III SA/Wa 2569/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi "K." sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i pozostawienia odwołania bez rozpoznania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 roku o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2005 roku, na mocy której organ ten odmówił firmie K. sp. z o.o., dalej zwanej Spółką, rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2004 roku i pozostawił jej odwołanie bez rozpatrzenia. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., zgodnie z art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Nr 8, poz. 60, dalej Op) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. W badanej sprawie decyzja organu podatkowego I instancji została doręczona Spółce w dniu 20 maja 2005 roku, a zatem wyznaczony przez ustawę termin do wniesienia środka odwoławczego upłynął w dniu 3 czerwca 2005 roku. Ponieważ zaś Spółka wniosła swoje pismo w tej sprawie w dniu 6 czerwca 2005 roku, Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś naruszenie art. 144, art. 145 § 1 i art. 151 Op. Zdaniem Spółki odwoławczy organ podatkowy w sposób błędny przyjął, iż doręczenie decyzji innemu podmiotowi mającemu siedzibę w tym samym budynku jest równoznaczne z doręczeniem decyzji jej adresatowi. Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie mógł przyjąć, że decyzję doręczono Spółce w dniu 20 maja 2005 roku, Spółka zaś, wnosząc odwołanie z dniem 6 czerwca 2005 roku, nie uchybiła 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem Spółki fakty w tej sprawie jednoznacznie wskazują, iż decyzja organu podatkowego I instancji w ogóle nie została jej doręczona, co powoduje, iż odwołanie od tej decyzji nie tylko nie zostało wniesione z opóźnieniem, ale wręcz odwrotnie, zostało wniesione przed terminem. Według Spółki w sprawie nie można zastosować instytucji przewidzianej w art. 149 Op, tj. tzw. doręczenia zastępczego, choćby dlatego, że przedmiotowa decyzja została odebrana przez podmiot o firmie K. S. A., który ma siedzibę w tym samym biurowcu. W tych okolicznościach nie można zatem uznać, iż decyzja ta została skutecznie doręczona Spółce, bowiem osoba działająca w imieniu innej osoby prawnej, potwierdzając w dniu 20 maja 2005 roku odbiór decyzji dla skarżącej Spółki, na dowodzie doręczenia nie złożyła oświadczenia, że podejmuje się oddania pisma adresatowi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, iż zakończenie postępowania poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia nie powoduje negatywnych skutków dla skarżącej Spółki, ponieważ nie uniemożliwia dalszego prowadzenia postępowania (postępowań) w tym samym przedmiocie, z uwagi na okoliczność, że przedmiot postępowania dotyczy ulgi w spłacie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2004 roku. Z powyższego wynika, że Spółka może ponownie złożyć wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, który spowoduje wszczęcie i dalsze prowadzenie nowego postępowania podatkowego w tym przedmiocie. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zwrócił nadto uwagę, iż zarówno w tym postępowaniu jak i w postępowaniach wcześniejszych, mimo że decyzje i pisma zostały odebrane w siedmiu przypadkach na osiem także przez pracownika firmy K. S.A., skarżąca Spółka nigdy nie kwestionowała skuteczności ich doręczenia. Tylko przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w W. zwrócił uwagę na to, że od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z lutego 2004 roku, doręczonej w identyczny jak w rozpatrywanej sprawie sposób, Spółka wniosła odwołanie w terminie, nie kwestionując prawidłowości doręczenia. Nadto Dyrektor Izby Skarbowej w W. zwrócił uwagę na sprzeczności w twierdzeniach Spółki, która podnosząc, iż w ogóle nie otrzymała decyzji, wniosła od niej odwołanie. Wg Dyrektora Izby Skarbowej w W. świadczy to o tym, iż kwitowanie i dalsze przekazywanie korespondencji skierowanej do skarżącej Spółki przez inny podmiot było regułą wynikającą zapewne z uzgodnień tych podmiotów, a doręczenie decyzji, od której stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, odbyło się w typowy dla działania tego podmiotu sposób, zgodny z przyjętymi przez niego zasadami obiegu korespondencji. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyraził jednocześnie obawę, iż taki stan rzeczy uniemożliwia mu wskazanie Sądowi, czy skarga została wniesiona w ustawowym terminie, czy też z uchybieniem temu terminowi, ponieważ zaskarżone postanowienie także zostało doręczone za pośrednictwem spółki "K.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że nie odpowiada ono prawu. Zgodnie z art. 151 Op osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 i art. 150 Op stosuje się odpowiednio. Odbiór przesyłki powinien zostać potwierdzony, zgodnie z art. 152 powołanej ustawy, własnoręcznym podpisem wraz ze wskazaniem daty doręczenia. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w badanej sprawie w dniu 20 maja 2005 roku doszło do doręczenia decyzji organu podatkowego I instancji przedsiębiorstwu K. S.A., nie zaś stronie postępowania, tzn. skarżącej Spółce. Oczywiście rację ma Dyrektor Izby Skarbowej w W., gdy twierdzi, że fakt złożenia przez Spółkę odwołania od decyzji jednoznacznie potwierdza, że Spółka faktycznie tę decyzję otrzymała. Organ podatkowy jednakże nie zauważa, że ten tryb doręczenia nie jest zastępczym trybem doręczenia, z którym przepisy Ordynacji podatkowej wiążą możliwość przyjęcia fikcji prawnej, że pismo, którego adresat fizycznie nie odebrał, zostało mu w określonym terminie doręczone. Tymczasem w sytuacji, gdy w tym samym budynku mieszczą się dwie firmy, doręczenie musi być dokonane do rąk osoby reprezentującej firmę-adresata, chyba że firma ta wyraźnie upoważni kancelarię firmy sąsiedniej do przyjmowania jej korespondencji Wzmianki o takim upoważnieniu Sąd nie doszukał się w aktach sprawy, a stwierdzenia o odmiennej treści są zawarte w skardze. Podkreślenia wymaga również, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie wykazał, w jakiej konkretnie dacie przedmiotowa decyzja Spółce została rzeczywiście doręczona, a przecież bez wyjaśnienia tych okoliczności, organ podatkowy nie mógł ustalić, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, a tym samym wydać w sprawie prawidłowego rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt c , art. 152 oraz art. 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.