I SA/Wa 1803/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Jolanta Rudnicka Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi U. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego za okres od lutego do lipca 2003 r. Z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, że w dniu 4 czerwca 2004 r. U. W. złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego za okres od lutego do lipca 2003 r. We wniosku tym wskazała, że w związku z odmową przyznania jej dodatku mieszkaniowego na okres od lipca 2002 r. złożyła stosowne odwołanie - z uwagi na niesłuszność wydanej decyzji odmownej. Działała w mylnym przekonaniu, że do czasu toczącego się postępowania w trybie administracyjnym, nie miała prawa do dodatku i nie mogła ubiegać się o niego w dalszych okresach. Z uwagi na nieinformowanie jej, zgodnie z art. 9 kpa o sytuacji faktycznej i prawnej, została pozbawiona możliwości wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego za okres od lutego 2003 r. do lipca 2003 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Burmistrz Miasta P. umorzył postępowanie z wniosku U. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego za wskazany okres. Burmistrz uznał, że brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie dodatku. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek przyznawany jest na wniosek osoby uprawnionej na okres 6-ciu miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Jest to więc świadczenie o charakterze czasowym, a osoba zainteresowana może składać dalsze wnioski o przyznanie dodatku mieszkaniowego na kolejne sześciomiesięczne okresy. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie zakreśla osobom uprawnionym żadnego terminu na składanie wniosków, a zatem skoro przepis nie przewiduje terminu, nie jest możliwe rozstrzyganie o jego przywróceniu. Ponadto wskazał, że wnioskodawczyni od 1995 roku otrzymuje dodatek mieszkaniowy na kolejne sześciomiesięczne okresy, a pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej przyjmujący wnioski, informują ją o trybie i zasadach ubiegania się o dodatek. Uznając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe Burmistrz wydał decyzje o jego umorzeniu. Od decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. U. W. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odwołanie, wskazując w nim, że przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa i bez uwzględnienia stanu faktycznego. W jej ocenie wniosek o przywrócenie terminu zasługiwał na uwzględnienie. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że przez uchybienie terminu rozumie się niedopełnienie w ustalonym przez prawo, bądź wyznaczonym przez organ administracji państwowej okresie, albo w wyznaczonej przez taki organ konkretnej dacie, określonej czynności procesowej, której niedopełnienie w terminie wywołuje dla zainteresowanego ujemne skutki procesowe. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2000 r., nr 71, poz. 734 ze zm.) dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. W ust. 5 przewidziano, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Wskazany przepis, uzależniający powstanie prawa do dodatku mieszkaniowego, od zdarzenia, którym jest złożenie stosownego wniosku, jest przepisem zawierającym termin materialny - to jest datę złożenia wniosku. Przepisów o przywróceniu terminu nie stosuje się do terminów prawa materialnego. Kolegium uznało, że nie złożenie przez U. W. wniosku w styczniu 2003 r. oznaczało, że stosunek materialnoprawny – ustalenie prawa do dodatku mieszkaniowego od lutego 2003 r. nie był nawiązany. Skoro termin określony w przepisie jest terminem materialnym, nie można stosować do niego instytucji przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 kpa, co oznacza również, że organ pierwszej instancji słusznie umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem U. W., jako bezprzedmiotowe. Na powyższą decyzję, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła U. W., wskazując w uzasadnieniu, że organy administracyjne po raz kolejny nie poinformowały jej o aktualnym stanie faktycznym i prawnym, przez co, uchybiła ona terminowi do złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Skarżąca wskazała, że działaniami tymi organ świadomie wprowadził ją w błąd, co przyczyniło się również do pozbawienia jej dodatku mieszkaniowego i znaczących dla niej środków finansowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej. Organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, ponownie wskazując, że przywrócenie terminu może nastąpić jedynie w stosunku do terminów procesowych, natomiast nie jest możliwe przywrócenie terminu do wystąpienia przez stronę z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie jest uzasadniona. W badanej sprawie, istota zagadnienia sprowadzała się do ustalenia przez sąd, czy na gruncie obowiązujących w dacie wydania zaskarżonych do sądu decyzji przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., nr 71, poz. 734 ze zm.) dopuszczalne było zastosowanie instytucji przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w rozdziale 10 kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności art. 58 § 1 kpa stanowi, że w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie prezentowane było i jest stanowisko, że regulacja kodeksowa odnosi się wyłącznie do terminów prawa procesowego i terminów dokonywania czynności procesowych, nie ma natomiast zastosowania do terminów prawa materialnego. Koncepcja ta została również słusznie przywołana w uzasadnieniach decyzji zarówno organu pierwszej jak i drugiej instancji. Zasady i tryb przyznawania dodatku mieszkaniowego ustalone zostały w powołanej wyżej ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. W art. 7 ust. 1 ustawy znalazł się zapis, iż dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklaracje o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Ze wskazanych wyżej przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. jednoznacznie wynika, że zakreślony przez ustawodawcę termin, nie jest terminem procesowym, dlatego też nie mógł zostać przywrócony na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Ponadto wskazać należy, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie wskazuje zarówno terminu początkowego, jak i końcowego do złożenia wniosku o przyznanie takiego dodatku. Oznacza to, że wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego można złożyć w każdym terminie. Ustawa określa jedynie skutki, jakie wiążą się ze złożeniem w danym dniu takiego wniosku, bowiem zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.