II SA/Po 70/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005r. sprawy ze skargi S.W., P.C. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr [...] w części dotyczącej odmowy zwrotu części nieruchomości położonej przy ul. [...], opisanej w pkt I decyzji Prezydenta, II. oddala skargi w pozostałym zakresie, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, IV. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik Prezydent Miasta, jako prezydent miasta na prawach powiatu wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, decyzją z [...]r. na podstawie przepisów art. 136 ust. 3, art. 1137, art. 142 w związku z art. 4 pkt 9 b1 i art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46 poz. 543 ze zm.): 1. odmówił S. W. i P. C. zwrotu części nieruchomości przy ulicy [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] (działka nr [...]) oraz w księdze wieczystej nr [...] (część działki nr [...]); 2. umorzył postępowanie o zwrot nieruchomości (księga wieczysta nr [...]) stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] budynku nr [...] przy ulicy [...] oraz zwrotu udziału w części nieruchomości (księga wieczysta nr [...]) będącej w użytkowaniu wieczystym właścicieli lokalu nr [...]. Ustalono, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...]1955r., na podstawie przepisów dekretu z 25 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952r. Nr 4 poz. 31) wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa powyższą nieruchomość, będącą własnością K. G. (parcela [...]). Spadkobiercami zmarłego K. G. są S. W. i P. C. Nieruchomość została zabudowana zgodnie z celem wywłaszczenia (budownictwo mieszkaniowe) i to przed upływem siedmiu lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne. Budynek składa się z 12 lokali, w tym, 2 lokali użytkowych. Przeznaczenie części budynku na lokale użytkowe nie świadczy o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia, gdyż funkcja usługowa jest funkcją uzupełniającą dla budownictwa mieszkaniowego. Postępowanie dotyczące lokalu mieszkaniowego zostało umorzone ponieważ lokal ten został sprzedany, co ujawnione zostało w księdze wieczystej, przed 01 stycznia 1998r. Zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w takiej sytuacji roszczenie o zwrot nie przysługuje. Wojewoda zaskarżoną decyzją (art. 138 § 1 pkt 1 kpa) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż zarzuty odwołujących się nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślono, że fakt wybudowania budynku mieszkalnego z dwoma lokalami użytkowymi i chodnika nie oznacza, że nieruchomość stała się częściowo zbędna na cel wywłaszczenia, skoro celem tym było budownictwo mieszkaniowe. Organ odwoławczy powołał się w tym zakresie na wyrok NSA w sprawie IV SA 2033/96, w którym stwierdzono, iż celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla. Odnosząc się do umorzenia postępowania dotyczącego lokalu mieszkalnego, organ odwoławczy uznał, iż w świetle powołanego przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. P. C. i S. W. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazali, iż powołane orzeczenie NSA nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dotyczy bowiem osiedla mieszkaniowego, a nie pojedynczego budynku mieszkalnego. Zdaniem skarżących, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, gdyż powstał budynek mieszkalno- usługowy, a nie budynek mieszkalny. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną zważył, co następuje: W orzecznictwie sądowo-administracyjnym aprobowany jest pogląd, iż prezydent miasta na prawach powiatu, jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty w sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej własność miasta na prawach powiatu – podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa. W konsekwencji wyłącza to możliwość upoważnienia przez prezydenta do załatwienia tej sprawy przez jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 19 maja 2003r. opublikowana w ONSA z 2003r. Nr 4 poz. 115). Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania i jako organ administracji publicznej staje się niezdolny do załatwienia sprawy (art. 26 § 3kpa). W tej sytuacji odpowiednie zastosowanie znajdzie przepis art. 26 § 2 kpa (wyznaczenie przez wojewodę innego organu do załatwienia sprawy). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wywłaszczona nieruchomość będąca przedmiotem odmowy zwrotu stanowi własność Miasta P., a więc miasta na prawach powiatu. Prezydent Miasta, jako organ pierwszej instancji, podlegał zatem, w świetle powyższego poglądu prawnego, wyłączeniu od prowadzenia niniejszej sprawy i wydania decyzji. Skargi odnoszące się do umorzenia postępowania dotyczącego lokalu mieszkalnego oraz odpowiedniego udziału w nieruchomości (punkt II decyzji organu pierwszej instancji) nie są zasadne. Postępowanie w tym zakresie jest bowiem bezprzedmiotowe, skoro Skarb Państwa sprzedał wymieniony lokal przed 01 stycznia 1998r., co zostało ujawnione w księdze wieczystej. Rozstrzygnięcie jest zatem zgodne z powołanym przepisem art. 229, który stanowi iż roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość została sprzedana, albo ustanowiono na niej prawo wieczystego użytkowania na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 145 § 1 pkt 3 kpa, orzeczono jak w punkcie I-ym sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV-ym traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik MarK