III SAB/Lu 25/05
PostanowienieWSA w Lublinie2005-12-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu rentowego w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury, w tym w przypadku niewydania decyzji w ustawowym terminie, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu rentowego w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury, w tym w przypadku niewydania decyzji w ustawowym terminie, nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym odwołania od decyzji organów rentowych oraz skargi na ich bezczynność, należą do właściwości sądów powszechnych, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.Stan faktyczny
J.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury. Skarżący wskazał, że ZUS nie wydał decyzji w jego sprawie mimo złożenia wniosku w lutym 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów powszechnych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.Z. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury postanawia: odrzucić skargę
Skargą z dnia 4 września 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J.Z. zaskarżył bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W skardze J.Z. podniósł, że w dniu 15 lutego 2005 r. wystąpił z wnioskiem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o ustalenie wysokości jego emerytury na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Od tego czasu ZUS uchyla się od wydania decyzji w tej sprawie. Przesłanie do skarżącego pisma nie wyczerpuje treści decyzji, co powoduje, że w dalszym ciągu sprawa jest niezałatwiona. Wobec powyższego skarżący w dniu 1 sierpnia 2005 r. wystąpił za pośrednictwem ZUS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o zobowiązanie ZUS do wydania stosownej decyzji. Sprawa pozostała bez biegu mimo wystąpienia skarżącego w dniu 19 września 2005 r. z monitem o przekazanie sprawy do sądu. W związku z tym, że nastąpiła bezczynność ZUS Oddział w L. (naruszono art. 35, 36, 38 k.p.a.), strona wniosła skargę bezpośrednio do sądu.
W odpowiedzi na skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na fakt, że rozpoznawanie odwołań od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a także skargi na bezczynność ZUS w wydaniu decyzji – należy do właściwości sądów powszechnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w niniejszej sprawie skarga J.Z. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury, jest w świetle przepisów obowiązującego prawa niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe.
Skarga J.Z. dotyczy bezczynności organu w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu wysokości emerytury na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.). Zgodnie z art. 115 ust. 1 tej ustawy decyzje w sprawach świadczeń wydają i świadczenia te wypłacają organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej, a stosownie do art. 118 ust. 7 cyt. ustawy od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach (tj. ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych).
Zgodnie z art. 83 ust. 2-3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, przy czym odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
W myśl art. 2 § 1 w związku z art. 1 i art. 476 § 2 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznawania spraw, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, (tj. spraw należących do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych) powołane są sądy powszechne, przy czym do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych zalicza się również odwołania wnoszone, jeżeli organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany (art. 476 § 4 kodeksu).
W myśl art. 4778 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżono właściwość sądów rejonowych.
Z powyższego wynika, że skarga w sprawie bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury nie należy w świetle ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3 § 2), ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Kodeksu postępowania cywilnego – do właściwości sądów administracyjnych, w związku z czym jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.
Z tych względów działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło