II SA/Sz 188/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Małgorzata Płocharska, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu . Starosta Powiatu w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 37k i art. 6 pkt 15 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) w związku z art. 29 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) oraz na podstawie art. 104 Kpa, odmówił W.O. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu Starosta podał, że W.O. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] r., a w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Dalej Starosta przytoczył treść przepisu art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz podał, że w dniu [...] r. przekazał komplet złożonych przez skarżącego dokumentów wraz z wnioskiem o ustalenie wysokości emerytury dla celów świadczenia przedemerytalnego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w [...]. Następnie, jak wynika z uzasadnienia decyzji, przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił okres uprawniający do emerytury, wyliczony zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), wynoszący 33 lata 6 miesięcy i 12 dni. Do okresu tego nie zaliczono: okres urlopu bezpłatnego od [...] r. do [...] r., ponieważ nie było to zatrudnienie w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym, okres zatrudnienia od [...] r. do [...] r. z uwagi na brak dostatecznych dowodów potwierdzających zatrudnienie, okresu prowadzenia działalności gospodarczej od [...] r. do [...] r. z uwagi na nie odprowadzanie składki na własne ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Reasumując organ stwierdził, że w dniu [...] r. skarżący nie spełniał żadnego z warunków określonych w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który uprawniałby do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W.O. odwołał się od powyższej decyzji w części nie zaliczenia mu do lat pracy okresu urlopu bezpłatnego w okresie od [...] r. do [...] r., w którym wdrażął do produkcji przemysłowej swój patent nr [...] w Firmie I. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 29 ust. 2 i 3 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) oraz art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda w uzasadnieniu decyzji w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, przytaczając te same ustalenia oraz przepisy. Dodatkowo podał, że do ustalonego okresu uprawniającego do emerytury nie można było również zaliczyć okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych ([...] r. do [...] r.), gdyż okres uprawniający do emerytury ustalany był do dnia rozwiązania stosunku pracy. Końcowo zaznaczył, że świadczenie przedemerytalne przyznawane jest przez organ zatrudnienia zgodnie z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jednakże okres uprawniający do emerytury ustalany jest na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które to przepisy stanowią podstawę do późniejszego uprawnienia strony do emerytury przyznawanej właśnie przez organ rentowy. Zatem organ zatrudnienia nie może ustalić okresu uprawniającego do emerytury wbrew stanowisku organu rentowego, prowadziłoby to bowiem do sytuacji, gdyż ten sam okres raz zostałby zaliczony do okresu uprawniającego do emerytury w celu przyznania świadczenia przedemerytalnego, następnie zaś nie zostałby uznany w chwili ustalania uprawnień do emerytury. W.O. wniósł na powyższą decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z uwagi nie zaliczenia mu do okresu zatrudnienia okresu urlopu bezpłatnego udzielonego przez Zakłady Naprawcze Mechanizacji Rolnictwa w [...] na czas wdrażania do produkcji przemysłowej patentu nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z przepisem art. 96.1 i art. 96.3 wówczas obowiązującej ustawy o wynalazczości, okres urlopu bezpłatnego zalicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszystkich uprawnień. Uprawnienia te nabył w dniu powrotu do pracy w macierzystym zakładzie pracy tj. [...] r. Zdaniem skarżącego nie zaliczenie tego okresu do okresu zatrudnienia z powołaniem się na ustawę z 1994 r. jest typowym działaniem prawa wstecz. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co, następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej określanej jako P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie zauważyć bowiem trzeba, iż rozstrzygniecie merytoryczne organu pierwszej instancji w przedmiocie prawa do świadczenia przedemerytalnego zostało oparte na nieprawomocnej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Warunki jakie muszą być spełnione dla przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego określone zostały w powołanym w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Przepis ten co do zasady (z wyłączeniem pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej) określa: w ust. 1 przesłanki materialno-prawne świadczenia, w ust. 2 wysokość świadczenia, w ust. 3-7 zasady postępowania przy ustalaniu wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Z norm tych wynika, że świadczenie przedemerytalne ustala i przyznaje starosta, który także wskazuje jego wysokość, ale po ustaleniu, że zostały spełnione warunki materialnoprawne określone w art. 37k ust. 1 w tym warunek posiadania wymaganego prawem okresu uprawniającego do emerytury. Stosownie do ust. 3, 4 i 5 tego art. decyzję ustalającą wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego wydaje organ rentowy na wniosek powiatowego urzędu pracy, do tego postępowania stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania w sprawach świadczeń emerytalnych, od decyzji organu rentowego przysługują środki odwoławcze, określone w odrębnych przepisach. Taka decyzja organu rentowego podlega kontroli sądu powszechnego ( art. 476 § 2 pkt 4 Kpc) jako sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 477 § 1 Kpc odwołanie od decyzji organów rentowych wnosi się w terminie 30 dni od otrzymania decyzji. Decyzja ZUS-u w niniejszej sprawie wydana została [...]r., natomiast decyzja starosty została wydana [...] r., a zatem niezależnie od tego, kiedy decyzja organu rentowego doręczona została stronie, z zestawienia tych dwóch dat wynika dowodnie, że organ pierwszej instancji orzekł przed upływem terminu do wniesienia przez W.O. odwołania do sądu powszechnego od decyzji organu rentowego. Nie zostało ustalone w sprawie czy strona takie odwołanie składała. Ustawodawca przewidział rozwiązanie w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie prawa do świadczenia przedemerytalnego przedłuża się z powodu trwającego postępowania w sprawie ustalenia wysokości emerytury dla ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. W myśl art. 37 k ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w przypadku braku możliwości ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego z powodu trwającego postępowania dotyczącego ustalenia wysokości emerytury, świadczenie przedemerytalne wypłaca się w kwocie zaliczkowej, w wysokości 120 % zasiłku o którym mowa w art. 24 ust.1. W tym stanie sprawy, z przyczyn o których mowa wyżej, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 P.p.s.a.