III SA/Wa 1879/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...]. w przedmiocie odmowy uwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie uwzględnił odwołania Skarżącej dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert z dnia [...] grudnia 2004r. na zawieranie umów o udzielenie świadczeń zdrowotnych w rodzaju: stomatologia, w zakresie: stomatologia ogólna, prowadzonego przez dyrektora S. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. W dniu [...] grudnia 2004 r. Komisja konkursowa S. OW NFZ ogłosiła rozstrzygnięcie konkursu w rodzaju: stomatologia. Oferta złożona przez Skarżącą B. C. nie została wskazana jako wybrana do świadczeń opieki zdrowotnej w 2005 r. W dniu 12 grudnia pani C. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła postępowaniu konkursowemu naruszenie: art. 134 ust. 1 i 2, art. 140 ust. 1 i 2, art. 142 ust. 5 pkt 1 oraz art. 147 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych ( Dz.U. Nr 210, poz. 2135, zwanej dalej ustawą). Podniosła, że nie zostały udostępnione na stronie internetowej Funduszu informacje na temat szczegółowych kryteriów oceny ofert, które w jej ocenie przed złożeniem ofert winny być znane oferentom. Skarżąca nie mając szczegółowych informacji, co sposobu punktacji, nie znała wagi poszczególnych kryteriów , co spowodowało, że w swojej ofercie nie wykazała posiadania dodatkowego sprzętu stomatologicznego, co miało wpływ na wysokość punktacji, nie wykazała z uwagi na sformalizowanie ankiet zakupu w 2004 r. unitu stomatologicznego, a z uwagi na nieprecyzyjność pytań w ankiecie nie mogła złożyć prawidłowych wyjaśnień, co do czasu pracy gabinetu. Podniosła także, że nie wezwano jej do sprostowania oczywistej omyłki popełnionej przy kwalifikacji personelu oraz zarzuciła, że w informacji nie podano relacji ceny oferowanej do ceny ustalonej dla danego produktu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wskazał, że rozpoznawał niniejsze odwołanie w trybie art. 152 ust. 1 ustawy oraz art. 154 ust. 1 ustawy. Wskazał, że zgodnie z przywołanymi przepisami odwołanie może zostać uwzględnione, jeśli świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu, doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. W sprawie, po przeanalizowaniu złożonej przez Skarżącą oferty stwierdzono, że oferta jej uzyskała 29,34 punkty na 100 punktów. Ustalona minimalna ilość punktów pozwalająca zakwalifikować ofertę do negocjacji i ewentualnie podpisania umowy na udzielanie świadczeń [...]w S. wynosiła 32,5 punktu. Wskazano, że wnoszenie w odwołaniu poprawek do oferty stanowi zmianę merytoryczną oferty i nie może być rozpatrywane w trybie odwoławczym oraz, że wskazane przez Skarżącą oczywiste omyłki pisarskie w istocie takimi nie są i nie mogły zostać jako takie potraktowane w toku postępowania konkursowego. W konkluzji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uznał, że zasadnie nie wybrano oferty Skarżącej i stwierdził, że w nie doszło do naruszenia zasad postępowania w konkursie ofert. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca ponownie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 134 ust.1 i 2, art. 137 ust. 1 i 2 , art. art. 140 ust. 2 pkt 1 , art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 147 oraz art. 148 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ponownie podniosła, że ogłaszając wszczęcie postępowania w sprawie o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne Dyrektor S. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zobowiązany był precyzyjnie określić przedmiot postępowania oraz warunki wymagane od świadczeniodawców oraz szczegółowo określić kryteria oceny ofert. Ich opis zamieszczony w załączniku do zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] października 2004 r. był ogólny, określał jedynie podział ogólnej liczby punktów, jakie może otrzymać jedna oferta, na grupy czynników i okoliczności podlegające ocenie. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał w jakich aktach prawnych została zawarte przez niego kryteria oceny ofert oraz, że zachowana została zasada równości wszystkich podmiotów biorących udział w postępowaniu. Wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Ocena działalności administracji publicznej dokonywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem jego zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej u.p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną, jednakże w myśl § 2 tegoż artykułu Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. ( art. 145§1 pkt 1 lit a - c cytowanej ustawy). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego, które skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 t.j.; dalej powoływanej jako k.p.a.) organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie to jeden ze wskazanych w art. 107 k.p.a. integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej. Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 cyt. przepisu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ podatkowy pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94): "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych". Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd zważył, że wydana decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia. Rozstrzygnięcie ogranicza się do wyjaśnienia dlaczego oferta Skarżącej nie została wybrana w przeprowadzonym konkursie, gdy tymczasem zasadniczy zarzut stawiany przez Skarżącą dotyczy samego trybu ogłoszenia konkursu i udostępnienia szczegółowej informacji o kryteriach dokonywania oceny. W odpowiedzi na skargę z dnia 25 lutego 2005 r. organ ustosunkował się do zarzutów Skarżącej. Odpowiedź na skargę nie może zastąpić jednak uzasadnienia decyzji. Sąd nie jest uprawniony do dokonywania w sprawie ustaleń faktycznych i prawnych nawet, gdyby posiadał wiedzę w tym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 1 § 2 ustawy z dnia 20 września 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269, ze zm.) sądowa kontrola administracji jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, co powoduje, że Sąd nie może zastąpić organu w procesie gromadzenia dowodów, ich oceny i interpretacji oraz dokonywaniu subsumcji normy prawnej. W sprawie Sąd stwierdził, iż z uwagi na braki w uzasadnieniu decyzji nie jest w stanie dokonać jej oceny. Koniecznym jest, by organ ustosunkował się do stawianych przez Skarżącą zarzutów dotyczących prawidłowości przeprowadzenia konkursu i naruszenia zasad postępowania określonych we wskazanych w odwołaniu przepisach ustawy. Dopiero wówczas Sąd będzie mógł skontrolować legalności decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Koszty postępowania sądowego zasądzono na rzecz skarżącej stosownie do art. 200 u.p.p.s.a.