II SA/Gl 140/04

Dnia 10 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: NSA Ewa Krawczyk (spr.) WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 roku sprawy ze skargi T. K. i Z. K. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B.-B. decyzją z dnia [...] roku nakazał T. i Z. K. doprowadzić elementy ściany zewnętrznej i części dachu budynku mieszkalnego (zwróconych w stronę granicy z posesją przy ul. [...] w B.-B.) zlokalizowanego przy ul. [...] w B.-B. do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami poprzez: - doprowadzenie ściany zbliżonej do granicy działki oraz otworu lukarny w dachu, do odporności ogniowej 60 min. dokonując zamurowania otworów w tej ścianie (murem pełnym lub pustakami szklanymi) względnie wypełniając otwory okienne innym materiałem o odporności ogniowej 60 minut, - doprowadzenie elementów drewnianych dachu i tarasu do stopnia nie rozprzestrzeniania ognia. W podstawie prawnej organu nadzoru budowlanego powołał art. 66 pkt 2 Prawa budowlanego z dnia 7.07.1994 r. (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z zm.). W uzasadnieniu organ podał, iż w związku ze stwierdzeniem przez Wojewodę Ś. decyzją z dnia [...] roku nieważności decyzji Prezydenta Miasta B.-B. z dnia [...] r. nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku jednorodzinnego na parceli nr [...] przy ul. [...] w B.-B., organ nadzoru budowlanego w dniu [...] roku wszczął z urzędu postępowanie w sprawie użytkowania budynku jednorodzinnego przy ul. [...]. Do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę doszło na skutek naruszenia § 12 ust. 1 rozporządzenia MGPiB z 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i zatwierdzony decyzją projekt zagospodarowania działki [...] zezwalał na realizację budynku ze ścianą z otworami okiennymi w odległości 3 m od granicy z działką nr [...] (tak też został zrealizowany). Budynek został wykonany w czasie gdy decyzja o pozwoleniu na budowę posiadała przymiot decyzji ostatecznej. Został przez inwestorów zgłoszony do użytkowania w dniu [...] r., a w dniu [...] r. organ architektoniczno-budowlany potwierdził przyjęcie zgłoszenia w trakcie czynności prowadzących w aktualnym postępowaniu (kontrola w dniu [...] r.) ustalono nadto istnienie na elewacji od strony granicy z posesją nr 20 elementów drewnianych. W celu wyeliminowania w/w nieprawidłowości (zbliżenie otworów okiennych i elementy drewniane) organ uznał za uzasadnione zobowiązanie inwestorów do wykonania robót określonych w decyzji, które zapewnią budynkowi zgodność z prawem. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli T. i Z. K. i dołączyli do niego opinię rzeczoznawcy d/s zabezpieczeń przeciwpożarowych. W odwołaniu podnieśli, że budynek mieszkalny wykonali w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] r., które zgodne było z obowiązującymi w dacie jego wydania warunkami technicznymi z 1980 r. Budynek ten użytkuje na podstawie zaświadczenia z [...] r. Natomiast stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę nastąpiło dopiero decyzją Wojewody Ś. z [...] r. Ponieważ na działce sąsiedniej został wybudowany dom mieszkalny w odległości 3 m od granicy z ich działką, ze ścianą bez otworów okiennych nie występuje zagrożenie pożarowe co wynika z dołączonej opinii. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 51 ust.4 ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994 r. (t.j. Dz.U. nr 106 z 2000 r., poz. 1126 z zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zabezpieczenia ogniowego elementów drewnianych i umorzył postępowanie w tej części; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części nakazu doprowadzenia ściany zewnętrznej budynku nr [...] przy ul. [...] do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi i warunkami technicznymi; uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i orzekł nowy termin do dnia [...] r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na ustalenia poczynione w trakcie wizji lokalnej prowadzonej przez przedstawiciela Komendy Straży Pożarnej (uczestniczył w niej przedstawiciel organu odwoławczego) oraz akta sprawy i stwierdził, iż budynek wykonany przez inwestorów narusza przepis § 12 rozporządzenia z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnosząc się do stanowiska rzeczoznawcy przeciwpożarowego, zawartego w dołączonej do odwołania opinii, o braku potencjalnego zagrożenia pożarowego w związku z usytuowaniem obiektów nr [...] i nr [...], uznał że dotyczą one jedynie przepisów pożarowych, natomiast nie zwalniają organów nadzoru budowlanego z obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami budowlanymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego inwestorzy powtórzyli zarzuty odwołania, a nadto podnieśli zgodność z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę i w związku z tym naruszenia prawa przez decyzję Wojewody Ś. stwierdzającą nieważność udzielonego pozwolenia. Podkreślili, że ściana objęta nakazem zamurowania otworów okiennych jest ścianą południową i zamurowanie okien pozbawi naturalnego oświetlenia kuchni i pokoi. