II SA/Po 635/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr/ Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E. Brychcy /-/ B. Kamieńska /-/ E. Podrazik Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił postępowanie w sprawie rozbudowy oficyny mieszkalnej oraz postawienia szopy drewnianej przez Z. K. na działce położonej w T. przy ulicy [...] do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w T. sprawy o zniesienie współwłasności tejże nieruchomości. Zawieszenie postępowania nastąpiło przy uwzględnieniu wniosku Z. K., który argumentował, że nie może przedłożyć zaświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane potrzebnego do zalegalizowania samowoli budowlanej, ponieważ toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył drugi współwłaściciel nieruchomości M.B. podając, że nie zgadza się na zawieszenie postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. na podstawie art. 123 § 1 i 2 kpa oraz art. 138 § 1 i art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu decyzji podano, że Z. K. rozbudował oficynę mieszkalną oraz pobudował szopę drewnianą. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia na podstawie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego projektu budowlanego wraz z wymaganymi przepisami szczególnymi opiniami, uzgodnieniami i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia Urzędu Miasta T. o zgodności wykonanych obiektów z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor nie może złożyć bez zgody drugiego współwłaściciela wystąpił do sądu o zniesienie współwłasności, a sprawa zawisła pod sygnaturą I Ns 225/01 w Sądzie Rejonowym w T. W ocenie organu odwoławczego oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością inwestor będzie mógł złożyć po zakończeniu postępowania o zniesienie współwłasności. Stanowi to zagadnienie wstępne postępowania administracyjnego i zasadne jest zawieszenie tego postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. B. stawia zarzut prowadzenia prac budowlanych przez Z. K. bez jego zgody i niezgodnie z projektem. Ponadto stawia zarzut pobicia go przez drugiego współwłaściciela oraz oskarża inspektorów nadzoru budowlanego w T. za opieszałość w postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał swoją argumentację. Wyjaśnił, że w sprawie uwag i zastrzeżeń do pracy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego udzielił wyjaśnień skarżącemu osobnymi pismami, a pozostałe zarzuty związane ze wspólnym korzystaniem z nieruchomości mogą być rozstrzygnięte w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Decyzje organu I i II instancji nie są prawidłowe i naruszają przepis art.97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest rozstrzygnięcie sprawy samowoli budowlanej, którą to kwestię organ postanowił rozstrzygnąć w trybie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego nakładając na inwestora - Z. K. obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów, w tym także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Rację mają organy administracji uważając, że nie jest możliwe zalegalizowanie samowolnego obiektu budowlanego, który został wybudowany przez osobę nie posiadającą prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie zaś z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane /Dz.U. nr 120 poz. 1127 ze zm./ -konieczne jest posiadanie zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonywanie robót budowlanych objętych wnioskiem. W niniejszym stanie faktycznym drugi współwłaściciel wyraża zdecydowany sprzeciw wobec wykonywanych robót. Nie trafne jest jednak przyjęcie stanowiska, że sprawą zastępczego wyrażenia woli przez drugiego współwłaściciela zajmie się i rozstrzygnie Sąd powszechny w sprawie o podział wspólnej nieruchomości. Okoliczność, że z wniosku M.B. przy udziale małżonków K. toczy się sprawa o zniesienie współwłasności przed Sądem Rejonowym w T. pod sygn. akt I Ns 225/01 nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy związany z ewentualną legalizacją samowoli budowlanej przez jednego z współwłaścicieli na przedmiotowej nieruchomości. W postanowieniu o zniesienie współwłasności sąd może rozstrzygnąć w różny sposób - bądź przez podział rzeczy wspólnej, przyznanie rzeczy jednemu współwłaścicielowi z obowiązkiem spłaty pozostałego, albo przez sprzedaż rzeczy wspólnej. W toku postępowania o zniesienie współwłasności Sąd powinien nakłaniać współwłaścicieli do zgodnego przeprowadzenia podziału wskazując im sposoby mogące do tego doprowadzić. Zgodnie z art. 618 § 1 kodeksu cywilnego w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. W żadnym jednak wypadku sąd nie zajmuje się sprawą mogącą zastąpić wymagane oświadczenie drugiego współwłaściciela jakie winien dostarczyć Z. K. jeśli chciałby zalegalizować samowolę budowlaną. W tym sensie nie ma żadnego wpływu na toczące się postępowanie administracyjne sprawa związana z postępowaniem sądowym w przedmiocie zniesienia współwłasności. Zależność jest raczej odwrotna. To ustalenia organów nadzoru budowlanego co do zakresu samowoli budowlanej jej ewentualnej legalizacji lub nakazie rozbiórki może mieć wpływ na wzajemne rozliczenie. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego , a zważywszy na fakt ,że sąd zgodnie z art. 134 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.l270 ze zm./ rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi- skutkować to musi w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cytowanej ustawy uchyleniem zarówno decyzji zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Kontynuując postępowanie administracyjne organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić postępowanie w zakresie jaki tego wymaga przepis art. 48 prawa budowlanego. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie cytowanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. /-/ E. Brychcy /-/ B. Kamieńska /-/ E. Podrazik