VI SA/Wa 1536/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-13

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Maria Jagielska, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym, z przekroczonymi dopuszczalnymi naciskami na osie, jest zgodna z prawem, nawet jeśli nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym, z przekroczonymi dopuszczalnymi naciskami na osie, jest zgodna z prawem, nawet jeśli nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odrębnym naruszeniem od przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej i podlega odrębnej sankcji, zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych i jej załącznikiem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. i T. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na nich karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej o 29,27kN oraz na potrójnej osi nienapędowej o 58,48kN. Skarżący argumentowali, że na drodze wyjazdowej z kopalni brak było oznakowania o dopuszczalnym nacisku osi, a przepisy nie przystają do rzeczywistych warunków. Po kontroli znak drogowy został zmieniony na dopuszczający większy nacisk osi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. Z., T. Z. na decyzję Głównego Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005r. nakładającą na A. Z. i T. Z. karę pieniężną w wysokości 6.210,00zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Powyższe organ ustalił, dokonując w dniu [...] stycznia 2005r. kontroli pojazdu z naczepą należącego do A. Z., którym A. Z. i T. Z. prowadzący Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "D." dokonywali po drodze, na której dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 78,4kN, przewozu węgla z miejscowości L. do Z. Z kontroli sporządzony został protokół, który stwierdzał przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej o 29,27kN oraz przekroczenie nacisku na potrójnej osi nienapędowej o 58,48kN. Jednocześnie nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Protokół został podpisany przez kierowcę bez uwag. W wyniku skierowanego przez organ do A. i T. Z. zawiadomienia o wszczęciu postępowania, złożyli oni wyjaśnienia z których wynikało, że kontrolowany pojazd nie przekroczył dopuszczalnej masy całkowitej oraz że droga wyjazdowa z kopalni [...] długości ok. 1 km. nie jest oznakowana co do ograniczenia tonażowego. Jeżeli, jak zaznaczyli, ograniczenie dopuszczalnych nacisków występuje na wszystkich, oprócz krajowych drogach, to z żadnego zakładu nie ma możliwości wyjazdu na drogę krajową bez naruszenia obowiązujących przepisów. Mija się też z celem ustalenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu na 42 t. Organ I instancji, na podstawie art. 40c ust. 1, art. 13g ustawy o drogach publicznych oraz zgodnie z l.p.4 pkt 8 lit. c i lit. d załącznika nr 2 do tej ustawy, nałożył karę 1.530,00zł za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej o 29,27kN. oraz karę 4.680,00zł za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójna oś napędową o 58,48kN. Jak stwierdził w uzasadnieniu, nacisk na oś pojedynczą wyniósł 107,67kN i przekraczał o 29,27 kN wartość dopuszczalną 78,4kN. Stan taki mieści się w dyspozycji l.p. 4 pkt 8 lit.c i lit.d załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych, gdzie przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4kN (8t)dla pojedynczej osi napędowej pojazdów samochodowych, ponad 88,2kN do 93,1kN oraz za każde rozpoczęte przekroczenie ponad 93,1kN dodatkowo zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 600zł oraz 480zł za każde rozpoczęte przekroczenie o 5kN ponad 93,1kN dodatkowo. Kara za przekroczenie wyniosła łącznie 2040zł lecz w związku z zastosowaniem zawieszenia pneumatycznego na przedmiotowej osi karę obniżono o 25% do wartości 1530zł. Co do kary za przekroczenie nacisku na potrójnej osi nienapędowej, to dopuszczalny nacisk na tej osi na ulicy, po której poruszał się pojazd wynosił 163,6kN, a zmierzony nacisk wynosił 222,07kN i przekraczał wartość dopuszczalną o 58,48kN. Ustalony stan faktyczny stanowi naruszenie określone w l.p. 4 pkt 7 lit.c i lit.d załącznika do ustawy o drogach publicznych, który stanowi, ze przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4kN (8t) dla potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości między osiami składowymi od 1,30m do 1,40m ponad 193,0kN do 207,7kN oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 15kN ponad 207,7kN dodatkowo jest zagrożony karą pieniężną w wysokości 3.240,00zł oraz 3.000,00zł za każde rozpoczęte przekroczenie o 15kN ponad 207,7 dodatkowo. Tak wiec kara za stwierdzone przekroczenie wyniośła 6240zł jednak w związku z zastosowaniem zawieszenia pneumatycznego na mierzonej osi wartość kary obniżono o 255 i wyniosła ona ostatecznie 4.680,00zł. Skarżący A. Z. i T. Z. złożyli od decyzji odwołanie, w której prosili o uwzględnienie faktu, iż z kopalni brak jest innej drogi wyjazdowej, niż ta, na której dokonano kontroli. Poruszają się po niej setki samochodów z dopuszczalną ładownością określoną w dowodach rejestracyjnych, a mimo to okazuje się , że naruszają obowiązujące przepisy, które jak się okazuje, nie mają realnego umocowania w warunkach rzeczywistych. Nałożona kara jest bardzo dotkliwa i uzasadnia wniosek o jej zminimalizowanie lub uchylenie. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uzasadniając, że w rozpatrywanej sprawie organ I instancji zastosował prawidłowo przepisy, a dokonujący przewozu muszą przestrzegać warunków, które ustalone są na danej drodze. Skarżący, poruszając się po drodze o dopuszczalnym nacisku osi do 8t, nie dostosowali odpowiedniego nacisku zarówno na pojedynczej osi napędowej jak też na osi potrójnej naczepy. Przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi stanowi odrębne, od przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, przekroczenie i jest podlega karze niezależnie od ustaleń dotyczących masy całkowitej pojazdu. Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego ustalili stan faktyczny przy wykorzystaniu legalizowanych przez Urząd Miar przenośnych wag do pomiarów statycznych. Nadto, organ wyjaśnił, że obowiązujące przepisy nie dopuszczają możliwości miarkowania kar. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze A. Z. i T. Z. stwierdzili, że zostali niesłusznie ukarani . Podnieśli, że na ulicy [...] - wyjazdowej z kopalni "[...]"brak było w dacie kontroli oznakowania o dopuszczalnym nacisku osi na drogę. O tym, że wynosi on 8t skarżący dowiedzieli się od kontrolujących. Wcześniejsze kontrole nie sygnalizowały tej kwestii. Po kontroli, skarżący złożyli skargę do kopalni i po interwencji w rejonie Dróg Publicznych ustawiony został znak drogowy dopuszczający ruch pojazdów o nacisku osi do 10t. mimo że nie wykonano na tej ulicy żadnych wzmocnień konstrukcyjnych nawierzchni. Przepisy powinny być respektowane, ale nie mogą pozostawać w oderwaniu od rzeczywistych warunków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Badając skargę w tym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Przedmiotem rozpatrzenia sprawy jest skarga na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Zgodnie z art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych –u.d.p. ( Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086 ze zm. ) pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, których masa, naciski osi lub wymiary z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych dla danej drogi. Kontrolowany pojazd należący, jak wynika z protokołu kontroli do A. Z., a którym przewoziła miał węglowy A. Z. i T. Z. prowadzący Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "D." s.c., poruszał się w chwili kontroli po ulicy [...] w L., na której dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś może maksymalnie wynosić 78,4kN ( 8t ), co wynika z art. 41 ust. 6 u.d.p. zgodnie z którym drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 78,4kN ( 8t ). Ulica [...] w L., po której poruszał się kontrolowany pojazd, w dacie kontroli oraz wydania decyzji, nie jest wymieniona w wykazie dróg krajowych, po których mogą się poruszać pojazdy o określonych parametrach zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003r. ( Dz. U. Nr 62, poz. 563 ) i nie figuruje w wykazie dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 112,7kN ( 11,5t ) zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2004r. ( Dz. U. Nr 102, poz. 1077 ), a zatem jest drogą o której stanowi art. 41 ust. 6 u.d.p. Przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2004r. kontrola drogowa ustaliła, że pojazd, którym skarżący realizowali przewóz jest nienormatywny, ponieważ przekroczony został dopuszczalny nacisk na osi pojedynczej napędowej pojazdu o 29,27kN oraz przekroczony został dopuszczalny nacisk na potrójnej osi nienapędowej o 58,48kN – ważenie wykazało, że nacisk na potrójną oś naczepy wynosił łącznie 222,07kN, co wynikało z sumowania uzyskanych w wyniku ważenia wartości każdej osi. Organ nałożył karę pieniężną za każde stwierdzone przekroczenie, przyporządkowując jej wysokość wartości stwierdzonego przekroczenia zgodnie z danymi zawartymi w załączniku nr 2 do u.d.p. – l.p. 4 pkt 8 c i b oraz l. p 4 pkt 7c i d tego załącznika. Działanie organu odpowiada prawu. Stosownie do art. 13g ust.1 u.d.p. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 40c ust. 1 tej ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2 stanowiącym, że wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do ustawy. Załącznik ten odnosi kary pieniężne do trzech kategorii dróg, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4kN (8t ), 98kN (10t ) oraz do 112,7kN (11,5t ) i przyporządkowuje wysokość kar w kategorii danej drogi dla danego rodzaju osi, jednoznacznie określając dopuszczalne wartości nacisku danych osi na danej drodze, nie powodujące nałożenia kary. Wskazany załącznik stanowi integralną część ustawy i wraz z nią jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, które użytkownicy dróg, w szczególności prowadzący jak skarżący działalność transportową, obowiązani są znać i stosować tak, aby pojazdy, którymi realizują przewozy nie kwalifikowały się jako nienormatywne. Argument skarżących, że pojazd nie przekroczył dopuszczalnej masy całkowitej nie mógł zostać uwzględniony przez organ, z uwagi na fakt, iż przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu może występować przy stwierdzonym fakcie nieprzekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Dlatego też ustawodawca przewidział sankcje zarówno za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi, jak też za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i są to sankcje od siebie niezależne. Podnoszona przez skarżących okoliczność, że na drodze na której dokonano kontroli, ustawiono w jakiś czas po niej znak informujący o dopuszczalnym nacisku osi do 10t. nie może mieć w sprawie znaczenia, z uwagi na inny stan prawny obowiązujący w dacie kontroli oraz wydania decyzji. Rozważywszy zarzuty skargi Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a więc skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło