I SA/Wa 1758/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-07

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Gabriela Nowak, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o umorzeniu postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 34a ustawy o komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" jest zgodna z prawem w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o umorzeniu postępowania komunalizacyjnego była niezgodna z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził, że przepisy nowelizujące nie dotyczą mienia komunalnego określonego w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W związku z tym decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
Miasto P. złożyło skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z czerwca 2003 r., która umorzyła postępowanie dotyczące nabycia przez gminę własności nieruchomości położonej w P. Decyzja ta opierała się na nowelizacji ustawy o komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" z 2003 r. Miasto P. zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta P. 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2005r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta P. 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 1758/05 UZASADNIENIE Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasta P., nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...], jako działka nr [...], w dniu 27 maja 1990 r. stanowiąca część działki nr [...] i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasta P. własności nieruchomości opisanej w sentencji decyzji powołując się na treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podkreślił, że z tego przepisu wynika, że aby mienie z mocy prawa stało się mieniem komunalnym w dniu 27 maja 1990 r. musiały łącznie zaistnieć następujące przesłanki: przedmiotowe mienie było mieniem ogólnonarodowym (państwowym) oraz należało do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1-3, chyba że przepisy cytowanej ustawy stanowią inaczej. Rozstrzygnięcie w myśl wskazanego powyżej przepisu odnosi się więc do stanu faktyczno-prawnego istniejącego w dniu 27 maja 1990 r. Bezspornie, mienie będące przedmiotem decyzji w dniu 27 maja 1990 r. stanowiło mienie ogólnonarodowe (państwowe). Natomiast na podstawie zebranego materiału dowodowego organ pierwszej instancji uznał, iż nie zachodzi druga z koniecznych przesłanek do stwierdzenia nabycia przez Miasto P., z mocy prawa, własności działki [...], bowiem w dniu ustawowej komunalizacji jako część działki nr [...] nie należała do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisu wprowadzające (...). Z mapy miejskiej P. oraz z załączników do ostatniej decyzji Dyrektora Zarządu i Katastru Miejskiego "[...]" z dnia [...] czerwca 2000 r., nr [...] oraz z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...] wynika, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się t.i b. oraz przylegające do nich zabudowania. Faktem powszechnie znanym jest, iż na terenie tzw. "w.", inwestycje w postaci budowy t. i b. zrealizowane zostały przed 27 maja 1990 r. Fakt użytkowania przedmiotowej nieruchomości przez P. [...] został odnotowany również w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości, która przedstawia stan istniejący na nieruchomości w dacie ustawowej komunalizacji. Uznawanie przez Miasto P. praw P.[...] do tych terenów wynika również ze wskazanych powyżej ostatecznych decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "[...]" z dnia [...] czerwca 2000 r. oraz z dnia [...] listopada 2000 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, bowiem organ wydający te decyzje czynił P.[...] stroną postępowania. W odniesieniu do przedsiębiorstwa państwowego P.[...] funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 ust. 2 obowiązującej w dniu ustawowej komunalizacji ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 1989 r., Nr 26, poz. 138), wykonywał Minister Transportu, Żeglugi i Łączności. Na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 powołanej powyżej ustawy, mienie P.[...] stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a w skład tego mienia wchodziły środki będące w dyspozycji tego przedsiębiorstwa w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte przez P.[...] w toku jego dalszej działalności. A zatem uzasadnione jest twierdzenie, iż nieruchomość będące w dyspozycji, a więc należące do przedsiębiorstwa państwowego podległego naczelnemu organowi administracji państwowej, nie stały się mieniem komunalnym. W czasie trwania postępowania komunalizacyjnego weszła w życie ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720). Na podstawie art. 1 pkt 19 tej ustawy w ustawie z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 48, poz. 948 z późn. zm.), po art. 34 został dodany art. 34a w brzmieniu: "Grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.)". Zgodnie zaś z art. 5 powołanej ustawy z dnia 28 marca 2003 r. "Sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 19, wszczęte, a niezakończone prawomocną decyzją umarza się". Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa doszła do wniosku, że art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" odnosi się zarówno do komunalizacji dokonywanej na mocy konstytutywnej decyzji właściwego wojewody (art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.), jak i do komunalizacji następującej z mocy samego prawa (art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.). W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Miasto P. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oraz naruszenia prawa procesowego, to jest art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o rozważenie zawieszenia postępowania sądowego oraz przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami z przepisami art. 2, 21 ust. 2, 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek Prezydenta Miasta P. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie mienia komunalnego i toczyło się w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 171 ze zm.). Rozpoznając odwołanie Miasta P. od decyzji organu pierwszej instancji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), który został dodany do tej ustawy na podstawie art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) i stosownie do art. 5 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. umorzył postępowanie komunalizacyjne. W toku postępowania sądowego zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/3 (Dz. U. Nr 69, poz. 625), w którym Trybunał stwierdził, że art. 1 pkt 19 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji (...) nie dotyczą mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Interpretacja tych przepisów przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w zaskarżonej decyzji jest niezgodna z przytoczonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Bezpodstawnie też Komisja umorzyła postępowanie komunalizacyjne przed organem pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego zapadła więc z naruszeniem art. 1 pkt 19 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawa o komercjalizacji (...). Uzasadnia to uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę rozważy merytorycznie przesłanki komunalizacji wobec przedmiotowej nieruchomości, określone w art. 5 ust. 1 i 2 ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę(...), oraz wyda decyzję w sposób przewidziany w art. 138 kpa. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło