IV SA/Wa 433/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B.i S. małż. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję nr [...] Starosty O. z dnia [...] marca 2004 r. zatwierdzającą projekt scalenia wsi Z. gmina C.; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją Nr [...] (znak [...]) Starosty O. z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi Z. gmina C., wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 i 2 , art. 27 ust. 1, 3, 4, art. 28 ust. 1 i 2 oraz art. 30 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749) zatwierdzono projekt scalenia gruntów wsi Z., gmina C., o ogólnym obszarze [...] ha, z udziałem 305 uczestników scalenia, wykazany na sporządzonej mapie scalenia i w rejestrze szacunkowym gruntów wydzielonych w wyniku scalenia. W sentencji decyzji stwierdzono m.in., że zastrzeżenia zgłoszone przez B. i S. M. pozostawiono bez uwzględnienia, uznając je za nieuzasadnione. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zainteresowani kwestionowali szerokość, ilość oraz rozmieszczenie dróg wydzielonych w wyniku scalenia. Zastrzeżenie nie zostało uwzględnione ponieważ w projekcie scalenia zaproponowano funkcjonalny układ komunikacyjny, który na bieżąco uzgadniano z radą uczestników scalenia. W związku z powyższym nie stwierdzono uzasadnionych potrzeb zmiany projektu rozmieszczenia dróg. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli p. B. i S. M. podnosząc w nim, że scalenie zostało w istocie wykonane w celu wydzielenia działek budowlanych a nie gruntów przewidzianych do produkcji rolnej. Ponadto podniósł problem dróg i stwierdził, że uzyskany w wyniku scalenia podział nie jest dla niego korzystny. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] (znak [...]), wydaną na podstawie m.in. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749, z późn. zm.), po rozpatrzeniu złożonych odwołań w części uchylono i zmieniono zaskarżoną decyzję, w części zaś dotyczącej m.in. odwołania p. S. M. zgłoszone zarzuty uznano za nieuzasadnione. Stwierdzono, że p. S. M. zarówno w zastrzeżeniu rozpatrywanym przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, jak również w odwołaniu od tej decyzji kwestionował ilość i szerokość projektowanych dróg. Ponadto w odwołaniu kwestionował ekwiwalent wydzielony za działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, który jego zdaniem został wydzielony nadal jako działka o szerokości 10 m o numerze [...], niezgodnie ze składanym życzeniem. Z akt sprawy wynika, że układ dróg i ich szerokość zostały zaprojektowane według projektu ogólnego scalenia, który był omawiany z uczestnikami scalenia na zebraniu w dniu 21 sierpnia 2002 r. Na zebraniu tym nie zgłoszono żadnych uwag do projektu. Sprawy te były ponadto na bieżąco uzgadniane z radą uczestników scalenia. Analizując stary i nowy stan posiadania skarżącego organ odwoławczy ustalił, że p. S. M. przed scaleniem posiadał z żoną B. grunty w [...]działkach o powierzchni [...] ha i wartości 253,00 jednostek szacunkowych oraz jako odrębną własność działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i wartości 45,00 jednostek szacunkowych. W wyniku scalenia otrzymał ekwiwalent w pięciu (5) działkach o łącznej wartości 286,00 jednostek szacunkowych – zgodnie z życzeniem, aby ekwiwalent za działkę nr [...] dołączyć do ekwiwalentu za działki nr [...] i [...]. Pozostałe zarzuty podniesione w odwołaniu są nieuzasadnione ponieważ wszystkie wydzielone działki mają kształt regularnych prostokątów , a ich najmniejsza szerokość wynosi ponad 30 m. Skargę na powyższą decyzję złożyli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożyli B. i S. małż. M. zarzucając jej rażące naruszenie art. 1, 8 ust. 1 oraz 13 ust. 5 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749, z późn. zm.), oraz naruszenia procedury scaleniowej, tj.: - brak właściwego powiadomienia o zebraniach; - brak ewidencji uczestników scalenia na zebraniach; - brak wyznaczania terminów dodatkowych w wyniku braku kworum uczestników scalenia na zebraniach; - brak odpowiedzi ze strony administracji samorządowej na odwołania. Ponadto skarżący podniósł, że scalenie nie miało charakteru scalenia rolniczego, a zostało podporządkowane celom stworzenia działek budowlanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Przypomniano, że p. S. M., którego zarzuty zawarte w odwołaniu zostały uznane za nieuzasadnione, po raz pierwszy składał zastrzeżenia do okazanego w listopadzie 2003 r. projektu scalenia, zgodnie z art. 24 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, przed jego zatwierdzeniem decyzją starosty. Zarzuty te dotyczyły ilości i szerokości projektowanych dróg na obszarze scalenia i po rozpatrzeniu przez starostę, po zasięgnięciu opinii powołanej komisji, nie zostały uwzględnione. W odwołaniu od decyzji starosty, zatwierdzającej projekt scalenia, p. S. M. również kwestionował szerokość i ilość zaprojektowanych dróg, a ponadto ekwiwalent za działkę nr [...], który – zdaniem skarżącego – został wydzielony jako projektowana działka nr [...] o szerokości 10 m. Podniesione zarzuty zostały przez organ odwoławczy szczegółowo zbadane. Analizując stary i nowy stan posiadania stwierdzono, że p. S. M. przed scaleniem posiadał 9 działek: - działkę siedliskową nr [...] o powierzchni [...] ha, - działki nr [...] o pow. [...] ha i n [...] o pow. [...] ha – o długości 800 m i łącznej szerokości 7 m, - działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha – o długości 975 m i łącznej szerokości 14 m, - działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, - działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha – o długości 225 m i łącznej szerokości ok. 20 m, i w odrębnej pozycji rejestrowej - działkę nr [...] o powierzchni [...] ha – o długości 450 m i szerokości 10 m. Ogółem powierzchnia gospodarstwa wynosiła [...] ha, a jego wartość 298,00 jednostek szacunkowych. W wyniku scalenia zaprojektowane zostały działki: - bez zmian pozostała działka siedliskowa, która obecnie ma nr [...] i powierzchnię [...] ha, - działka nr [...] z drugim siedliskiem o powierzchni [...] i wymiarach 200 m x 42 m, - działka nr [...] o powierzchni [...] ha i wymiarach 34 m x 50 m, - działka nr [...] o powierzchni [...] ha i wymiarach 94 m x 130 m, i w odrębnej pozycji rejestrowej - działka nr [...] o powierzchni [...] ha i wymiarach 294 m x 18 m Łączna powierzchnia gospodarstwa po scaleniu wynosi [...] ha, a jego wartość 286,00 jednostek szacunkowych. Uwzględniając wartość potrąceń na cele miejscowej użyteczności publicznej obliczona zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy, wynoszącą 20,86 jednostek szacunkowych, wartość należnego ekwiwalentu wynosi 277,14 jednostek szacunkowych. W przypadku gospodarstwa skarżącego wydzielono więc grunty z niewielkim nadmiarem. Podczas dokonanej w postępowaniu odwoławczym wizji na gruncie wyjaśniono wątpliwości skarżącego dotyczące wydzielenia ekwiwalentu za działkę nr [...]. Został on wydzielony w projektowanej działce nr [...], zgodnie ze zgłoszonym życzeniem, łącznie z ekwiwalentem za pozostałe działki położone w tym kompleksie. Podczas wizji stwierdzono, że na działce tej zostały posadzone krzewy ozdobne, co uznano za podjęcie prac związanych z jej zagospodarowaniem. Podczas ponownego spotkania w dniu 19 sierpnia 2004 r. z uczestnikami scalenia, którzy zgłosili odwołanie. p. S. M. zgłosił nowe zarzuty, kwestionując jakość gruntów stanowiących działkę nr [...]. Odwołanie p. S. M. nie zostało przez wojewodę uwzględnione m.in. z tego powodu, że skarżący nie sprecyzował, której konkretnie drogi dotyczą jego zarzuty. Oceniając natomiast całość zaprojektowanego układu komunikacyjnego wzięto pod uwagę, że został on zaprojektowany zgodnie z ogólnym planem scalenia gruntów wsi Z., opracowanym przy udziale uczestników scalenia i omówionym z uczestnikami scalenia na zebraniu w dniu 21 sierpnia 2002 r., na którym nie wniesiono w tej materii zastrzeżeń. W części opisowej projektu ogólnego znajduje się zapis dotyczący projektowanych dróg dojazdowych o szerokości od 6 do 12 m. Należy zauważyć, że są to drogi transportu rolnego, przechodzące w części przez tereny okresowo zalewane, co powoduje konieczność uwzględnienia w ich szerokości rowów odpływowych. Odnosząc się do zgłoszonych ustnie zarzutów dotyczących jakości działki nr [...] wzięto pod uwagę, że zasady szacunku gruntów zostały ustalone zgodnie z art. 11 ustawy, oraz że dla p. M. zostały wydzielone działki o należnym ekwiwalencie i zgodnie z jego życzeniem. Potwierdza to niezwłoczne podjęcie prac związanych z zagospodarowaniem działki. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznano, że zarzut, iż cel scalenia określony w art. 1 ustawy nie został zrealizowany, jest całkowicie chybiony. Przeczy temu nawet powierzchowne porównanie układu i kształtu działek zarówno skarżącego, jak też całego obszaru scalenia. O zrealizowaniu celu, poza podanymi wyżej liczbami dotyczącymi gospodarstwa skarżącego, świadczy ogólny układ projektowanych działek, ich regularny kształt odpowiadający wymogom racjonalnego rolniczego użytkowania, funkcjonalny układ komunikacyjny, co daje łącznie prawidłowe ukształtowanie rozłogów gruntów rozumianych jako liczbę działek, ich kształt oraz rozmieszczenie względem siedliska. Obrazują to mapy oraz rejestry gruntów przed i po scaleniu, z których wynika, że cel ten został zrealizowany względem całego obszaru scalenia. Bezzasadny jest również zarzut, że skarżący nie otrzymał w wyniku scalenia gruntów o równej wartości szacunkowej. Z akt postępowania wynika, że uczestnicy scalenia ustalając zasady szacunku gruntów poddawanych scaleniu w formie uchwały podjętej na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy nie opierali się na klasyfikacji gleboznawczej. Jako zasadę przyjęto, że wszystkie grunty w danym kompleksie mają taką samą wartość, natomiast warunkiem jest wydzielenie ekwiwalentu za poszczególne działki w tym samym kompleksie, w którym dotychczas były położone. Wyniki oszacowania gruntów zostały udostępnione do publicznego wglądu zgodnie z art. 12 ustawy. Zgodę na dokonany szacunek uczestnicy scalenia wyrazili w formie uchwały podjętej na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy. Skarżący otrzymał należny ekwiwalent dokładnie w tym miejscu, gdzie sobie życzył, a także określonych zasad szacunku nigdy nie kwestionował. Powołany w skardze art. 13 ust. 5 odnosi się do postępowania w sprawach wymiany gruntów, nie miał więc zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zarzuty dotyczące naruszeń procedury scaleniowej są w świetle zgromadzonych akt bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r., którą w części dotyczącej odwołania m.in. p. S. M. od decyzji Starosty O. z dnia [...] marca 2004 r., zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi Z., gmina C., pozostawiono bez uwzględnienia zastrzeżenia zgłoszone przez B. i S. M., uznając je za nieuzasadnione. Tymczasem zdaniem Sądu skarga jest w pełni zasadna. Zgodnie z powołanym przez skarżących art. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749) celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. Niewątpliwie więc scalenie gruntów uregulowanych przepisami powołanej wyżej ustawy ma służyć stworzeniu korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie. Cel ten różni m.in. scalenie gruntów dokonywane na podstawie powołanej ustawy od scalania i podziału nieruchomości dokonywanego na podstawie przepisów (Rozdział 2: Scalanie i podział nieruchomości, art. 101 i nast.) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2782). Zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele inne niż rolne i leśne, zaś zgodnie z ust. 3 tegoż artykułu przepisów rozdziału nie stosuje się do nieruchomości, które zostały objęte postępowaniem scaleniowym na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. W obowiązującym w Polsce systemie prawnym gospodarki nieruchomościami wyraźnie wyróżniają się zatem przepisy dotyczące scalania gruntów rolnych i leśnych, których celem jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie, oraz przepisy dotyczące scalania gruntów przeznaczonych na cele inne niż rolne i leśne w planach miejscowych ( w praktyce takim celem jest głównie zabudowa mieszkaniowa). W odwołaniu od decyzji Starosty O. z dnia [...] marca 2004 r., a zwłaszcza w utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. oraz w udzielonej przez ten organ odpowiedzi na skargę skupiono uwagę na zarzutach skarżącego dotyczących ilości i szerokości projektowanych dróg na obszarze scalenia stwierdzając, że skarżący nie sprecyzowali, której konkretnie drogi dotyczy ich zarzut. Nie jest to jednak, zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie kwestia najbardziej istotna, choć też nie pozbawiona znaczenia. Znacznie bardziej istotny jest zarzut skarżących dotyczący celu kontrolowanego postępowania scaleniowego. Z dokumentacji wynika, że skarżący w miejsce gospodarstwa obejmującego 9 działek o łącznej powierzchni [...] ha o wartości 298 jednostek szacunkowych otrzymał gospodarstwo obejmujące 5 działek o łącznej powierzchni [...] ha i wartości 286 jednostek szacunkowych. Uwzględniając wartość potrąceń na cele miejscowej użyteczności publicznej w wysokości 20,86 jednostek szacunkowych skarżącemu wydzielono – zdaniem organu – grunty z niewielkim nadmiarem, a w dokonanej w postępowaniu odwoławczym wizji na gruncie wyjaśniono wątpliwości skarżącego. W skardze skarżący podniósł jednak, że mimo znacznej ilości działek geodezyjnych jego gospodarstwo składało się w istocie z dwóch części obejmujących 6 działek. Jedna z tych części miała szerokość 18 m i długość ok. 900 m, druga zaś część – szerokość 33 m i długość ok. 400 m. Były to działki łatwe do uprawy, położone w atrakcyjnym miejscu, o wysokiej kulturze rolnej (IV klasa bonitacyjna). Ponadto w skład gospodarstwa rolnego skarżącego wchodziła zabudowana działka siedliskowa (przed scaleniem – nr [...], po scaleniu – nr [...]) oraz działka mająca dobry dostęp do drogi publicznej i powierzchnię pozwalającą przeznaczyć ją ewentualnie na cele budowlane (nr [...] o powierzchni [...] ha). W zamian za to skarżącemu zaproponowano co prawda mniejszą ilość działek, z których każda stanowi jednak odrębną, oddaloną od siebie nieruchomość, trudną do uprawy; są to w większości nieużytki rolne, zabagnione, położone w nieatrakcyjnym terenie, w większości w klasie VI. Nie ulega więc wątpliwości, że skarżący stracił na scaleniu, które poprzez dążenie do uzyskania bardziej regularnych działek i gęstszy układ szerszych dróg rzeczywiście miało cechy parcelacji miejskiej, a nie scalenia gruntów rolnych, mającego stworzyć korzystniejsze warunki gospodarowania w rolnictwie. W konsekwencji należy uznać że, przynajmniej w przypadku skarżącego decyzja Starosty O. z dnia [...] marca 2004 r., zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wsi Z., gmina C., oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. zostały wydane z naruszeniem art. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749). Takie podejście do procesu scalenia, wyrażające się w naruszeniu powołanego wyżej przepisu ustawy, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie należy mieć na uwadze fakt poniesiony przez skarżących na rozprawie, że w ich sytuacji naprawienie szkód wywołanych scaleniem może być łatwe i dokonane bez konieczności zmiany w innych gruntach położonych w obszarze scalenia. Ponadto skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 8 ust. 1 oraz 13 ust. 5 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749, z późn. zm.), a także naruszenia procedury scaleniowej, tj.: - brak właściwego powiadomienia o zebraniach; - brak ewidencji uczestników scalenia na zebraniach; - brak wyznaczania terminów dodatkowych w wyniku braku kworum uczestników scalenia na zebraniach; - brak odpowiedzi ze strony administracji samorządowej na odwołania. Zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, nakazujący, by uczestnicy scalenia otrzymali grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, jest konsekwencją zarzutu naruszenia celu scalenia i powinien być w przedstawionej sytuacji uznany za zasadny. Natomiast zarzut naruszenia art. 13 ust. 5 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów jest, jak słusznie zauważył Wojewoda w odpowiedzi na skargę, nietrafny, gdyż przepis ten dotyczy nie scalenia a wymiany gruntów. Uczestnicy scalenia wyrażają bowiem zgodę na dokonany szacunek gruntów, lasów oraz sadów, ogrodów, chmielników i innych upraw specjalnych w formie uchwały (art. 13 ust. 1 – 4 ustawy), zaś pisemne oświadczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5 ustawy, jest dowodem jednomyślnego oszacowania gruntów przez uczestników wymiany. Skarżący od początku procesu scalenia oświadczali, że nie byli zainteresowani objęciem ich gospodarstwa scaleniem. Złożyli odwołanie od decyzji Starosty O. z dnia [...] marca 2004 r., zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi Z., gmina C., oraz skargę na utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. Jednocześnie przyznali, że nie uczestniczyli aktywnie w procesie scaleniowym, co mogło być źródłem złożonych przez nich zarzutów odnoszących się do procedury scaleniowej. W związku z tymi ostatnimi należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 33 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie tylko w sprawach nie uregulowanych tą ustawą. Oznacza to, że przepisy powołanej ustawy, regulujące w sposób odrębny kwestie uregulowane w przepisach Kodeksu (np. doręczeń), mają pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w K.p.a. Inaczej mówiąc, przepisy proceduralne zawarte w ustawie z 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, dotyczące m.in. zawiadomień o określonych czynnościach czy doręczeń, zakładające szczególny, z zasady uproszczony tryb dokonywania tych czynności (z wyłączeniem decyzji o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów, którą doręcza się uczestnikom wymiany na piśmie, choć uważa się ją za doręczoną z chwilą podania do publicznej wiadomości przez jej odczytanie na zebraniu uczestników scalenia, a ponadto poprzez jej wywieszenie w określonych miejscach), mają pierwszeństwo przed odpowiednimi przepisami K.p.a., stanowiąc w tym zakresie przepis szczególny, specjalny wobec Kodeksu (lex specialis). W tym kontekście zarzuty proceduralne podniesione przez skarżących, a dotyczące nie okazania granic nowo wydzielonych działek czy nie poinformowania o czynnościach postępowania scaleniowego są – w świetle posiadanej dokumentacji i wyjaśnień Wojewody – bezpodstawne. Co więcej – charakter tych zarzutów jest taki, iż nie mogły mieć one – nawet przy uznaniu ich za uzasadnione – wpływu na wynik postępowania ani stanowić postawy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127) orzekł jak w sentencji wyroku.