I SA/Wa 2038/04
WyrokWSA w Warszawie2005-11-22
Skład orzekający: Monika Nowicka, Elżbieta Lenart, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania dodatku mieszkaniowego, opierając się na rzekomej rażącej dysproporcji między zadeklarowanymi dochodami a faktycznym stanem majątkowym, bez należytego wyjaśnienia ustaleń z wywiadu środowiskowego i prawidłowego określenia dochodu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy obu instancji naruszyły prawo. Brak było odniesienia do ustaleń z wywiadu środowiskowego, a dochód z działalności gospodarczej nie został prawidłowo zdefiniowany zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Decyzje zapadły bez wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i z przekroczeniem uznania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania B. L. dodatku mieszkaniowego przez Prezydenta m. W., co zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Organy uznały, że występuje rażąca dysproporcja między zadeklarowanymi a faktycznymi dochodami, wskazując na niewykazanie dochodów z działalności gospodarczej oraz nadpłaty. Skarżąca zarzuciła organom działanie na jej niekorzyść i kwestionowała ustalenia dotyczące dochodów męża oraz brak dowodów na prowadzenie stylu życia wskazującego na ukryte dochody.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart NSA Cezary Pryca Protokolant Przemysław Żmich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 2038/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] odmawiającą B. L. przyznania dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) organ może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniająca przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe.
Zaznaczono przy tym, że w ustawie mówi się o dochodzie z trzech miesięcy przed złożeniem wniosku zaś z możliwości tej organ winien skorzystać wtedy, gdy udowodni, że w dacie złożenia wniosku oraz w okresie objętym deklaracją wnioskodawca lub członkowie jego gospodarstwa domowego prowadzili życie, którego styl wskazywał na posiadanie ukrytych dochodów.
Podniesiono też, iż wskazane przez ustawodawcę pojęcie rażącej dysproporcji należy do tzw. pojęć nieostrych, co oznacza po stronie organu administracji obowiązek wyjaśnienia dlaczego, w określonym przypadku, organ uznał, iż zachodzi rażąca dysproporcja pomiędzy dochodami zadeklarowanymi, a rzeczywistymi.
W decyzji organu I instancji wykazano, iż małżonkowie B. L. i J. M. w złożonej w dniu [...] marca 2003 r. deklaracji nie ujęli wszystkich dochodów z okresu trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku tj. grudzień 2002 r., styczeń i luty 2003 r..
Po pierwsze skarżący nie wykazali dochodów za 12/2002 r. z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. – vide: pismo z dnia [...] listopada 2003 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. , po drugie w złożonej deklaracji nie została uwzględniona nadpłata wynikająca z rozliczenia świadczeń w wysokości [...] zł. vide: pismo [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r.
Dodatkowo też organ I instancji wskazał, iż z informacji ZUS-u – vide: pismo z dnia [...] sierpnia 2003 r. Kierownika Inspektoratu nr [...], wynikało, iż E. M. w okresie grudzień 2002 r., styczeń i luty 2003 r. opłacał składki od minimalnej podstawy wymiaru obowiązującej osoby prowadzące działalność gospodarczą tj. po [...] miesięcznie.
W tych warunkach Kolegium mając na uwadze, że podane przez zainteresowaną informacje o stanie majątkowym zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie fałszywych danych a zatem w pełni świadomie, podzielając stanowisko Prezydenta m. W. utrzymało w mocy wydana przezeń decyzję, stojąc jednocześnie na stanowisko, że decyzja ta nie przekracza granic uznania administracyjnego.
Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi B. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca zarzuciła organowi działanie na jej niekorzyść w związku ze złożeniem przez nią skargi na pracowników Kolegium.
Ponadto twierdziła też, że ujęła wszystkie uzyskiwane dochody w deklaracji a mąż jej miał prawo do opłacania minimalnych składek na rzecz ZUS – u.
Podniesiono także, iż dochód w wysokości [...] zł stanowił dochód po odjęciu
od niego kosztów uzyskania dochodu i składek na rzecz ZUS – u. Na taką wysokość dochodu wpłynęły bowiem straty powstałe z konieczności przeprowadzenia remontu gabinetu lekarskiego.
Poza tym w piśmie uzupełniającym skargę zaakcentowano, że wyniki przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie wykazały, aby skarżąca i jej rodzina prowadzili styl życia wskazujący na posiadanie ukrytych walorów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się przy tym do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa i to przez organy obu instancji, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 3 powołanej wyżej ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ może w szczególnej sytuacji odmówić przyznania objętego wnioskiem dodatku. Sytuację tę stwarza stwierdzenie, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniająca przyznanie pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. Przy czym w myśl utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie wspomnianej wyżej "rażącej dysproporcji" pozwala na przyjęcie, że musi to być dysproporcja bardzo znaczna, oczywista w odbiorze i postrzeganiu.
W związku z powyższym należy zauważyć, że w oparciu o wyżej zacytowany przepis, organ miał prawo do odmowy przyznania świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego, ale jeśli wyniki wywiadu środowiskowego świadczyłyby o wspomnianej rażącej dysproporcji majątkowej. Tymczasem zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji brak jest w ogóle odniesienia do ustaleń dokonanych na skutek powyższego wywiadu.
Nadmienić wypada, że – jak wskazuje na to zawartość akt – wywiad taki był przeprowadzany jeszcze przed wydaniem przez Prezydenta m. W. decyzji, która w następstwie wniesienia odwołania przez B. L. została uchylona decyzją drugoinstancyjną.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe a także chorobowe, chyba, że zostały one już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.
Z pisma Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2003 r.- na które powołują się organy - wynika, że w zeznaniu podatkowym za 2002 r. małżonkowie B.L. i E. M. wraz z synem M. M. wykazali za grudzień 2002 r. dochody z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, ale z pisma tego nie wynika w sposób oczywisty, czy był to dochód po odliczeniu kosztów jego uzyskania i składek na rzecz ZUS – u czyli w rozumieniu w/w przepisu art. 3 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, czy też był to raczej przychód ( przed odliczeniem wspomnianych kwot ), jak twierdzi skarżąca.
W tych warunkach należało uznać, że decyzja Prezydenta m. W oraz decyzja Kolegium, która ją utrzymała w mocy zapadły w sytuacji nie wyjaśnienia wszechstronnego sprawy a zatem z przekroczeniem uznania administracyjnego. Skutkował to uznaniem obu decyzji za orzeczenia niezgodne z obowiązującym prawem i z tego względu podlegały one uchyleniu.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ dokładnie winien wyjaśnić sytuację majątkową skarżącej i jej rodziny a w szczególności stwierdzić jaki dochód – w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych został uzyskany w grudniu 2002 r. na skutek prowadzenia przez męża wnioskodawczyni działalności gospodarczej a ponadto przeprowadzić rzetelny wywiad środowiskowy i w zależności od jego wyników podjąć w sprawie odpowiednią decyzję.
Mając powyższe na uwadze Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. W związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło