II SA/Kr 3581/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Grażyna Firek Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005r. sprawy ze skargi Budowlanej Spółki Mieszkaniowej [....] Sp. z o.o. w K. w upadłości na decyzję Wojewody [....] z dnia 6 listopada 2001 r. Nr [....] w przedmiocie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren nieruchomości 1. skargę oddala 2. oddala wniosek uczestników o zasądzenie kosztów postępowania Decyzją z dnia 8 października 2001 r. Prezydent Miasta K. orzekł o niezbędności wejścia na teren nieruchomości nr [....] , obręb [....] , zlokalizowanej przy ul. [....] w K. w związku z budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym u zbiegu ulic [....] i [....] w K. zlokalizowanego na działce nr [....] obręb [....] w K. dla wykonania przebudowy przewodów kominowych kamienicy "[....] " i doprowadzenia ich do stanu zgodnego z wymogami Polskiej Normy: [....] . W decyzji określono granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Decyzji tej nadano na podstawie art. 108 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że wnioskodawca - Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "[....] " Sp. z o.o. - "nie uzyskał zgody pełnomocnika współwłaścicieli realności nr [....] przy ul. [....] na konieczne podniesienie kominów kamienicy "[....] " w K." Od decyzji tej zostało wniesione odwołanie przez adwokata K.L. będącego pełnomocnikiem Z.B. , J.B. i A.B. Podniesiono, że decyzja Prezydenta Miasta K. narusza między innymi art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i art. 108 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r., Nr. 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 z późno zm.), po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [....] postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec o odmowie udzielenia, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgody na wejście na teren nieruchomości nr [....] , obręb [....] , zlokalizowanej przy ul. [....] w K. celem wykonania nadbudowy kominów w kamienicy "[....] ." W uzasadnieniu stwierdzono: Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nie uzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości (art. 47 ust. 2 ww. ustawy). Przepisy powyższe dopuszczają do korzystania z cudzej nieruchomości lub z jej części tylko w zakresie niezbędnym do wykonania przez inwestora określonych robót budowlanych, do których dostęp jest możliwy jedynie z sąsiedniej nieruchomości, albo których wykonanie jest możliwe tylko przez skorzystanie z cudzej nieruchomości. Udostępnienie inwestorowi cudzej nieruchomości nie upoważnia go do zainstalowania lub wykonania na cudzym gruncie elementów budowlanych, które mogłyby tam pozostać. Przepis art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie upoważnia zatem do dokonania przez inwestora nadbudowy kominów w kamienicy "[....]." Co więcej przepis ten nie upoważnia również do udzielenia zgody na wejście na teren tej nieruchomości celem dokonania na tej nieruchomości jakichkolwiek robót budowlanych. Przepis art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane pozwala jedynie na wyrażenie zgody na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej celem dokonania robót budowlanych nie na tej nieruchomości, której dotyczy zgoda, lecz z nią sąsiadującej. W świetle powyższego art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane miałby zastosowanie wówczas, gdyby wejście na nieruchomość nr [....] było niezbędne do dokonania robót budowlanych na nieruchomości nr [....]. Ze względu na wyżej wskazane regulacje prawne odmówiono udzielenia zgody na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej wnioskowanej przez Budowlaną Spółkę Mieszkaniową "[....] " spółkę z o.o. Odnośnie podniesionego w uzasadnieniu decyzji l instancji argumentu, że inwestor nie uzyskał zgody pełnomocnika współwłaścicieli realności nr [....] na nadbudowę kominów w kamienicy "[....] " zauważono, że zagadnienie to winno być zbadane na etapie udzielania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z usługami w parterze i garażem podziemnym u zbiegu ulic [....] i [....] w K. zlokalizowanego na działce nr [....] , obręb [....] w K. Oceny powinien dokonać organ -udzielający pozwolenia na budowę i zatwierdzający projekt budowlany. Ponadto podniesiono, że zgoda właściciela na wejście na teren celem wykonania robót budowlanych, co może być uznane za prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 30 ust. 1a ustawy Prawo budowlane, nie upoważnia jeszcze inwestora do dokonania nadbudowy kominów. Działania takie nosiłyby bowiem znamiona samowoli budowlanej. Zgodnie z przepisem art. 28 roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, chyba, że zgodnie z art. 29 ustawy Prawo budowlane prowadzenie robót budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub zgodnie z art. 30 ustawy Prawo budowlane jest objęte zgłoszeniem. Ponadto Wojewoda zwrócił uwagę, iż organ l instancji błędnie zastosował w zaskarżonej decyzji art. 108 ustawy kpa, zgodnie z którym "Decyzji od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony." Organ l instancji nie wskazał okoliczności uzasadniających potrzebę ochrony życia i zdrowia mieszkańców kamienicy "[....] " w K., przez nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ l instancji ograniczył się jedynie do oględnego, nieposiadającego uzasadnienia stwierdzenia, że "Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę życia i zdrowia mieszkańców kamienicy "[....] " w K." Nie wykazano zatem wymaganej niezbędności zastosowania art. 108 ustawy kpa. W dniu [....] listopada 2001 r., Budowlana Spółka Mieszkaniowa [....] spółka z o.o. w K. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, skargę na decyzję Wojewody [....] z dnia 6 listopada 2001 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości, za przyznaniem od organu administracji zwrotu kosztów procesu i zarzuciła w skardze naruszenie art. 47 ustawy Prawo budowlane, jak również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 107 § 1 i 3 Kpa oraz art. 77 § 1 Kpa. Skarżąca podniosła w szczególności, iż inwestor z pełnomocnikiem współwłaścicieli realności przy ul. [....] ustalił, iż właściciele owej realności zgadzają się na dokonanie tychże naruszeń. Skoro zaś właściciele budynku przy ul. [....] stwierdzili, że nie wyrażają zgody na nadbudowę kominów, całkowicie uzasadnione było wystąpienie z wnioskiem w trybie art. 47 ustawy Prawo budowlane. Stwierdzenie organu, iż przepis art. 47 ust.2 Prawa budowlanego pozwala jedynie na wyrażenie zgody na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej celem dokonania robót budowlanych nie na tej nieruchomości której dotyczy zgoda lecz z nią sąsiadującej jest nadinterpretacją bowiem literalne brzmienie tego przepisu nie pozwala na takie zawężenie. Bezsprzecznie skarżący otrzymując pozwolenie na budowę, otrzymali je na warunkach określonych m.in. w porozumieniu z [....] .12.2000r. Skoro zaś druga strona porozumienia w pewnym momencie przestała je honorować koniecznym było wystąpienie z wnioskiem, a następnie wydanie decyzji w trybie art. 47 Prawa budowlanego. Wojewoda [....] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że zaskarżonej decyzji Wojewody [....] z dnia 6 listopada 2001 r. nie można zarzucić naruszenia prawa skutkującego uwzględnieniem skargi. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze podniósł, iż art. 47 Prawa budowlanego dotyczy sytuacji, gdy do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych niezbędne jest ograniczenie praw właściciela sąsiedniej nieruchomości. Prace przygotowawcze i roboty budowlane, o których mowa w przepisie ograniczają się wyłącznie do nieruchomości inwestora, a korzystanie z nieruchomości sąsiednich ma wyłącznie na celu umożliwić realizację tych robót. Zgodnie z powszechnie przyjętym stanowiskiem w literaturze, jak też orzecznictwie administracyjnym ograniczenie prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości może nastąpić tylko w zakresie niezbędnym do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych i nie może mieć charakteru trwałego. Wszelkie trwałe ograniczenia prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości mogą nastąpić w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 z późno zm.) albo przez ustanowienie służebności. Przepis art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego nie mógł więc stanowić podstawy prawnej planowanej przez inwestora nadbudowy kominów w kamienicy "[....] ", jak też nie upoważniał do udzielenia zgody na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej celem dokonania na tej nieruchomości jakichkolwiek robót budowlanych. . W świetle powyższego prawidłowym działaniem organu odwoławczego była decyzja uchylająca decyzję udzielającą takiej zgody i odmawiająca udzielenia na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zgody na wejście na teren nieruchomości nr [....] , obręb [....] , zlokalizowanej przy ul. [....] w K. celem wykonania nadbudowy kominów w kamienicy "[....] ". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżonej decyzji Wojewody [....] nie można zarzucić naruszenia prawa materialnego czy procesowego, skutkującego uwzględnieniem skargi. Interpretacja przepisu art. 47 Prawa budowlanego dokonana przez Wojewodę jest prawidłowa. Jak podniesiono w decyzji i odpowiedzi na skargę, powołany przepis dotyczy sytuacji, gdy do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych niezbędne jest ograniczenie praw właściciela sąsiedniej nieruchomości. Prace przygotowawcze i roboty budowlane, o których mowa w powyższym przepisie dotyczą wyłącznie nieruchomości inwestora, a korzystanie z nieruchomości sąsiednich ma wyłącznie na celu umożliwić realizację tych robót. Ograniczenie prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości może nastąpić tylko w zakresie niezbędnym do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych i nie może mieć charakteru trwałego. Wszelkie trwałe ograniczenia prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości mogą nastąpić w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 z późno zm.) albo przez ustanowienie służebności, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. Prawidłowo zatem przyjęto, iż przepis art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego nie mógł stanowić podstawy prawnej planowanej przez inwestora nadbudowy kominów w kamienicy "[....] ", jak też nie upoważniał do udzielenia zgody na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej celem dokonania na tej nieruchomości jakichkolwiek robót budowlanych. Dla rozpoznania wniosku skarżącej spółki w przedmiotowej sprawie nie miała znaczenia treść porozumienia zawartego pomiędzy inwestorem, a współwłaścicielami nieruchomości sąsiedniej i ocena jego wykonania. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 oraz art. 199 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późn. zmianami).