II SA/Wa 1657/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Pocztarek Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Bronisław Szydło Protokolant - Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Z.J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o okresach służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury - oddala skargę – Pismem z dnia 25 lutego 2005 r. Z.J. zwrócił się z prośbą do Komendanta Stołecznego Policji o wydanie mu stosownego zaświadczenia, potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Wskazał w nim, że aktualnie przechodzi na emeryturę, a w okresie od lipca 1985 r. do maja 1987 r. odbywał zastępczą służbę wojskową w [...]. Pełniąc tam służbę, wielokrotnie brał udział w działaniach zwartych przy rozpraszaniu tłumów oraz przy przywracaniu naruszonego porządku publicznego w trakcie zamieszek na terenie miasta. Powyższe zaświadczenie zamierza przedstawić w Zakładzie Emerytalno – Rentowym MSWiA. Komendant Stołeczny Policji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 219 k.p.a. w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 167, poz. 1373), odmówił wyżej wymienionemu wydania zaświadczenia o okresach służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej. W uzasadnieniu podał, że problematykę powyższą reguluje art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67) oraz wskazany już § 4 ust. 1 cytowanego w podstawie rozstrzygnięcia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Warunkiem podwyższenia emerytury policyjnej o 5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu jest fakt, żeby funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno – rozpoznawcze lub dochodzeniowo – śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenia życia lub zdrowia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 218 § 2 k.p.a., przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia powyższych faktów i z informacji nadesłanych przez Dowódcę Oddziału Prewencji Policji w W. oraz Naczelnika Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum wynika, że w zasobach archiwalnych brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej podnoszone przez skarżącego fakty. Specyfika pełnionej przez niego służby w ZOMO SUSW polegała i na dzień dzisiejszy polega również na pełnieniu m. in. służby patrolowej oraz na działaniach pododdziałów zwartych w przywracaniu naruszonego porządku publicznego. Ponadto samo uczestnictwo w takich działaniach, nie wyczerpuje przesłanek określonych w § 4 cytowanego już wyżej rozporządzenia. Reasumując, ponieważ brak jest materiałów potwierdzających spełnienie powyższych przesłanek przez skarżącego, przeto nie można wystawić mu żądanego zaświadczenia. W zażaleniu z dnia 26 kwietnia 2005 r. do Komendanta Głównego Policji, Z.J. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uzasadniając swoje stanowisko podał, że brak materiałów świadczących o pełnieniu przez niego służby we wskazanych działaniach, jest niewiarygodny. Według jego wiedzy, wszelkie dokumenty wytworzone przed rokiem 1990, niepodlegają archiwizacji, a zatem nie powinny być niszczone. W dalszym ciągu powołał się na fakty brania udziału w działaniach zwartych, mających na celu przywracanie naruszonego porządku prawnego. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i 219 k.p.a., uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że wydanie zaświadczenia, o którym mowa w § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404), nie leży w kompetencji – w sytuacji skarżącego – Komendanta [...] Policji, bowiem organ ten nie jest jego przełożonym w sprawach osobowych oraz dysponentem jego akt osobowych. Ostatnią jednostką, w której skarżący pełnił służbę w Policji, był Komisariat Policji w C., a zatem organem właściwym jest Komendant Powiatowy Policji w A., który był ostatnim przełożonym w sprawach osobowych, a ponadto w jego dyspozycji pozostają akta osobowe policjanta. Zgodnie z art. 6a ust. 1 i 2 ustawy o Policji, w postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, organem właściwym jest Komendant Powiatowy (miejski) Policji, a na obszarze W., komendant rejonowy Policji. Odpowiednio organami wyższego stopnia są komendant wojewódzki (stołeczny) Policji i Komendant Główny Policji. Ponieważ postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń określonych w § 14 cytowanego już wyżej rozporządzenia uregulowane jest odrębnie, aniżeli w k.p.a. (przewiduje wydawanie zaświadczeń z urzędu), przeto ustalenie organu właściwego powinno być dokonane na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji i § 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261). Są to bowiem sprawy związane z nawiązaniem, zmianą i rozwiązaniem stosunku służbowego oraz wynikającymi z jego treści prawami i obowiązkami policjantów (§ 1 pkt 4). Na zakończenie podał, że w § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 18 października 2004 r., mowa jest o zaświadczeniu. Skoro zatem policjant pełnił służbę w kilku jednostkach organizacyjnych, to musiałby się zwracać do kilku komendantów Policji, którym podlegał, a zatem przytoczony przepis musiałby stanowić o zaświadczeniach w liczbie mnogiej, a nie pojedynczej. Reasumując, należało uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji, bowiem było ono prowadzone przez organ niewłaściwy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z.J. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych i w uzasadnieniu powołał się na argumenty przedstawione już w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji pozostawił sprawę do uznania Sądu, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem m. in. zaskarżonego postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Stosownie bowiem do treści § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404), środkiem dowodowym potwierdzającym między innymi okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej. Zatem zaświadczenie powyższe, które zgodnie z § 14 ust. 3 wydaje się na żądanie funkcjonariusza, wystawia właściwy organ Policji. Jaki zaś organ Policji, o którym mowa wyżej, jest właściwy w przedmiotowej sprawie, należy oceniać przez pryzmat rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261). Według § 1 pkt 4, sprawami osobowymi są sprawy związane z nawiązaniem, zmianą i rozwiązaniem stosunku służbowego oraz wynikającymi z jego treści prawami i obowiązkami policjantów. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, skarżący Z.J., będąc jeszcze funkcjonariuszem Policji, zwrócił się o wydanie mu zaświadczenia dotyczącego okresów służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Nie budzi również wątpliwości fakt, że jest to sprawa "osobowa", bowiem dotyczy jego praw związanych ze świadczeniem emerytalnym po rozwiązaniu stosunku służbowego. Stąd też organem właściwym do ewentualnego wydania powyższego zaświadczenia, jest przełożony miejsca pełnienia służby przez skarżącego w dniu złożenia wniosku, tzn. Komendant Powiatowy Policji w A. Wynika to z brzmienia § 1 pkt 5 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r., a mianowicie przełożonym właściwym w sprawach osobowych są odpowiednio Komendant Główny Policji, komendant wojewódzki (stołeczny) Policji, komendant powiatowy (miejski) Policji, komendant Wyższej Szkoły Policji oraz komendant szkoły policyjnej. Powyższe nie musi budzić wątpliwości, jeśli się zważy na fakt, że tylko przełożony miejsca pełnienia służby przez funkcjonariusza Policji, jest dysponentem i posiadaczem akt osobowych podległego mu policjanta. Rzeczą oczywista jest, że w razie konieczności – z uwagi na brak potwierdzenia okresów takiej służby w aktach osobowych, jak w rozpoznawanej sprawie – organ ten powinien się zwrócić do organu dysponującego brakującymi zasobami dokumentów, tj. np. materiałami archiwalnymi. Komendant Główny Policji był więc zobowiązany, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 in fine, do wyeliminowania postanowienia organu pierwszej instancji, to jest Komendanta [...] Policji i umorzenia postępowania, bowiem wystąpiła tutaj przesłanka bezprzedmiotowości (naruszenie przepisów o właściwości). Godzi się w tym miejscu stwierdzić, że skarżący nie poniósł żadnych kosztów związanych z postępowaniem przed Sądem i jego wniosek w tym względzie nie może się ostać. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.