I SA/Gd 181/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Kolanowski Sędziowie: NSA Ewa Kwarcińska (spr.) NSA Alicja Stępień Protokolant – Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 31 grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. oddala skargę. I SA/Gd 181/03 U z a s a d n i e n i e Skarżący M.W. wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2002 r. wystąpił do [...] Urzędu Skarbowego z żądaniem zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1992-2001 niesłusznie – jego zdaniem – pobranego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych od wypłacanego świadczenia rentowego. W uzasadnieniu żądania powołał się na okoliczność otrzymywania renty w zaniżonej wysokości oraz wyrok Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w G. Wydział VIII Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 sierpnia 2001 r. sygn. akt [...] na podstawie, którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. został zobligowany do rozpoznania wniosku pana M. W. o ponowne przeliczenie wysokości otrzymywanej renty. Organ podatkowy I instancji rozpatrując przedmiotowy wniosek odrębnie w części dotyczącej roku 1996 na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż jest on bezzasadny. W związku z tym decyzją z dnia 8 lipca 2002 r. Nr [...] odmówił zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996. Skarżący korzystając z przysługującego mu prawa wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym kwestionuje jej zasadność i wniósł o zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1996 argumentując tym, że został on obliczony w nieprawidłowej wysokości od nieprawidłowo ustalonej wysokości renty wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Izba Skarbowa w G., w wyniku rozpoznania przedmiotowego odwołania decyzją z dnia 31 grudnia 2002 r. Nr [...] uchyliła w całości decyzję Urzędu z dnia 8 lipca 2002 r. w sprawie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996 i umorzyła postępowanie w przedmiotowej sprawie, kierując się art. 29 ustawy z dnia 19.XII.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 108, poz. 486 ze zm.) w zw. z art. 330 i 233 § 1 pkt 2 lit.a O.p. Od decyzji tej podatnik złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący nie kwestionując zasadności decyzji Izby Skarbowej z dnia 31 grudnia 2002 r. podtrzymał wniosek w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996 powstałej w związku z nieprawidłowym obliczeniem podatku od renty wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, która w jego ocenie została przez ten organ błędnie ustalona. W argumentacji powyższego żądania skarżący podniósł, iż otrzymuje rentę od 01 lipca 1987 r., która została przez organ rentowy już w pierwszej decyzji (przyznającej świadczenie) ustalona w błędnej wysokości i wszystkie następne decyzje wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wysokości renty powielają ten sam błąd, który z chwilą wprowadzenia podatku dochodowego od osób fizycznych tj. od 01 stycznia 1992 r. dotyczy również obliczanego i pobieranego podatku dochodowego od tego świadczenia przez płatnika (ZUS). W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Gdańsku stwierdziła, że argumenty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia w stanie i faktycznym i prawnym sprawy. Stosownie do art. 330 O.p. zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy tj. do 01 stycznia 1998 r. dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.), zatem żądanie skarżącego z dnia 08 maja 2002 r. (data wpływu do Urzędu) w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996 winno być rozpatrzone w świetle art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, który reguluje problematykę związaną z nadpłatą podatku. W związku z tym organ podatkowy pierwszej instancji orzekając w przedmiotowej sprawie winien do podstawy prawnej przyjąć przepis art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała. Natomiast za datę powstania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w świetle art. 29 ust. 2 lit.a ustawy o zobowiązaniach podatkowych uważa się dzień złożenia zeznania rocznego. Na podstawie powołanych przepisów po upływie 3 lat licząc od końca roku 1997 nadpłata nie podlega zwrotowi, co oznacza, że już w momencie wystąpienia przez podatnika z wnioskiem o zwrot nadpłaty tj. w dniu 08 maja 2002 r. postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe, w związku z czym [...] Urząd Skarbowy w G.na podstawie art. 208 § 1, art. 330 O.p. w związku z art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania, a nie decyzję oceniającą zasadność żądania strony. W związku z powyższym Izba Skarbowa uznała za zasadne uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia 08 lipca 2002 r. Nr [...] oraz biorąc pod uwagę jednocześnie okoliczność, iż żądanie p. M.W. dotyczące stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996, wobec przedawnienia prawa do jej zwrotu stało się bezprzedmiotowe umorzyła postępowanie w przedmiotowej sprawie. Skarżący do protokołu rozprawy z dnia 10 stycznia 2006 r., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i podkreślił, że sprawa nie dotyczy podatku dochodowego, który został zapłacony od części renty, którą otrzymuje; sprawa dotyczy tej części renty, którą Skarb Państwa nie płaci i przetrzymuje pieniądze skarżącego. To oznacza, zdaniem skarżącego, że płaci podwójny podatek, bowiem renta nie zostaje mu wypłacona w pełnej wysokości; toczą się liczne procesy zarówno o wysokość renty jak i emeryturę, a ta sprawa jest związana ze sprawami o rentę i emeryturę. Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153/02, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153/02, poz. 1270 ). Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Z mocy art. 330 Ordynacji podatkowej zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem l stycznia 1998 r.) dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. I. Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (w brzmieniu obowiązującym do dnia l stycznia 1994 r.), kwoty nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków (nadpłaty) podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich zobowiązań - podlegają z urzędu zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia powstania nadpłaty, chyba że podatnik zgłosi wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań. Nadpłatę wynikłą z decyzji dotyczącej zaliczki lub przedpłaty zwraca się dopiero po ostatecznym ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego za dany rok. Nadpłaty wynikłe w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego podlegają od dnia zapłaty oprocentowaniu w wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych (art. 21 ust. 2). W art. 29 ust. 3 tej ustawy ustawodawca postanowił, że nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie lat 3 licząc ten termin od końca roku w którym nadpłata powstała, jeżeli nie można ustalić w tym czasie osoby uprawnionej do jej odbioru. Wbrew stanowisku organu I instancji ww. przepis ma zastosowanie do spraw o sygn. I SA/Gd 177/03, przy czym organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołał obowiązujący tekst ww. przepisu (k. 138). II. Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. l ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (w brzmieniu obowiązującym po dniu l stycznia 1994 r.), kwoty nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków, tj. nadpłaty, podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich zobowiązań podlegają, z zastrzeżeniem ust. 4, zwrotowi z urzędu w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty, chyba że podatnik zgłosi wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań. Za datę powstania nadpłaty uważa się w szczególności: 1) w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych - dzień złożenia zeznania rocznego, 2) w przypadku podatku dochodowego od osób prawnych - dzień złożenia zeznania wstępnego, 3) w przypadku uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji - datę dokonania zapłaty (art. 29 ust. 2 cyt. ustawy). W rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga dyspozycja art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zgodnie z którą nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała, lub gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru. Określony w art. 29 ust. 3 (a po l.01.1994 r. - w ust. 4 ) ustawy o zobowiązaniach podatkowych trzyletni termin należy traktować jako termin do zgłoszenia roszczenia o zwrot nadpłaty (B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, Zobowiązania podatkowe. Komentarz do ustawy, Toruń, str. 161 oraz wyrok NSA z 18 września 2002 r., I SA/Wr 329/02 opubl. w Przegląd Podatkowy Nr 6/2003, s. 62, wyrok WSA z dnia 6 maja 2004 r. w sprawie III SA 3163/02, opubl. w Monitor podatkowy 2004/12, str. 46). Skoro, w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych, za datę powstania nadpłaty uważa się dzień złożenia zeznania rocznego (art. 29 ust. 2 pkt l ustawy o zobowiązaniach podatkowych), to: l/ w sprawie I SA/Gd 177/03 skarżący, aby osiągnąć cel merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 1992, winien złożyć swój wniosek do dnia 31 grudnia 1996 r., 2/ w sprawie I SA/Gd 178/03 skarżący, aby osiągnąć cel merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 1993, winien złożyć swój wniosek do dnia 31 grudnia 1997 r., 3/ w sprawie I SA/Gd 179/03 skarżący, aby osiągnąć cel merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 1994, winien złożyć swój wniosek do dnia 31 grudnia 1998 r., 4/ w sprawie I SA/Gd 180/03 skarżący, aby osiągnąć cel merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 1995, winien złożyć swój wniosek do dnia 31 grudnia 1999 r., 5/ w sprawie I SA/Gd 181/03 skarżący, aby osiągnąć cel merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 1996, winien złożyć swój wniosek do dnia 31 grudnia 2000 r. - - a to w związku z przytoczonymi wyżej przepisami - tu: ustawy o zobowiązaniach podatkowych i Ordynacji podatkowej. Poza sporem między stronami jest fakt, iż skarżący we wszystkich ww. sprawach złożył wniosek o nadpłatę dopiero w 2002 r., stąd też stwierdzić należy, iż organ podatkowy I instancji (a w sprawie I SA/Gd 181/03 - organ II instancji ) zasadnie umorzył postępowanie podatkowe, bowiem skarżący, po upływie ww. terminu, nie może skutecznie domagać się ukształtowania stosunku prawnego, w którym stanie się wierzycielem, wobec wygaśnięcia prawa do stwierdzenia nadpłaty. Termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie podlega odroczeniu ani przedłużeniu jak również nie może zostać przerwany lub też zawieszony, bowiem jest to termin prawa materialnego. Sąd, w związku z powyższym, nie stwierdza naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § l pkt. la/ u.p.s.a.). Sąd nie stwierdza również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ani też innego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § l pkt. l b/ i c/ u.p.s.a.). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270) skargę oddalił.