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem – w ocenie składu orzekającego – zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania (art. 138 kpa i 107 § 3 kpa) w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a które to naruszenia Sąd uwzględnił z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi w trakcie sprawowania kontroli pod względem zgodności z prawem kwestionowanego rozstrzygnięcia. W sprawie jest bezsporne, iż skarżący zrealizowali budynek mieszkalny na działce nr [...] w oparciu o ostateczną decyzję Prezydenta Miasta B.-B.o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., której nieważność stwierdził ostateczną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Ś. Ten fakt oznacza, iż skarżący nie dopuścili się samowoli budowlanej, bowiem budynek wykonano i zgłoszono do użytkowania w okresie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z drugiej jednak strony po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę po stronie organów nadzoru budowlanego powstał obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ postępowanie w tym przedmiocie zostało wszczęte w dniu [...] roku powinno być przeprowadzone w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003 roku (Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z zm.). Przepis ten, mający zastosowanie do przypadków innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego, zobowiązywał organ nadzoru budowlanego do wydania w stosunku do obiektu wykonanego niezgodnie z przepisami decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodności z tymi przepisami. Przepisy o których mowa w art. 51 to przede wszystkim warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dla niniejszej sprawy obowiązującymi były przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980 r. (Dz.U. nr 17, poz. 62) a to w związku z § 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z zm.). Od tej reguły § 330 rozporządzenia z 12.04.2002 r. wprowadził wyjątek sprowadzający się do stosowania przepisów tego rozporządzenia w sytuacjach wskazanych w § 2 i § 207 ust. 2, a dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. W zaskarżonej decyzji, wydanej w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylono decyzję organu I instancji w części dotyczącej zabezpieczenia elementów drewnianych i umorzono w tym zakresie postępowanie oraz utrzymano w mocy tą decyzję w części dotyczącej nakazu doprowadzenia elementów ściany zewnętrznej budynku inwestorów do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi i warunkami technicznymi. Żadne z tych rozstrzygnięć nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, to jest konkretnych przepisów stosownego rozporządzenia, co stanowi ewidentne naruszenie art. 107 § 3 kpa, a także – w sytuacji w której skarżący kwestionowali zastosowanie rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r. – generalnych zasad procedury administracyjnej wyrażonych w art. 6, 8 i 11 kpa. Ta wadliwość zaskarżonej decyzji skutkuje także niemożnością dokonania przez Sąd kontroli przedmiotowego aktu co do zgodności z prawem materialnym. Nie dostrzegł także organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 1 pkt 2 kpa z uwagi na nie objęcie tym rozstrzygnięciem całości sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, co jest obowiązkiem organu II instancji. Otóż organ I instancji orzekł także o obowiązku doprowadzenia otworu lukarny w dachu do stanu zgodnego z przepisami a w decyzji II instancji brak jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w tym zakresie. Rozpoznając ponownie sprawę należy przede wszystkim ustalić przepisy, w tym techniczno-budowlane będące podstawą do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem (jego poszczególnych elementów), ocenić zebrane w sprawie dowody, ustalić i ocenić stan faktyczny, a następnie wydać decyzję odpowiadającą wymogom art. 107 § 3 kpa, w tym zawierającą ustosunkowanie się do żądań i zastrzeżeń skarżących. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm.) orzekł jak w sentencji. SW