VI SA/Wa 1729/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Protokolant: Aleksandra Borowiec - Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S. spółki z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za okazanie wykresówki niezawierającej pełnych danych o okresach pracy kierowcy oddala skargę W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: w dniu [...] stycznia 2005r. w Poznaniu na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rejestracyjny [...] stanowiący własność "S." spółki z o. o. z siedzibą w W. Pojazd kierowany był przez kierowcę M. K. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż okazana wykresówka z dnia [...] stycznia 2005r. nie zawiera pełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Wykresówka około godziny 5:45 zawiesiła się w tachografie i nie przesuwała się zgodnie z czasem na zegarze. Jednocześnie kierowca nie opisał aktywność swojej pracy na odwrocie wykresówki. Ustalono, iż zawieszenie wykresówki trwało około 30 minut, albowiem godzina zatrzymania pojazdu różni się o około 30 minut tj. na wykresówce jest godzina 12:45, natomiast rzeczywisty czas zatrzymania to godzina 13:15. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych spisany został protokół, którego podpisania odmówił kontrolowany kierowca. Na podstawie poczynionych w trakcie kontroli ustaleń, a także zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art.93 ust.1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r.o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088 ) oraz lp 1.11.11 ust. 2 załącznika do wskazanej ustawy nałożył na "S." spółkę z o. o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) z tytułu okazania wykresówki nie zwierającej pełnych danych o okresach pracy kierowcy. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż powyższe naruszenie jest bezsporne, zgodnie zaś z obowiązującymi przepisami w tym art.15 ust.1 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r.w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym kierowcy nie używają brudnych lub uszkodzonych wykresówek. W przypadku uszkodzenia wykresówki zawierającej zapis, kierowca dołącza uszkodzoną wykresówkę do zastępującej ją wykresówki zgodnie z art.15 ust.6 powołanego rozporządzenia. Pismem z dnia [...] lutego 2005r. "S." spółka z o. o. z siedzibą w W. złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Spółka podniosła, iż już w postępowaniu administracyjnym wyjaśniała, że tachograf posiada ważną legalizację, a przyczyną braku wykresu była usterka techniczna, za którą strona nie może ponosić odpowiedzialności. Spółka załączyła pismo właściciela autoryzowanego serwisu tachografów, z którego wynikało, iż prawdopodobną przyczyną chwilowego błędnego działania zarejestrowanego działania tachografu było znaczne zabrudzenie pisaka rejestrującego wykres przebytej drogi. Kierowca nie miał możliwości stwierdzenia faktu braku wykresu, gdyż po zamknięciu tachografu tarczka jest niewidoczna. Jednocześnie czas jazdy kierowcy był na tyle krótki, i brak wykresu przez pół godziny nie wiązał się z możliwością naruszenia przepisów regulujących czas pracy kierowców. Po rozpoznaniu odwołania spółki "S.", Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 z późn. zm.) art. 92 ust.1 pkt 6 oraz lp.1.11.11 załącznika ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz.2088), art. 15 ust.1,2 i 6 oraz 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podzielił stanowisko zawarte w decyzji I instancji. Podkreślił, że odpowiedzialności administracyjno - prawnej nie wyłączają subiektywne przesłanki, ani fakt niezawinionego działania strony, albowiem jest to odpowiedzialność powstająca w związku z popełnieniem naruszenia i sankcjonowana w sposób ścisły. Strona natomiast jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązana jest dołożyć maksimum staranności w związku z jej prowadzeniem. W skierowanej w dniu 25 lipca 2005r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze – Spółka z o. o. "S." wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005r. Strona ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu z dnia [...] lutego 2005r., podnosząc iż przyjęcie przez organy administracji odpowiedzialności absolutnej bez możliwości wykazania swojej winy w zaistniałym zdarzeniu jest niedopuszczalne. Wobec takiego stanowiska organu nawet wystąpienie zdarzeń zewnętrznych i nadzwyczajnych o charakterze siły wyższej nie zwalniałoby przedsiębiorcy od odpowiedzialności administracyjnej, a zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie właśnie takie zdarzenie miało miejsce. Powodem zawieszenia wykresówki w tachografie była usterka techniczna, której ani skarżący ani kierujący pojazdem nie byli w stanie przewidzieć. Na poparcie swoich rozważań skarżąca spółka powołała orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W nawiązaniu do odpowiedzi na skargę w dniu [...] października 2005r. spółka skierowała do Sądu pismo, w którym powołała orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2002r. w którym to orzeczeniu TK wskazał m.in., iż odpowiedzialność administracyjna nie jest odpowiedzialnością absolutną tzn., że naruszający przepisy może zwolnić się od odpowiedzialności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Rozpoznając zatem sprawę pod tym kątem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji stanowiło okazanie przez kontrolowanego w dniu [...] stycznia 2005r., kierowcę wykresówki niezawierającej pełnych danych o okresach pracy kierowców. Z ustaleń kontroli wynikało, iż wykresówka zawiesiła się w tachografie na okres około 30 minut. Zdaniem, organów doszło do naruszenia art. 15 ust. 1, 2 i 6 oraz 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, konsekwencją czego było nałożenie na skarżącą spółkę sankcji w postaci kary pieniężnej w wysokości 150 zł. Zdaniem skarżącej spółki nie ponosiła ona winy za zaistniałe naruszenie prawa, wręcz przeciwnie w okolicznościach niniejszej sprawy uczyniła wszystko czego można było od niej wymagać, aby do powstania naruszenia nie dopuścić i to w ocenie strony skarżącej powinno ją uwolnić od odpowiedzialności. Skarżąca wyposażyła pojazd w sprawny posiadający legalizację tachograf oraz wydała kierowcy niezbędną liczbę wykresówek. Tachograf w chwili rozpoczęcia jazdy był sprawny, a przyczyną późniejszego chwilowego braku wykresu była przejściowa drobna usterka, której zaistnienia nie można było wcześniej przewidzieć. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego i uznał, iż nałożenie na spółkę kary pieniężnej w świetle ustalonego stanu faktycznego było uzasadnione. Przede wszystkim w ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska skarżącej spółki, iż nie ponosi on żadnej winy za zaistniałą sytuację . Z przedstawionego przez stronę pisma właściciela autoryzowanego serwisu tachografów wynikało, iż prawdopodobną przyczyną zawieszenia wykresówki w tachografie było znaczne zabrudzenie pisaka, co zdaniem Sądu świadczy właśnie o zawinionym i niewłaściwym używaniu przez stronę skarżącą urządzenia rejestrującego. Stosownie do treści art. 13 powołanego rozporządzenia Rady EWG pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących czas pracy, postoju i odpoczynku kierowcy. Trudno uznać, zabrudzenie pisaka w tachografie za zdarzenie nagłe, którego nie można było wcześniej przewidzieć, albowiem skoro zabrudzenie było znaczne, oznacza to iż właściciel zaniechał czynności związanych z jego konserwacją i sprawdzeniem prawidłowego działania. Fakt posiadania przez tachograf aktualnej legalizacji nie zwalnia przedsiębiorcy z czuwania nad jego prawidłowym funkcjonowaniem. Jednocześnie rozstrzygnięcie organów administracji nie pozostaje w sprzeczności z cytowanym przez skarżącą spółkę orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego, w którym podkreślano, iż obiektywna odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego a podmiot, który nie dopełnił obowiązku administracyjnego musi mieć możliwość obrony i wykazania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności za które nie ponosi odpowiedzialności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.02.1999 IV SA 990/96 LEX nr 48199; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1.03.2001 VSA 2746/00 LEX nr49958; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29.04.1998 K 17/97 OTK 1998/3/30 ). Strona nie została w postępowaniu administracyjnym pozbawiona możliwości obrony swoich praw i miała możliwość wykazania, iż naruszenie prawa nastąpiło wyłącznie z przyczyn niezależnych od skarżącej. Jednakże w niniejszej sprawie nie można mówić, iż sankcjonowane zdarzenie spowodowane było siłą wyższą, bowiem w ocenie Sądu strona skarżąca nie uczyniła wszystkiego czego można było od niej wymagać w danych okoliczności i tym samym brak podstaw do wyłączenia jej odpowiedzialności. Podsumowując należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. Odpowiedzialność ukształtowana na podstawie ustawy o transporcie drogowym i związanych z tą ustawą przepisów jest bardzo surowa i oparta na zasadzie ryzyka. Pozostaje to nierozerwalnie związane z podstawowym celem jakie przepisy te miały spełniać, a mianowicie zapewniać bezpieczeństwo na drogach. Podzielić należy stanowisko organu, iż nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców uniemożliwia lub utrudnia realizację tych celów. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji .