II SA/Kr 26/02

WyrokWSA w Krakowie2005-11-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Czeluśniak, Sędzia WSA Grażyna Firek, Sędzia WSA Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości, której nie dzieli bezpośrednie sąsiedztwo z działką inwestycyjną, ale która może być negatywnie oddziaływana przez planowaną inwestycję, posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą arbitralnie odmawiać przymiotu strony postępowania osobom, których interes prawny może być naruszony przez planowaną inwestycję, tylko z powodu braku bezpośredniego sąsiedztwa ich nieruchomości z działką inwestycyjną. Kluczowe jest zbadanie, czy inwestycja może negatywnie oddziaływać poza terenem inwestora, co może uzasadniać posiadanie interesu prawnego przez sąsiadów.
Stan faktyczny
Skarżący G.K. i J.K. domagali się wznowienia postępowania dotyczącego pozwoleń na rozbudowę budynku mieszkalnego i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele produkcyjne, wydanych dla sąsiada K.K. Zarzucili, że nie otrzymali decyzji, przez co zostali pozbawieni możliwości obrony swoich praw. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie są stronami postępowania, ponieważ ich działka nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora, a jest oddzielona działką drogową. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, powołując się na brak interesu prawnego skarżących.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Grażyna Firek (spr) WSA Barbara Pasternak Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi G.K. i J.K. na decyzję Wojewody z dnia 6 grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących G. i J. K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 26/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2001 r. znak: [...] Starosta na podstawie art. 82 ust. 2, ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.Nr 89, poz. 414, z późn. zmian.), art. 145 § l i art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania na żądanie G.K. i J.K., zam. przy ul. [...] w D. w sprawie udzielenia K.K. zam. ul. [...] w D. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, oraz pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele produkcji [...] zakończonych ostatecznymi decyzjami Starosty Powiatu [...] -odpowiednio: z dnia [...] 2000 r. znak: [...], i z dnia [...] 1999 r., znak: [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Starosta wskazał , że w/wymienieni wystąpili do Wojewody z interwencją podnosząc, iż mimo braku ich zgody sąsiad K.K. na swojej posesji prowadzi roboty budowlane w oparciu o decyzje organów, których to decyzji nie otrzymali w związku z czym pozbawieni zostali prawa do wnoszenia odwołań jak również przynależnego im prawa do uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych i wglądu do całości akt sprawy a przedmiotowy wniosek skutkował, w dniu jego złożenia we właściwym organie, wszczęciem postępowania wyjaśniającego, mającego na celu udowodnienie zaistnienia okoliczności przewidzianych w art. 145 § l pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji stanowiłoby podstawę do podjęcia postanowienia o wznowieniu postępowania.; przeprowadzając postępowanie wyjaśniające na tym etapie, organ powiadomił strony biorące udział w dotychczasowych postępowaniach oraz wnioskodawców z jednoczesnym wezwaniem ich do udziału w podjętym postępowaniu celem udowodnienia, iż bez własnej winy nie brali udziału w tych postępowaniach. Starosta podkreślił, że domagający się wznowienia postępowania mimo prawidłowego powiadomienia nie przedłożyli organowi dowodów na tę okoliczność i w tym stanie rzeczy po analizie całości akt dotyczących kwestionowanych postępowań , uwzględniając wniesione przez K.K. wyjaśnienia i uwagi oraz na podstawie materiałów geodezyjno-kartograficznych znajdujących się w zasobach Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej Starostwa Powiatowego stwierdził, że przesłanki z art. 145§ l pkt 4 kpa nie zachodzą. Starosta podkreślił, że z analizowanej dokumentacji jednoznacznie wynika, iż działka budowlana G. i J.K. nie graniczy z posesją K.K. , lecz od strony zachodniej posesje te są oddzielone działką nr 1 stanowiącą własność gminy, od strony zaś północnej ich działka graniczy z działką nr 2 stanowiącą własność A. G. I dlatego w rozumieniu obwiązujących przepisów Kpa G.K. i J.K. nie mogli zostać uznani stronami postępowania w stosunku do inwestycji prowadzonych przez K.K. na swojej posesji i być adresatami rozstrzygnięć decyzyjnych. Starosta podkreślił także, iż kwestie te były przedmiotem dwukrotnego rozpoznania na etapie ustalania kręgu stron w postępowaniach poprzedzających wydanie decyzji zezwalających K.K. na rozbudowę budynku mieszkalnego i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego i obecnie brak było przesłanek do podejmowania postanowienia o wznowieniu postępowania i badania przyczyn jego wznowienia w świetle bezspornego faktu nie zaistnienia okoliczności określonych w art. 145 § l pkt 4. Kodeksu postępowania administracyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji G.K. i J.K. domagali się jej zmiany i wznowienia postępowań zakończonych decyzjami objętymi skargą o wznowienie postępowania , zarzucając, że ich nieruchomość jest oddzielona od nieruchomości na której powstała inwestycja tylko jedną niewielką działką stanowiącą drogę dojazdowa, a przedmiotowa zabudowa wskutek podjętych działań inwestycyjnych tj przebudowy i zmiany sposobu użytkowania z charakteru mieszkaniowego zmieniła się na przemysłowy. Odwołujący się podkreślili także, iż powstała inwestycja jest uciążliwa z uwagi na jej charakter. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. znak [...] Wojewoda na podstawie art. 81.ust l pkt 2, art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane / Dz.U nr. 106 z 2000r. poz. 1126 z poza zm./ oraz art. 138, § l, ust l kpa po rozpatrzeniu odwołania od powyżej wskazanej decyzji Starosty utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Wojewoda stwierdził, że odwołujący się nie są stronami w rozumieniu art. 28 kpa, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu stroną jest każdy ,czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek , zaś analiza posiadanych przez organy dowodów w sprawie oraz materiałów geodezyjno- kartograficznych znajdujących się w zasobach Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej Starostwa Powiatowego w [...] jednoznacznie wskazała, że odwołujący się nie są ani inwestorami lub też bezpośrednimi sąsiadami inwestora, a jedynie ich nieruchomość jest usytuowana przy ul. [...], przy której też wybudowano inwestycje będące przedmiotem decyzji, których dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. W tej sytuacji Wojewoda uznał, że brak jest jakichkolwiek przesłanek do udowodnienia istniejących okoliczności przewidzianych w art. 145 § l pkt.4 Kpa . Niezależnie od powyższego Wojewoda zauważył, iż Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zbadał poziom hałasu ,określając w piśmie z dnia 14.09.2001 r. jego wielkość ,na granicy działki należącej do G. i J.K. ,która wyniosła 39.4 dB i w związku z tym podniesione w odwołaniu zarzuty podniesione zarzuty mogły być ,co najwyżej, zakwalifikowane w kategoriach interesu faktycznego . W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz piśmie stanowiącym jej uzupełnienie G.K. i J.K. domagali się jej uchylenia i zarzucili, że przedmiotowa decyzja organu II instancji sankcjonuje samowolę , bowiem w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych w sąsiedztwie ich nieruchomości na terenie, której znajduje się ich dom mieszkalny powstał praktycznie kompleks przemysłowy ze sklepem i obecnie takie sąsiedztwo jest bardzo uciążliwe z uwagi na poziom szkodliwych emisji, hałasu i zmianę infrastruktury. Zd. skarżących w nin. stanie faktycznym przesłanki z art. 28 kpa zostały spełnione, a tym samym przez to, że nie brali udziału w postępowaniach objętych skargą o wznowienie zostali pozbawieni możliwości obrony swoich praw. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Skarga jest uzasadniona. W rozpoznawanej sprawie z naruszeniem art. 77 § l kpa w związku z art. 28 kpa organy obu instancji oceniły, iż skarżący jako właściciele nieruchomości nie sąsiadującej z nieruchomością, na której znajdują się obiekty, których dotyczą decyzje , kończące postępowania objęte żądaniem wznowienia nie mają przymiotu stron w tych postępowaniach. Organy obu instancji uznały , że skoro nieruchomość skarżących nie jest usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestorów, bowiem działki te oddziela od siebie działka pełniąca rolę do nich dojazdu i dojazdu do ul. [...], to nie można uznać by skarżący mieli interes prawny do występowania w obu tych postępowaniach , gdyż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem mieliby taki interes wówczas, gdyby byli właścicielami działki sąsiadującej bezpośrednio z działką na której znajduje się jest inwestycja i budynek , w odniesieniu do którego nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Tymczasem wbrew temu stanowisku sam fakt braku bezpośredniego sąsiedztwa z działką, na której znajduje się budynek będący przedmiotem przebudowy i budynek , którego dotyczy zmiana sposobu użytkowania nie przesądza o braku interesu prawnego. Istotnym bowiem dla oceny istnienia, bądź braku istnienia takiego interesu prawnego ma stwierdzenie czy dana inwestycja i zmiana sposobu użytkowania może szkodliwie oddziaływać poza terenem, którym dysponuje inwestor. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu orzeczeniach , a Sąd w składzie rozpoznającym nin. skargę w pełni stanowisko to podziela / vide: wyrok NSA 12 stycznia 1999 r. IV S.A. 6/97 -LEX nr 48173, wyrok NSA z 6 stycznia 1999 r. IV S.A. 2264/96 -LEX 481747. Z okoliczności podniesionych w skardze oraz innych pismach wynika jednoznacznie , że inwestycje objęte decyzjami kończącymi postępowania , których wznowienia domagali się skarżący skutkują powstaniem przetwórni [...], sklepu, z czym związana została instalacja pięciu wentylatorów, zwiększenie natężenia ruchu i utrudnienia na drodze dojazdowej do działki skarżących,- bez wątpienia więc przedmiotowe inwestycje mogą szkodliwie oddziaływać poza teren inwestora i dotknąć skarżących, a zatem przymiotu strony skarżącym nie sposób w obu postępowaniach było odmówić. Tymczasem w rozpoznanej sprawie organy obu instancji z naruszeniem art. 7 i 77 § l kpa nie wyjaśniły, czy skarżącym z przesłanek wynikających z treści art. 28 kpa służy przymiot strony w obu postępowaniach, a jedynie z góry założyły, iż skarżący nie są stronami postępowań bez zbadania, czy i w jakim zakresie decyzje o zatwierdzeniu projektu i pozwoleniu na budowę oraz o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania dotyczy interesu prawnego skarżących. Brak wyjaśnienia sprawy w omawianym zakresie pozostaje w bezpośrednim związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy i dlatego 'uchybienie wymienionym przepisom powoduje uchylenie decyzji obu instancji. Mając na uwadze przytoczone okoliczności orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 §1 pkt l c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa, a o kosztach postępowania na zasadzie art.200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło