I OSK 156/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-11-16

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Zbigniew Rausz, Joanna Runge-Lissowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie w imieniu byłej właścicielki, spełniał warunki określone w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie w imieniu byłej właścicielki, nie spełniał warunków określonych w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. Urzędy likwidacyjne nie były legitymowane do działania w imieniu byłych właścicieli nieruchomości warszawskich w sprawach dotyczących przyznania prawa własności czasowej, a ich zadaniem było jedynie zabezpieczenie majątków opuszczonych.
Stan faktyczny
Leszek S., jako spadkobierca Zofii D.-B., złożył wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1954 r. o nieprzyznaniu jego poprzedniczce prawa własności czasowej do gruntu warszawskiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że wniosek złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie nie był skuteczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Leszka S. na decyzję SKO. Leszek S. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną interpretację przepisów dekretu z 1945 r. dotyczących składania wniosków o przyznanie prawa własności czasowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz /spr./, Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Leszka S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2004 r. sygn. akt I SA 2020/02 w sprawie ze skargi Leszka S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 5 sierpnia 2002 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego o nieprzyznaniu prawa własności czasowej oddala skargę kasacyjną. I OSK 156/05 U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 sierpnia 2004 r. I SA 2020/02 oddalił skargę Leszka S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 5 sierpnia 2002 r. (...) odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 17 sierpnia 1954 r. (...) o nieprzyznaniu dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. Wileńskiej 59 prawa własności czasowej do gruntu oraz o przejściu własności położonych na tym gruncie budynków na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że jak podał organ administracyjny przedmiotowa nieruchomość przed wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/ stanowiła własność Zofii D.-B. Dotychczasowa właścicielka nie złożyła wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, natomiast w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu wniosek taki złożył Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie. W dniu 17 sierpnia 1954 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie wydało orzeczenie o nieprzyznaniu dotychczasowej właścicielce prawa własności czasowej, ponieważ w terminie do dnia 19 października 1948 r. nie złożyła ona wniosku zgodnie z art. 7 dekretu, w związku z czym - stosownie do art. 8 powołanego dekretu - także budynki /fragmenty murów/ położone na przedmiotowym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Zofia D.-B. zmarła w dniu 30 października 1988 r. i zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z 1 czerwca 1989 r. (...) spadek po zmarłej Zofii D.-B. nabył Leszek S. W dniu 12 lipca 2000 r. Leszek S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 17 sierpnia 1954 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się z twierdzeniem o rażącym naruszeniu prawa przy wydaniu orzeczenia. W szczególności za takie naruszenie prawa nie może być potraktowane stanowisko organu orzekającego, iż nie został złożony wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Kolegium nie podzieliło poglądu wnioskodawcy, że wniosek złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie mógł wywołać skutek określony cyt. przepisem dekretu. W ocenie Kolegium wniosek ten nie mógł zastąpić wniosku dotychczasowego właściciela, ponieważ okręgowe urzędy likwidacyjne powołane przepisami dekretu z 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich /Dz.U. nr 13 poz. 87 ze zm./ nie były wyposażone w kompetencje do reprezentowania dotychczasowych właścicieli gruntów warszawskich w sprawach o przyznanie prawa własności czasowej, a w szczególności do składania w ich imieniu wniosków o przyznanie tego prawa. Jest poza sporem, że dotychczasowa właścicielka ani osobiście, ani przez pełnomocnika takiego wniosku nie złożyła. Uniemożliwiło to przyznanie jej prawa własności czasowej do gruntu. Nie ma też dowodu na to, że Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie złożył w imieniu i za zgodą właścicielki wniosek o przyznanie prawa własności czasowej bo nic nie potwierdza, iżby właścicielka udzieliła pełnomocnictwa do działania w jej imieniu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 5 sierpnia 2002 r. Leszek S. zarzucił błędną interpretację art. 7 ust. 1 i 2 dekretu i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że wniosek Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w Warszawie był skuteczny. Wniosek został przyjęty przez organ, a wnioskodawcy nie wezwano do dostarczenia pełnomocnictwa byłej właścicielki. Byłej właścicielce nie zapewniono uczestnictwa w postępowaniu i nie skierowano do niej decyzji o odmowie przyznania własności czasowej, co niewątpliwie naruszało jej interes prawny. Ponadto wniosek złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie spełniał warunki określone w art. 7 ust. 1 dekretu. Skarżący przy tym powołał się na pogląd przyjęty w uzasadnieniu wyroku NSA z 4 lutego 2000 r. IV SA 2448/97, że jeżeli Urząd Likwidacyjny w stosownym terminie złożył wniosek w imieniu byłych właścicieli i za ich zgodą to wniosek taki był skuteczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który jako właściwy rozpoznał skargę nie uznał jej za zasadną. Sąd podkreślił, że istotą tej sprawy jest ocena czy złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie wniosek z 16 października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przy ul. W. 59 w W. można traktować jako wniosek w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Podstawę tej oceny stanowią - zdaniem Sądu - przepisy określające organizację i zakres działania urzędów likwidacyjnych, tj. przepisy działu II dekretu z 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich /Dz.U. nr 13 poz. 87 ze zm./ oraz przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 7 listopada 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Ziem Odzyskanych w sprawie organizacji i zakresu uprawnień urzędów likwidacyjnych /Dz.U. nr 64 poz. 360/. Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu do zakresu działania urzędów likwidacyjnych należało: - zabezpieczenie majątków opuszczonych do czasu objęcia ich w zarząd przez władze, właściwe ze względu na rodzaj majątku, - kontrola i sporządzanie inwentarza majątków wymienionych pod. lit. "a", - oddawanie w najem lub dzierżawę majątków opuszczonych przeznaczonych do tego przez władze, właściwe ze względu na rodzaj majątku, - przedsiębranie czynności wymienionych pod. lit. "a-c", co do majątków przechodzących na własność Skarbu Państwa lub osób prawnych prawa publicznego, - sprzedaż ruchomości w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo niszczenia ich substancji lub gdy koszty ich przechowywania są niewspółmiernie wysokie w stosunku do ich wartości. Stosownie do art. 7 ust. 3 urzędy likwidacyjne powołane zostały ponadto do wykonywania innych czynności zleconych im przepisami omawianego dekretu lub rozporządzeń wydanych na jego podstawie, bądź też przepisami szczególnymi. Jak zatem wynika z ustalonego dekretem zakresu działania urzędów likwidacyjnych, w zakresie tym nie mieści się składanie w imieniu dotychczasowych właścicieli wniosków o przyznanie prawa własności czasowej do gruntów nieruchomości podlegających przepisom dekretu o gruntach warszawskich ale działanie w imieniu państwa i zgodnie z decyzjami właściwej władzy. Także pozostałe przepisy dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, ani przepisy dekretu o gruntach warszawskich będące w stosunku do niego przepisami szczególnymi, jak również przepisy rozporządzenia wykonawczego Prezesa Rady Ministrów z 7 listopada 1946 r. nie przyznawały urzędom likwidacyjnym będącym państwowymi jednostkami organizacyjnymi, uprawnień do reprezentowania osób fizycznych w sprawach dotyczących realizacji uprawnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 dekretu o gruntach warszawskich. Za daleko idący należy uznać pogląd skarżącego, jakoby przepis par. 7 cyt. rozporządzenia z 7 listopada 1946 r. zobowiązujący urzędy likwidacyjne do podejmowania czynności faktycznych i prawnych związanych z zabezpieczeniem i zachowaniem substancji majątków opuszczonych upoważniał je do wykonywania w imieniu dotychczasowego właściciela nieruchomości warszawskiej uprawnień wynikających z art. 7 ust. 1 dekretu o gruntach warszawskich. Rolą urzędu likwidacyjnego było zabezpieczenie i zachowanie substancji majątku do czasu przywrócenia posiadania właścicielowi, który posiadanie to utracił, bądź do czasu objęcia ich w zarząd przez właściwe władze. Rodzaje zaś czynności prawnych, jakie urząd likwidacyjny był władny dokonywać w stosunku do majątku opuszczonego, nie mogły wykraczać poza zakres objęty przytoczoną wyżej treścią art. 7 ust. 1 dekretu z 8 marca 1946 r. Pogląd, iż urzędy likwidacyjne nie mogły reprezentować byłych właścicieli nieruchomości warszawskich objętych dekretem z 25 października 1945 r. w sprawach dotyczących własności czasowej, jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Zgodne z prawem jest zatem stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, iż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie nie spełniał warunków określonych w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r., a w konsekwencji nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa orzeczeniu administracyjnemu Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 17 sierpnia 1954 r. o nieprzyznaniu dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. W. 59 prawa własności czasowej. W związku z tym za nietrafny - zdaniem Sądu - należało uznać zarzut pominięcia przez Kolegium okoliczności, o której mowa w oświadczeniu skarżącego Leszka S., iż bratu byłej właścicielki - skarżącemu - był znany fakt przygotowania wniosku dekretowego przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny oraz wysłania go do Zarządu Miejskiego w dniu 18 października 1948 r. Nie zmienia to bowiem faktu, że była właścicielka wniosku wymaganego przepisem art. 7 ust. 1 dekretu nie złożyła i że wniosek Okręgowego Zarządu Likwidacyjnego w Warszawie nie mógł wymagań tego przepisu spełniać. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł Leszek S. reprezentowany przez adwokata Wiesława Sz. zaskarżając wyrok ten w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279 ze zm./ przez całkowicie błędne zastosowanie tego przepisu wobec przyjęcia, że Okręgowe Urzędy Likwidacyjne nie mogły reprezentować byłych właścicieli nieruchomości warszawskich w sprawach dotyczących własności czasowej. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną z wniosku z 19 października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. W. 59, wynika że Okręgowy Urząd Likwidacyjny działał jako ustawowy zarządca reprezentujący prawa nieobecnych właścicieli nieruchomości. Okręgowe urzędy likwidacyjne na mocy par. 7 rozporządzenia wydanego przez Prezesa Rady Ministrów w porozumieniu z Ministrem Ziem Odzyskanych w dniu 7 listopada 1946 r. w sprawie organizacji i zakresu uprawnień urzędów likwidacyjnych /Dz.U. nr 64 poz. 360/ były zobowiązane do podejmowania wszelkich czynności prawnych związanych z zabezpieczeniem i zachowaniem substancji majątków opuszczonych. Nieruchomości warszawskie mogły należeć do kategorii mienia opuszczonego zdefiniowanego w art. 1 dekretu z 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich /Dz.U. nr 13 poz. 87 ze zm./ z jednym zastrzeżeniem. Grunty tych nieruchomości przejęto na własność gminy m.st. Warszawy na mocy art. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Z tej przyczyny składnikiem majątku nie były grunty, ale uprawnienia dotychczasowych właścicieli gruntu, wynikające z dekretu z 26 października 1945 r., w tym prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy /własności czasowej/ do gruntu, na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu. Zatem Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie, składając wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. W. 59 w W., dokonał czynności prawnej mającej na celu zachowanie substancji majątkowej. Prawo do takich działań wynikało z par. 7 rozporządzenia z 7 listopada 1946 r. w sprawie organizacji i zakresu uprawnień urzędów likwidacyjnych. W tej sytuacji wniosek z 19 października 1948 r. należy uznać za spełniający warunki określone w art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Sąd pominął także, że art. 7 ust. 1 powołanego dekretu wskazuje jedynie, kto jest uprawniony do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, a zatem kto jest uprawniony do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Między innymi uprawnionymi byli dotychczasowy właściciel gruntu, jego następcy prawni będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące. Stosownie do przepisów wówczas obowiązującego rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 28 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym formalne kryteria wszczęcia postępowania, w tym m.in. kwestia legitymacji czynnej osoby żądającej tego wszczęcia, mogła być przedmiotem badania na etapie jego wszczęcia i ewentualnego wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych podania. Wniosek Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego został przyjęty, a wnioskodawca nie został wezwany do dostarczenia pełnomocnictwa właścicielki nieruchomości, w imieniu której występował. Skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 103 w związku z art. 101 ustawy z 27 października 1933 r. Kodeks zobowiązań, obowiązującej w dacie składania wniosku przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny, skuteczność jednostronnego oświadczenia woli złożonego przez przedstawiciela nie posiadającego pełnomocnictwa zależy od potwierdzenia go przez osobę, w imieniu której zostało ono złożone. Potwierdzenie to odnosi skutek od chwili jego złożenia. Podobną treść zawierają przepisy art. 94-95 ustawy z 18 lipca 1950 r. Przepisy ogólne prawa cywilnego obowiązujące w dacie wydania orzeczenia odmawiającego przyznanie prawa własności czasowej. W niniejszej sprawie oznacza to, że Okręgowy Urząd Likwidacyjny działał bez należytego upoważnienia ale czynności te zostały we właściwy sposób potwierdzone przez podmiot uprawniony, tj. Leona S., pełnomocnika byłej właścicielki. W konsekwencji można przyjąć, że wniosek dekretowy został złożony przez podmiot reprezentujący prawa byłej właścicielki. Takie też stanowisko zajmowało Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy, skoro nie kwestionowało uprawnienia Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego, nie wzywało go do przedstawienia pełnomocnictwa od byłej właścicielki, a następnie do tego urzędu skierowało orzeczenie administracyjne. Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że wniosek został złożony za wiedzą i zgodą Leona S. ojca skarżącego, pełnomocnika byłej właścicielki, przebywającej wówczas na emigracji z powodu prześladowań politycznych. Potwierdza to oświadczenie skarżącego, które znajduje się w aktach sprawy. Jak stwierdził NSA w wyroku z 4 lutego 2000 r. IV SA 2448/97, gdy Okręgowy Urząd Likwidacyjny złożył wniosek w stosownym terminie, w imieniu byłych właścicieli i za ich zgodą /bądź w porozumieniu z nimi/ to wniosek taki byłby prawnie skuteczny. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. domagając się nie uwzględnienia skargi. Zdaniem Kolegium brak uprawnienia urzędu likwidacyjnego do działania w oparciu o dekret z 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich w charakterze strony w sprawach gruntów warszawskich nie mógł kreować ich uprawnienia do działania w takim charakterze w oparciu o przepisy wykonawcze. Powyższy dekret, w którym powołano do życia urzędy likwidacyjne nie dawał także żadnego odniesienia do dekretu z dnia 26 października 1945 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Leszka S. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 sierpnia 2004 r., o którym wyżej mowa Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. W świetle materiału dokumentacyjnego sprawy oraz stanu prawnego regulującego kwestię własności i użytkowania gruntów na terenach m.st. Warszawy w granicach administracyjnych miasta jakie istniały w dniu ogłoszenia dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/ postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu o naruszeniu przez zaskarżony wyrok przepisów art. 7 ust. 1 i 2 powołanego dekretu przez ich błędne zastosowanie nie można uznać za zasadny. Według art. 7 ust. 1 omawianego dekretu by uzyskać przewidziane tym przepisem prawo do gruntu nieruchomości warszawskiej dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące mogli w terminie wskazanym w tej normie złożyć odpowiedni wniosek. Jest poza sporem w tej sprawie, że była właścicielka nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ul. W. Nr 59 Zofia D.-B. wniosku, o którym mowa w przewidzianym prawem terminie nie złożyła. Wniosku takiego nie złożyli też mający według oświadczenia Leszka S. z 26 czerwca 2002 r. działać w imieniu b. właścicielki jako jej pełnomocnicy Leon S. i Felicja P. Natomiast wniosek, o którym mowa w dekretowym terminie został złożony w dniu 18 października 1948 r. przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie jako reprezentanta nieobecnej właścicielki Zofii D.-B. Zarówno organ administracyjny, który w niniejszej sprawie w trybie nadzoru oceniał orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 17.08.1954 r. odmawiające b. właścicielce ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu przy ul. W. 59 w W. jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, który badał legalność orzeczeń tego organu nie uznały przedmiotowego wniosku Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego za złożony prawnie skuteczne stojąc na stanowisku, że organ ten nie był legitymowany do działania w imieniu byłych właścicieli nieruchomości warszawskich, w tym przypadku do składania w ich imieniu wniosków w trybie ww. dekretu z 26 października 1945 r. Pogląd ten należy podzielić. Urzędy likwidacyjne zostały powołane dekretem z 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich /Dz.U. nr 13 poz. 87 ze zm./. Ich podstawowym zadaniem wynikającym z art. 7 ust. 2 powołanego dekretu było zabezpieczenie majątków opuszczonych do czasu objęcia ich w zarząd przez władze właściwe ze względu na rodzaj majątku lub odzyskania posiadania tego majątku przez jego właściciela. Wbrew przy tym twierdzeniom skargi kasacyjnej z przepisu par. 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 7 listopada 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Ziem Odzyskanych w sprawie organizacji i zakresie uprawnień urzędów likwidacyjnych /Dz.U. nr 64 poz. 360/ zobowiązującego urzędy likwidacyjne do podejmowania wszelkich czynności prawnych i gospodarczych związanych z zabezpieczeniem i zachowaniem substancji majątku nie można wyprowadzić upoważnienia dla tych urzędów do podejmowania działań w zastępstwie lub w imieniu b. właścicieli gruntów warszawskich odnośnie składania wniosków o przyznanie im prawa do tych gruntów w trybie omawianego dekretu z 26 października 1945 r. Przepis ten bowiem w swej części początkowej wyraźnie wskazuje, że działania urzędów likwidacyjnych związane z zabezpieczeniem i zachowaniem majątków dotyczyły majątków opuszczonych i poniemieckich, które miały być przekazane w zarząd władzom, instytucjom lub osobom wymienionym w ust. 1 i 2 art. 12 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Do czasu tego przekazana urzędy likwidacyjne obowiązane były podjąć działania związane z zabezpieczeniem i zachowaniem substancji tych majątków. Nie można uznać, że złożenie przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny wniosku o przyznanie b. właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu warszawskiego związane było z zabezpieczeniem i zachowaniem substancji majątku w rozumieniu cyt. par. 7 rozporządzenia. Przyjęcie przez organ rozpoznający wnioski b. właścicieli gruntów warszawskich - o przyznanie im prawa wieczystej dzierżawy czy później własności czasowej a od 21 lipca 1961 r. użytkowania wieczystego - wniosku złożonego przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny i nie zwrócenie go wnioskodawcy nie świadczy, że został on skutecznie wniesiony i w związku z tym, że organ ten reprezentuje b. właściciela. Urząd ten bowiem nie został upoważniony do działania w tym zakresie. Jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2000 r. I SA 1236/00 /Lex nr 54184/ "Ani przepisy dekretu o gruntach warszawskich, ani też żadne inne przepisy rangi ustawowej obowiązujące w dacie złożenia wniosku nie legitymują urzędów likwidacyjnych do występowania w charakterze osób reprezentujących prawa dotychczasowych właścicieli gruntów warszawskich". Skład sędziowski orzekający w niniejszej sprawie także pogląd ten podziela. W piśmie procesowym z 24 października 2005 r. /złożonym w blisko rok po wniesieniu skargi kasacyjnej/ pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną zgłosił dodatkowy zarzut naruszenia przez zaskarżony wyrok art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności /Dz.U. 1995 nr 30 poz. 178/ przez wydanie decyzji, której skutkiem jest wadliwe wywłaszczenie - pozbawienie praw do nieruchomości wbrew obowiązującym przepisom prawa, tj. art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Do zarzutu tego Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się, ponieważ jest on spóźniony. Stosownie do treści art. 176 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna winna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Oznacza to, że podstawy kasacji muszą być podane w skardze kasacyjnej względnie mogą zostać uzupełnione ale winno to nastąpić w terminie przewidzianym dla wniesienia skargi kasacyjnej. Po upływie tego terminu żadne nowe podstawy kasacyjne nie mogą być podnoszone, a strony zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogą przytaczać tylko nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Mając powyższe na uwadze skargę kasacyjną Leszka S. na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło