakazuje uzyskania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawców. Zarzut skargi, naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego – art. 2 ust.3 ustawy o własności lokali – jest całkowicie bezpodstawny, bowiem art.2 ust.3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz.903 z późn.zm.) stanowi jedynie podstawę do wydania przez starostę zaświadczenia potwierdzającego, że lokal spełnia wymagania samodzielnego lokalu mieszkalnego, nie zaś do wydania zaświadczenia żądanej treści. Przepis art.217 § 2 pkt 2 Kpa stanowi, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jednakże w myśl art. 218 § 1 Kpa, w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji państwowej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Oznacza to, że osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia będzie zwolniona z obowiązku wykazania interesu prawnego tylko wtedy, gdy żądane zaświadczenie będzie mogło być wydane przez organ na podstawie ewidencji, rejestru bądź innych danych będących w jego posiadaniu. Nie ulega wątpliwości, że organy administracji nie prowadzą rejestrów ani ewidencji umożliwiających wydanie zaświadczenia żądanej treści, słusznie więc Wojewoda w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do interesu prawnego stron w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego. Źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawa materialnego. Mieć interes prawny to znaczy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności prawnej z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym wnioskodawca jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa, mogącym stanowić podstawę żądania stosownych czynności. W niniejszej sprawie skarżący wykazali jedynie swój interes faktyczny w ubieganiu się o wydanie zaświadczenia żądanej treści, odmowa wydania zaświadczenia jest więc zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Dodać należy, że prawidłowo organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji poinformował zainteresowanych, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości stwierdzania nieważności wydanych zaświadczeń. Na zaświadczenie – według Kpa – nie służy żaden środek zaskarżenia, nie można go też wzruszyć w trybie nadzwyczajnym, można jedynie przeprowadzić przeciw niemu przeciwdowód w innym postępowaniu, zażądać wydania nowego zaświadczenia od organu lub złożyć skargę powszechną ( art.227 i następne Kpa ). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), orzekł jak w sentencji.