I SA/Wa 1903/04

WyrokWSA w Warszawie2005-11-21

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Gabriela Nowak, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia w sytuacji zmiany przepisów prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma prawo uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy zmiana przepisów prawa materialnego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które jest niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Takie działanie jest zgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i nie narusza prawa.
Stan faktyczny
J. S. wniósł skargę na decyzję Wojewody z października 2004 r. dotyczącą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w Warszawie. Decyzja organu pierwszej instancji opierała się na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 roku, które uległy zmianie w trakcie postępowania. Organ odwoławczy uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w świetle nowych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i rozliczeń z tym związanych oddala skargę. I SA/WA 1903/04 UZASADNIENIE Wojewoda [...], decyzją z dnia [...].10.2004 roku po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. od decyzji Nr [...] Starosty P. z dnia [...].05.2004 r. orzekającej o zwrocie na rzecz J. S. nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewid. Nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW-Nr [...], będącej częścią dawnej działki Nr [...] z obrębu [...] pochodzącej z gruntów osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod Nr [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał na zmianę przepisów prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego, między wydaniem decyzji w pierwszej instancji, a rozpatrzeniem odwołania. Podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji stanowił art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21.08.1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Przed rozpatrzeniem odwołania weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 141 z 2004 roku poz. 1492). Na mocy tej ustawy zmienione zostały art. 136 i 137 ustawy z dnia 21.08.1997 roku oraz wprowadzony został nowy art. 229a. Wojewoda [...] podnosił, że w tej sytuacji zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu dokonanie ustaleń czy zachodzą w tym przypadku przesłanki wynikające ze zmienionej treści art. 136, 137 oraz 229a cytowanej ustawy. W toku postępowania administracyjnego Starosta P. ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...].06.1973r. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1990r. wydaną przez Naczelnego Architekta W. zmieniono decyzję lokalizacyjną nr [...] o lokalizacji inwestycji z dnia [...].06.1973r. wydaną [...] Dyrekcji [...] dla realizacji Zespołu Mieszkaniowego [...] w taki sposób, że wyłączono z granic w/w decyzji teren o powierzchni [...] ha w tym część działki nr [...] ([...] jej powierzchni). Tym samym decyzja lokalizacyjna nr [...] z dnia [...] czerwca 1973r. będąca podstawą wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości utraciła swą moc. Na tej części nieruchomości - po utracie mocy decyzji lokalizacyjnej nr [...] oraz po złożeniu przez byłego właściciela wniosku o zwrot nieruchomości Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" zbudowała na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...].07.1994r. ogrodzenie zespołu mieszkaniowego składającego się m.in. z [...] segmentów. Aktualnie część tej nieruchomości stanowi część drogi wjazdowej i parkingu SM "[...]" z pełną infrastrukturą techniczną. Grunt jest utwardzony kostką brukową. Na pozostałej części działki nr [...] dotychczas nie wydano pozwoleń na budowę co oznacza, iż nie zrealizowano żadnej inwestycji zgodnie z celem wywłaszczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty P. Prezydent Miasta W. wnosząc o jej uchylenie wyjaśniał, iż wykorzystanie nieruchomości nastąpiło faktycznie na cele budowy wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego "[...]" z usługami. J. S. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w oparciu o art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji organu drugiej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie art. 229a ustawy z dnia 21.08.1997 roku w związku z art. 15 ustawy z dnia 23.11.2003 roku, art. 35 k.p.a., art. 2 k.p.a., art.6, 7, 8 i 12 k.p.a., 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Skarżący podnosił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a o tym czy nowy art. 229a ma zastosowanie, czy też nie powinien orzec sam Wojewoda [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Kontrola sądowa sprawowana w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje wyłącznie ocenę dotyczącą zgodności z przepisami prawa zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności. W sprawie niniejszej nie zostało wykazane, by kwestionowana decyzja naruszała przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w taki sposób, by zachodziły przesłanki do uchylenia, stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa, o których mowa wart. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tylko zaś w takim przypadku możliwe byłoby uwzględnienie skargi. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji dokonano w dniu [...].09.1995 r. lustracji w terenie (protokół - k.22), w wyniku której stwierdzono, że część działki o zwrot której ubiega się J. S., usytuowana pomiędzy ulicą [...] a ul. [...] znajduje się na terenie ogrodzonym żelaznym płotem, z bramą otwieraną pilotem i służy jako droga dojazdowa do budynków mieszkalnych wzniesionych przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" - urządzone są na niej chodniki i parkingi. Z pisemnej opinii Wydziału Głównego Architekta Gminy [...] z dnia 20.10.1997 r. L.dz. [...] wynika, że przedmiotowa część działki przeznaczona została pod drogę (k. 56). Rozstrzygnięcie przez organ pierwszej instancji sprawy zwrotu przedmiotowej działki nastąpiło na podstawie przepisów art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi na to, iż w toku postępowania odwoławczego wymienione przepisy uległy zmianie a także wprowadzony został nowy art. 229a, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 141 z 2004 r. poz. 1492/, organ II instancji zasadnie uznał potrzebę ponownego rozstrzygnięcia sprawy w pierwszej instancji, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, mającego na celu dokonanie ustaleń, czy zachodzą w tym przypadku przesłanki wynikające z treści nowych, powołanych wyżej przepisów, ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do art. 229a cytowanej ustawy "przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia" Czyli organ administracji publicznej musi dokonać przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie objętym treścią zmienionych przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia i treścią art. 229a, aby dokonać prawidłowego rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku. Organ odwoławczy zgodnie z art. 138 § 2 kpa może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W sprawie niniejszej organ odwoławczy trafnie uznał, że wobec zmiany stanu prawnego, a w szczególności biorąc pod uwagę treść art. 229a cytowanej ustawy, organ I instancji musi wyjaśnić okoliczności objęte treścią tego przepisu, gdyż są istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu II instancji, iż w sytuacji gdyby rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o zmienione przepisy nastąpiło jedynie w postępowaniu drugiej instancji, strony niezadowolone z rozstrzygnięcia, pozbawione zostałyby możliwości złożenia odwołania. Prowadziłoby więc to do rażącego naruszenia dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Skarga jest nieuzasadniona i należało ją oddalić na podstawie artykułu 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło