II SA/Wa 1509/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. UZASADNEINIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu wniosku Z. L. z dnia 22 marca 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2003 r. nr [...] oraz decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2003 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wymienionych decyzji. Wnioskiem z dnia 28 lutego 2005 r. Z. L. zażądał stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]. Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W decyzji tej zawarto pouczenie o możliwości złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z treścią art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W dniu 11 kwietnia 2005 r. do Ministra Gospodarki i Pracy wpłynęło pismo oznaczone, jako wniosek, w którym Z. L., na podstawie art. 126, art. 127 § 3 i art. 144 cyt. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zażądał uchylenia decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W dniu [...] kwietnia 2005 r. Minister Gospodarki i Pracy wydał decyzję nr [...], w której na podstawie art. 127 § 3 cyt. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 156 § 1 tej ustawy, po ponownym rozpoznaniu sprawy Z. L. w związku z jego wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2005 r. w sprawie uchylenia decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji. Decyzję tę doręczono skarżącemu w dniu 13 maja 2005 r. W dniu 17 maja 2005 r., zatem z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2005 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Z. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powoływaną decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2005 r. Skarżący zarzucił wydanie decyzji bez podstawy prawnej, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego dotyczących uzasadniania decyzji, naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także naruszenie art. 10 i art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego przez odmowę udostępnienia akt postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy podniósł, że zaskarżona decyzja jest słuszna i zgodna z prawem, i wniósł o oddalenie skargi. W dniu 1 sierpnia 2005 r. Z. L. złożył do Sądu na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Odnosząc się do tego wniosku w piśmie z dnia 2 września 2005 r., Minister Gospodarki i Pracy nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponieważ siedziba Ministra Gospodarki i Pracy znajduje się w Warszawie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie jego wydania. W myśl art. 119 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania albo, jeśli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarga jest zasadna. Jak podano wyżej Z. L. we wniosku z dnia 11 kwietnia 2005 r. zażądał uchylenia decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] marca 2005 r. nr [...]. Jako podstawę prawną wniosku podał art. 126, art. 127 § 3 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz fakt wydania powołanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Takie sformułowanie wniosku nie pozwala na jednoznaczną kwalifikację prawną podania w rozumieniu art. 63 Kodeksu postępowania administracyjnego i obliguje organ do zwrócenia się do strony w trybie art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego o zajęcie jednoznacznego stanowiska. Podjęcie takiego działania było w przedmiotowej sprawie tym bardziej uzasadnione, że wniosek z dnia 11 kwietnia 2005 r. złożono w terminie otwartym na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. O tym jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ do którego pismo zostało skierowane. Odstąpienie przez organ od wyjaśnienia wątpliwości dotyczącej prawnego charakteru złożonego podania stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7-9, które może mieć wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/2000). Jak wynika z uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji Minister Gospodarki i Pracy nadał podaniu Z. L. z dnia 11 kwietnia 2005 r. tryb właściwy do rozpatrzenia wniosku złożonego zgodnie z dyspozycją art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniosek ten winien być zatem rozpatrzony przy odpowiednim zastosowaniu art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tylko w oparciu o ten przepis i zgodnie enumeratywnym wyliczeniem, jakie zawiera winno być wydane rozstrzygnięcie organu ponownie rozpatrującego sprawę. Rozpatrując taki wniosek organ działa reformatoryjnie, tzn. wydaje nową decyzję dokonując nie tylko prawnej ale i merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Niedopuszczalne jest w takim przypadku zastosowanie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy ale jako organ nadzoru, którego uprawnienia są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 1997 r., sygn. akt III SA 495/96). Z uwagi na inny zakres i charakter działań organu odwoławczego oraz organu nadzoru, niedopuszczalne jest, jak to uczynił Minister Gospodarki i Pracy w przedmiotowej sprawie, wydanie po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzji w oparciu o art. 127 § 3 w zw. z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uprawnienia organu nadzoru, stosującego przepis art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego. Organ odwoławczy bowiem rozstrzyga ponownie sprawę pod względem merytorycznym, przeprowadzając w miarę potrzeby dalsze postępowanie wyjaśniające. Organ odwoławczy koryguje więc zarówno wady prawne decyzji (niewłaściwe stosowanie przepisów prawa materialnego, uchybienia procedurze administracyjnej), jak i wady decyzji polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź niewłaściwym sposobie skorzystania z przepisu pozostawiającego rozstrzygnięcie sprawy uznaniu organu orzekającego (celowość rozstrzygnięcia) (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 1982 r., sygn. akt II SA 919/81, ONSA 1982/1 poz. 5, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1981 r., sygn. akt SA 472/81, ONSA 1981/1, poz. 21). Konkludując należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o art. 127 § 3 w zw. z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i niemieszczące się w katalogu możliwych rozstrzygnięć organu odwoławczego zawartym w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest rozstrzygnięciem wydanym z rażącym naruszeniem prawa. W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 119 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.