II SA/Wa 1667/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku za długoletnią służbę wojskową 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 104 ust. 1 i art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), w dalszej treści uzasadnienia zwanej nową ustawą pragmatyczną, odmówił przyznania [...] A.K. dodatku za długoletnią służbę wojskową. W uzasadnieniu decyzji podał, że z dniem 1 lipca 2004 r. weszła w życie nowa ustawa pragmatyczna, którą wprowadzono nowe zasady wynagradzania żołnierzy zawodowych, m.in. wprowadzono jednoskładnikowe uposażenie zasadnicze oraz nowy dodatek za długoletnią służbę wojskową. Warunkiem otrzymania nowego uposażenia zasadniczego oraz dodatku za długoletnią służbę wojskową jest wyznaczenie po dniu 1 lipca 2004 r. żołnierza zawodowego na nowe stanowisko służbowe (tj. z przewidzianą dla tego stanowiska nową grupą uposażenia) według zasad określonych w powołanej nowej ustawie pragmatycznej. Takie zasady nie dotyczą [...] A.K., bowiem decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem 1 stycznia 2002 r. przeniesiony do rezerwy kadrowej. W zakresie kształtowania uposażenia żołnierzy zawodowych, którzy po dniu 1 lipca 2004 r. pozostawali w rezerwie kadrowej, ma zastosowanie art. 178 ust. 1 nowej ustawy pragmatycznej. Przepis ten stanowi, ze żołnierze zawodowi w rezerwie kadrowej otrzymują uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne za czerwiec 2004 r., waloryzowane średniorocznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, ustalonym w ustawie budżetowej na dany rok. Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania [...] A.K. od powyższej decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz odmówił przyznania odwołującemu dodatku za długoletnią służbę wojskową. W uzasadnieniu podał, że właściwym do rozpoznania wniosku [...] A.K. o przyznanie dodatku za długoletnią służbę wojskową był Minister Obrony Narodowej, a nie Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON. W związku z tym decyzja organu I instancji podjęta została z naruszeniem przepisów o właściwości i dotknięta jest wadą opisaną w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, skutkującą jej nieważność. Zgodnie więc z art. 138 § 1 kpa, Minister Obrony Narodowej uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekając o uprawnieniach [...] A.K. do dodatku za długoletnią służbę wojskową, w tym zakresie odmówił przyznania tego dodatku. W uzasadnieniu swojej odmowy Minister powołał argumenty wymienione w uzasadnieniu decyzji I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] A.K., zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego oraz materialnego, wnosił o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę p. A.K. pod tym kątem, Sąd uznał, że jego skarga zasługuje na uwzględnienie. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. zwolnił A.K. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem 1 stycznia 2002 r. przeniósł go do rezerwy kadrowej, a równocześnie skierował go do wykonywania zadań w [...]. Zgodnie z art. 20 ust. 2 obowiązującej do dnia 30 czerwca 2004 r. ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r., o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm. - tekst jednolity) - oficer zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego w jednostce wojskowej, w której pełnił służbę, w związku z rozformowaniem tej jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego, może być przeniesiony do rezerwy kadrowej, jeżeli właściwy organ wojskowy przewidywał wyznaczenie go na odpowiednie stanowisko służbowe w okresie nie dłuższym niż 3 lata. W myśl § 64 ust. 3 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), organem wojskowym właściwym do przeniesienia oficera do rezerwy kadrowej był Minister Obrony Narodowej. W tej sytuacji Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej powinien na podstawie art. 65 kpa, wniosek skarżącego o przyznanie dodatku za długoletnią służbę wojskową przekazać organowi właściwemu bez wydawania jakichkolwiek decyzji. Wydana przez Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON decyzja o odmowie przyznania skarżącemu dodatku za długoletnią służbę wojskową, niezależnie od jej treści, niemającej oparcia w żadnym przepisie prawa - jest decyzją wydaną przez organ niewłaściwy, co skutkowało jej uchylenie przez organ odwoławczy - Ministra Obrony Narodowej. Należy podkreślić, że w postępowaniu odwoławczym jest niedopuszczalne orzekanie na podstawie art. 156 kpa o stwierdzeniu nieważności decyzji organu I instancji, gdyż przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, gdy organ wyższego stopnia działa jako organ nadzoru, a nie jako organ odwoławczy, a tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzoru. Z uwagi na to, że organ I instancji - Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON, zamiast niezwłocznie przekazać wniosek o przyznanie dodatku za długoletnia służbę wojskową organowi właściwemu, tj. Ministrowi Obrony Narodowej, stosownie do art. 65 § 1 kpa - prowadził postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji, obowiązkiem organu odwoławczego było nie tylko uchylenie nieprawidłowej decyzji organu I instancji, ale i umorzenie postępowania toczącego się przed tym organem (art. 138 § 1 pkt 2 kpa) jako bezprzedmiotowego, gdyż było prowadzone przez organ niewłaściwy. Należy zauważyć, że Kodeks postępowania administracyjnego w przeciwieństwie do Kodeksu postępowania cywilnego (art. 388 § 2 kpc) - nie zna instytucji zniesienia postępowania, dlatego w sytuacji, gdy organ I instancji wydał decyzję w sprawie, w której nie jest właściwy, organ odwoławczy, uchylając tę decyzję, powinien umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Następnie żądanie strony rozpoznać jako organ właściwy w sprawie. Tak w rozpoznawanej sprawie nie uczynił Minister Obrony Narodowej, co skutkuje uznaniem zaskarżonej decyzji za rażąco naruszającą prawo, a mianowicie art. 127 § 3 kpa. Skoro Minister Obrony Narodowej był właściwy jako organ I instancji do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie dodatku za długoletnią służbę wojskową, to uznać należy, że od wydanej decyzji skarżącemu, stosownie do postanowień art. 127 § 3 kpa, przysługuje prawo zwrócenia się z wnioskiem do tego organu o ponowne rozpoznanie sprawy. Zatem zaskarżona decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią powołanego art. 127 § 3 kpa, przy czym chodzi tu o przekroczenie tego prawa w sposób jasny i jednoznaczny. Stąd też zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumienia art. 156 § 2 kpa, natomiast poprzedzająca ją decyzja I instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji.