IV SA/Wa 1455/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-15
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Małgorzata Miron, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla fermy trzody chlewnej, jeśli twierdzi, że jej interes prawny narusza negatywne oddziaływanie instalacji na jej własne nieruchomości?Ratio decidendi
Minister Środowiska umorzył postępowanie odwoławcze, błędnie uznając, że gmina nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego. Sąd uchylił decyzję Ministra, wskazując, że organ odwoławczy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy gmina ma interes prawny wynikający z własności nieruchomości sąsiadujących z instalacją, na które negatywnie oddziałuje fermy.Stan faktyczny
Gmina D. skarżyła decyzję Ministra Środowiska o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia zintegrowanego dla fermy trzody chlewnej. Minister uznał, że Burmistrz Miasta i Gminy D. nie posiada przymiotu strony, gdyż postępowanie nie dotyczy jego interesu prawnego ani obowiązku, a także nie wpływa na interes Gminy jako osoby prawnej. Gmina argumentowała, że posiada interes prawny ze względu na własność sąsiednich działek, które są negatywnie oddziaływane przez fermę, co obniża ich wartość i uniemożliwia określone przeznaczenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska i zasądzono od Ministra na rzecz Gminy D. kwotę 450 złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron,, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Gminy D. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Gminy D. kwotę 450 ( czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Sygn. IV SA/Wa 1455/05
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2005r. Minister Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta i Gminy D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji podano, że Wojewoda [...] na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) udzielił Spółce P. z siedzibą w P. pozwolenia zintegrowanego dla Fermy Trzody Chlewnej w C. w Gminie D. Zdaniem organu odwoławczego, Burmistrzowi Miasta i Gminy D. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, bowiem postępowanie o udzielenie Spółce P. pozwolenia zintegrowanego nie dotyczy jego interesu prawnego ani obowiązku. Burmistrz nie może na podstanie przyznanego mu władztwa publicznego uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie wyposażyły gminy jako osoby wykonującej określone zadania w legitymację uczestniczenia w postępowaniu w indywidualnej sprawie związanej z tymi zadaniami, np.: ochroną środowiska. W ocenie organu naczelnego interes faktyczny osób zamieszkałych na terenie Gminy D. nie daje praw strony gminie, ani reprezentującemu ją Burmistrzowi. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie dotyczy Gminy D. jako osoby prawnej, bowiem w odwołaniu nie wykazano aby kwestionowana decyzja miała wpływ na interes gminy z racji przysługujących jej praw do określonego majątku komunalnego.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina D., podnosząc zarzut naruszenia art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r. i wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sadowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędne są twierdzenia organu odwoławczego, że Gmina D. nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji organu pierwszej instancji. Strona skarżąca powołując się na wybrane orzeczenia sądów administracyjnych wskazała, że interes prawny , o którym mowa w art. 28 kpa, może wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego. Gmina jako osoba prawna może występować w postępowaniu administracyjnym na takich samych zasadach jak każda inna osoba fizyczna i prawna, jeżeli zakres rozstrzygnięcia administracyjnego obejmuje sferę interesu prawnego gminy. Udzielenie pozwolenia zintegrowanego uprawnia do prowadzenia instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Zdaniem skarżącej, prowadzona na podstawie udzielona pozwolenia zintegrowanego przez Spółkę P. Ferma Trzody Chlewnej w C. na blisko 12.000 stanowisk tuczu, będzie produkowała ogromną ilość gnojowicy i wydzielający się fetor z laguny, stanowiącej składowisko gnojowicy, będzie stwarzał uciążliwości w korzystaniu z nieruchomości, położonych w sąsiedztwie tej Fermy, których właścicielem jest Gmina D. Odnosi się to do działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie miejscowości C. oraz działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie miejscowości D. W ocenie strony skarżącej stopień uciążliwości w korzystaniu z tychże działek zmniejsza ich atrakcyjności, a co za tym idzie także ich wartość. Stopień uciążliwości wydzielanego fetoru wyklucza możliwość przeznaczenia ww. działek na działalność turystyczną, rekreacyjna , czy też funkcję mieszkaniową. W tej sytuacji Gmina D. jako bezpośredni sąsiad nieruchomości, na której znajduje się Ferma Trzody Chlewnej ma interes prawny w uchyleniu pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie tej Fermy, gdyż bez tego zezwolenia Spółka P. nie będzie mogła prowadzić fermy tuczników, a tym samym nie będzie mogła składować gnojowicy.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej Gminy podniósł, że Minister nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, poprzez wezwanie Gminy do wykazania, że ma interes prawny w sprawie. Nie przeprowadził także postępowania dowodowego, czy zasięg wydzielanego zapachu nie będzie obejmował także działek stanowiących własność Gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana pod tym względem kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do jej uchylenia jako wydanej z obrazą art. 7 , art. 77 § 1 kpa , a to w ocenie Sądu mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji stwierdził, że odwołanie wniósł Burmistrz Miasta i Gminy D. kwestionując wydanie Spółce P. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie Fermy Trzody Chlewnej w C. Zdaniem organu postępowanie to nie dotyczy interesu prawnego ani obowiązku Burmistrza Miasta i D. i w świetle art. 28 kpa nie można przypisać mu przymiotu strony. Organ również stwierdził, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie dotyczy Gminy D. jako osoby prawnej, skoro w odwołaniu nie wskazano, że ma ono wpływ na interes gminy z racji przysługujących jej praw do określonego majątku komunalnego.
Z powyższego wynika, iż organ drugiej instancji w ogóle nie zajął się wyjaśnieniem, czy odwołanie od decyzji organu pierwszoinstancyjnego wniósł Burmistrz Miasta i Gminy D. jako organ administracji publicznej, czy też Burmistrz podpisał odwołanie jako organ Gminy D. reprezentujący jej interesy na zewnątrz.
Zarzut podniesiony na rozprawie przez pełnomocnika strony skarżącej, że organ odwoławczy nie zażądał od Gminy D. wykazania, że ma interes prawny w zaskarżeniu decyzji organu pierwszej instancji należy uznać za w pełni zasadny z tej przyczyny, że organ bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z góry
( a prori) przyjął, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie dotyczy tej Gminy. Tymczasem Gmina D. we wniesionej skardze wskazała, że legitymację do występowania w postępowaniu o wydanie zezwolenia zintegrowanego jako strona w rozumieniu art. 28 kpa wywodzi z tytułu własności do działek o nr [...],[...] położonych w obrębie miejscowości C. oraz do działek nr [...] i [...], położonych w obrębie miejscowości D., twierdząc przy tym, że Ferma Trzody Chlewnej prowadzona przez Spółkę "P." w oparciu o wydane zezwolenie zintegrowane narusza jej interes prawny, gdyż wymienione działki znajdują się w obszarze negatywnego jej oddziaływania ze względu na wydzielający się uciążliwy fetor z dużych zapasów gnojowicy gromadzonej w otwartym zbiorniku
( lagunie) przykrytych tylko folią. Niezależnie od uznania słuszności skargi w tym względzie należy podnieść, że o tym czy interes prawny w sprawie ma skarżąca Gmina, czy też go nie ma, nie przesądza, jak to przyjęto w zaskarżonej decyzji, okoliczność,że Gmina nie wykazała w odwołaniu, że kwestionowane rozstrzygnięcie ma wpływ na jej interes z racji przysługujących jej praw do określonego majątku komunalnego. Należało bowiem szczegółowo wyjaśniać, czy Gmina D. ma interes prawny w sprawie i w tym celu organ naczelny powinien przy zastosowaniu środków prawnych określonych w art. 64 § 2 kpa wezwać Burmistrza, do wykazania, że Gmina D. ma interes prawny, a tym samym czy ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa.
W świetle poczynionych rozważań należało zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić jako wydaną przedwcześnie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ naczelny w pierwszym rzędzie rozważy, czy Gmina D. ma rzeczywiście interes prawny w sprawie o wydanie zezwolenia zintegrowanego, a następnie w zależności od tych ustaleń wyda właściwe rozstrzygnięcie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło