II SA/Łd 873/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Zbrojewski (spr.), Sędzia WSA Cz. Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA B. Rymaszewska, Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...], znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art.145 i 151 § 1 kpa po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] znak [...] odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, wydanej przez Wójta Gminy T. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych z obiektami towarzyszącymi w W. przy drodze krajowej Nr [...], wydanej dla S. S. i L. K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ orzekający stwierdził, iż nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, albowiem teren, na którym zlokalizowano przedmiotową inwestycję, został przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy T. na budowę obiektów związanych z obsługą drogi krajowej Nr [...]. Został również spełniony warunek określony w § 123 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), który ustala odległość między zjazdami sąsiadującymi stacji paliw na drodze klasy GP na nie mniejszą niż 2 km na terenie zabudowy. W pouczeniu Starosta zawarł informację, że Wójt Gminy T., Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł., A Sp. z o.o. w W. oraz A. L. nie posiadają przymiotu strony tego postępowania i nie służy im odwołanie od niniejszej decyzji. Od powyższej decyzji odwołał się A. L., wnosząc o uchylenie decyzji Wójta Gminy T. w przedmiocie pozwolenia na budowę. A. L. powołując się na treść § 123 pkt 2 i § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu podniósł, iż od miejsca inwestycji w jednym kierunku wzdłuż drogi nie ma żadnej zabudowy w odległości 1500 m, a w drugim kierunku nie ma żadnej zabudowy w odległości 2500 m. Ponadto plan zagospodarowania przestrzennego określa, że inwestycja jest w strefie 18 B (KS), w której wyklucza się "lokalizację obiektów związanych ze stałym pobytem ludzi". W tej sytuacji, zdaniem A. L., skoro teren lokalizacji stacji paliw jest niewątpliwie terenem niezabudowanym, to przy lokalizacji przedmiotowej inwestycji obowiązuje odległość co najmniej 5 km. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ powołując się na treść art. 28 kpa podkreślił, iż A. L. nie jest stroną w tej sprawie. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma tylko taka osoba fizyczna lub prawna, która wykaże, że wynik toczącej się sprawy może spowodować ograniczenie lub zniesienie przysługującego jej prawa. Skarżący mógłby być stroną w sprawie, o ile wzniesiony obiekt budowlany naruszałby jego interes prawny. Zdaniem organu, podnoszone w odwołaniu kwestie dotyczą natomiast interesu faktycznego, który nie korzysta z ochrony prawnej w postępowaniu administracyjnym. Powyższą decyzję A. L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podniósł zarzut naruszenia art. 28 kpa, 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 157 § 2 kpa, art. 159 § 1 kpa, art. 7, 11 i 16 kpa. Zdaniem A. L. decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana po utracie ważności decyzji o warunkach zabudowy, a zatem z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz z naruszeniem § 123 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. i art. 46 § 4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Według skarżącego, posiada on niezbywalny interes prawny w doprowadzeniu do respektowania prawa i unieważnienia niezgodnej z prawem decyzji Wójta Gminy T., albowiem projektowana inwestycja, co wynika z Raportu "Ocena Oddziaływania Planowanej Stacji Paliw w W. Na Środowisko", stwierdza znaczne przekroczenie dopuszczalnych wielkości zanieczyszczenia na powierzchni działki 1191/6, będącej własnością skarżącego. W tej sytuacji, organ powinien z urzędu wstrzymać wykonanie decyzji o budowie stacji paliw do czasu zakończenia tej sprawy. Konkludując skarżący wniósł o przyznanie przymiotu strony i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa bądź stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Zarzuty podniesione w skardze organ uznał za bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] dotyczyło jedynie postępowania w sprawie decyzji zezwalającej na budowę stacji paliw, nie zaś zjazdów i wjazdów z drogi nr [...], w sprawie których zapadło inne ostateczne rozstrzygnięcie. Odpowiadając na zarzuty skarżącego organ podniósł, iż wydana decyzja nie narusza interesu skarżącego, gdyż jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydając tego rodzaju orzeczenie organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż skarżącemu A. L. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 kpa. Uznał, iż wzniesiony obiekt budowlany nie narusza interesu prawnego strony skarżącej, gdyż inwestycja nie oddziałuje negatywnie na jej nieruchomość. Według niego, strona posiada jedynie interes faktyczny. Nie korzysta on jednak z ochrony prawnej w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Stosownie do treści art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dla prawidłowej wykładni wskazanej normy prawnej podstawowe znaczenie ma pojęcie interesu prawnego. W piśmiennictwie przedmiotu oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości teza, że kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Przyjmuje się bowiem, że interes prawny wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Pojawia się on wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97 - niepublikowany). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 1999 r. I SA 1189/98, oraz z dnia 15 grudnia 1998 r. II SA 1355/98 - niepublikowane). Innymi słowy, interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Dla uzyskania przymiotu strony wystarczy przy tym, by wynik toczącego się konkretnie postępowania administracyjnego mógł oddziaływać na sferę uprawnień danego podmiotu, wynikających z określonych przepisów prawa materialnego. Stroną postępowania jest się nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialno prawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia orzeczeniem kończącym postępowanie. To hipotetyczne zagrożenie powoduje, iż wszystkie podmioty, których uprawnienia mogą zostać realnie naruszone wynikiem postępowania, powinny brać w nim udział w charakterze stron, celem zapewnienia im możliwości obrony ich praw. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy oczywiście odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji. W ustalonym stanie faktycznym niespornym jest, iż skarżący A. L. jest właścicielem działki o numerze ewidencyjnym 1191/6. Dowodem na to jest chociażby załączona do akt postępowania sądowego kserokopia wypisu z rejestru gruntów (k. 44). Nieruchomość ta, na co jak się wydaje organ orzekający nie zwrócił uwagi, pozostaje w bardzo bliskim sąsiedztwie z działką nr 1190/05, na której to działce w oparciu o decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] znak [...] miał być realizowany proces budowlany przez S. S. i L. K. Działki o numerach ewidencyjnych 1191/6 i 1190/5 graniczą bowiem ze sobą narożnikami. W tej sytuacji, mając na względzie bardzo bliskie sąsiedztwo z terenem inwestycji oraz jej charakter i rozmiar przedsięwzięcia nie można było, według Sądu wykluczyć, iż budowa stacji paliw będzie oddziaływać negatywnie na nieruchomość skarżącego (immisje w postacie hałasu, kurzu, oparów itd.) W toku postępowania administracyjnego mogło dojść do naruszenia przysługującego A. L. prawa własności, chronionego przepisami prawa cywilnego, w tym przepisami art. 140 i 143 kc. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się bowiem, iż w zależności od charakteru inwestycji krąg osób mających atrybut strony postępowania może przysługiwać nie tylko właścicielom nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z nieruchomością, na której mają być wykonywane prace inwestycyjne, ale także innym właścicielom działek dalej położonych, jeśli zamierzenie inwestycyjne będzie miało wpływ na prawnie chronione interesy tych osób. Krąg tych osób określa zakres oddziaływania prowadzonych prac i rodzaj oraz charakter uciążliwości z nim związanych (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2003 r., IV SA 456-458/02, niepublikowane). W tym stanie rzeczy zasadny jest wniosek, iż A. L. miał prawo brać udział w przedmiotowym postępowaniu celem ochrony własnego interesu prawnego, wynikającego z przysługującego mu prawa własności. Podkreślić przy tym wypada, że niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu mógłby stanowić podstawę wznowienia postępowania, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Reasumując, Sąd stwierdził, iż w toku postępowania organ orzekający dopuścił się naruszenia przepisów art. 28, 7, 77, 138 § 1 pkt 3 i art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Obliguje to skład orzekający w niniejszej sprawie do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji publicznej zobowiązany będzie przeprowadzić postępowanie administracyjne tak, by wyeliminować stwierdzone błędy proceduralne i zapewnić wszystkim stronom postępowania możliwość obrony swych praw. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.