II SA/Ke 375/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 375/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Referent stażysta Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S. i S. małż. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : odmowy nałożenia obowiązku wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 375/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. odmówił nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności na A. i E. R., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami wybudowanego budynku mieszkalnego położonego na działce w miejscowości P., gmina Ł. Organ ustalił, że przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 1974-1975 na podstawie pozwolenia na budowę. W trakcie realizacji inwestor odstąpił od warunków pozwolenia, zmieniając lokalizację budynku i jego gabaryty, jednak nie naruszył przez to obowiązujących wówczas przepisów ( a konkretnie zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego ), a tym samym brak jest podstaw do nakazania zmian i przeróbek doprowadzających do stanu zgodnego z tym przepisami. Rozpoznając odwołanie od tego rozstrzygnięcia wniesione przez S. i S. małżonków K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, że odstąpienie przez inwestora od warunków udzielonego pozwolenia na budowę polegało na dobudowaniu od strony zachodniej ganku, w wyniku czego całkowite wymiary budynku wynoszą 14m x 9,90m, zamiast projektowanych 11,95m x 9,55m oraz usytuowaniu go w odległości 0,5 m od granicy wschodniej, zamiast bezpośrednio przy tej granicy. Nie naruszone zostały jednak przepisy obowiązujące w dacie budowy. Przepis § 20 ust. 14 zarządzenia z 1966 r., powoływanego już przez organ I-szej instancji określał, że w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków na granicy nieruchomości albo w odległości 1 m. od granicy. Dlatego odmowa nałożenia obowiązków jest zasadna, gdyż odstępstwa od projektu nie naruszają przepisów, o jakich mowa wyżej. Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu organ podniósł, że nie można potwierdzić, aby inwestor nie zachował odległości przedmiotowego budynku od ulicy, która została zachowana - co wynika z porównania szkicu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę oraz stanu obecnego. Usytuowanie zaś obiektu w odległości 0,5 m. od granicy ze skarżącymi w niczym nie pogarsza użytkowania ich działki. Sprawa planowanej przez inwestora nadbudowy tego budynku nie jest natomiast przedmiotem niniejszego postępowania. Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli S. i S. małżonkowie K. podnosząc, że zaskarżona decyzja "zawiera fałszywe dane takie jak że odległość narożnika północno-wschodniego budynku od pobocza drogi wynosi 9,5 m." Odległość ta zachowana jest bowiem "dopiero prawa w połowie długości tego budynku". Inwestor realizując obiekt z odstępstwami od projektu pogorszył sposób użytkowania budynku skarżących, ponadto czyni starania o nadbudowę domu. Podkreślili także, że inwestor samowolnie odsunął się od granicy o pół metra oraz przekroczył powierzchnię zabudowy. Nie posiadając ściany oddzielenia przeciwpożarowego, budynek stanowi zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania należącego do skarżących obiektu mieszkalnego. Ponadto usytuowanie go jest sprzeczne z obecnie obowiązującym prawem budowlanym. Skarżący zakwestionowali także legalność wydanego dla inwestora pozwolenia na budowę oraz jakość zastosowanych przez niego materiałów na pokrycie dachu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga jest zasadna. Sądowa kontrola decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz,U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego orzeczenia podnieść w pierwszym rzędzie należy, że wskazana w nim ( podobnie jak w decyzji organu I-szej instancji ) podstawa materialno-prawna rozstrzygnięcia jest niepełna. W stosunku do obiektów już wybudowanych - a z takim mamy do czynienia w sprawie - nałożenie ( bądź odmowa nałożenia ) przez organ nadzoru budowlanego obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, może bowiem nastąpić wyłącznie w oparciu o przepis art. 51 ust.7 ustawy. Stosownie do uregulowania w nim zawartego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.1. W stosunku do robót budowlanych już wykonanych, organ nadzoru budowlanego stosując bądź odmawiając zastosowania obowiązków przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 , winien zatem w pierwszym rzędzie ustalić, czy roboty te wykonane zostały w sposób o jakim mowa w art. 50 ust. 1, a zatem: 1. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, 2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Jak wynika z ustaleń organu tak I-szej jak i II instancji, inwestor w trakcie budowy niewątpliwie odstąpił od warunków udzielonego mu pozwolenia, jednak żaden z tych organów nie ocenił, czy odstępstwo to miało charakter istotny czy też nie, dokonując kontroli postawionego budynku jedynie pod kątem zgodności z prawem, obowiązującym w dacie jego wznoszenia. Takie zbadanie sprawy zadośćuczyniło wymogom określonym w art. 77 § 1 kpa jedynie częściowo, albowiem rozstrzygnięcia jakie zapadły w obu instancjach nie zawierają pełnej oceny przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Od tego czy przesłanki te spełnione zostały w stanie faktycznym sprawy zależy zaś dalszy tok postępowania i przyjęcie czy, a jeżeli tak - to które z obowiązków przewidzianych w art. 51 ust. 1 ustawy można zastosować celem doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi podnieść należy, że kwestie związane z ewentualną nadbudową spornego budynku nie są i nie mogą być przedmiotem niniejszej sprawy; swoje zastrzeżenia w tym zakresie mogą natomiast skarżący zgłaszać w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na dokonanie tego typu robót, jeżeli zostanie ono zainicjowane przez inwestora. Podobnie, zakresem badania w sprawie będącej aktualnie przedmiotem kontroli sądowej nie może być podważenie prawidłowości decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Ustalenia tej decyzji jako ostatecznej i niewzruszonej w innym postępowaniu administracyjnym są wiążące dla organów i stanowią podstawę ustaleń. Nie ma także racji skarżący odwołując się do obecnie obowiązujących przepisów w zakresie oceny zbliżenia budynku sąsiedniego wybudowanego przez E. R. do granicy z jego nieruchomością. Ponieważ budynek ten posadowiony został jeszcze pod rządami ustawy Prawo budowlane z 31 stycznia 1961 r. i na podstawie jej przepisów udzielono pozwolenia na budowę oraz zatwierdzono projekt budowlany, ocena zgodności wybudowanego obiektu z prawem w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 obecnego prawa budowlanego, może nastąpić wyłącznie w porównaniu do przepisów wówczas obowiązujących - jak uczyniły to organy obu instancji. Jeśli zaś chodzi o kwestie związane z niewłaściwą - jak twierdzą skarżący - jakością materiałów budowlanych użytych do pokrycia dachu budynku sąsiedniego, to wprawdzie okoliczność taka może być podstawą stosownych działań podjętych przez organy nadzoru budowlanego ( chociażby poprzez nałożenie obowiązków przewidzianych przepisem art. 81c Prawa budowlanego ), jednak w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie niniejszej nie było podstaw dla organów do zajęcia się tym problemem, a to z uwagi na fakt, że został on poruszony dopiero w skardze. Fakt, że część zarzutów podniesionych w skardze jest bezzasadna nie wpływa jednak na jej ostateczną skuteczność, albowiem stosownie do powołanego na wstępie art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonego aktu następuje z urzędu i jest niezależna od wniosków i zarzutów skargi. Wspomniane wyżej uchybienia prawu procesowemu oraz materialnemu, powodują zatem konieczność uchylenia decyzji podjętej w wyniku postępowania odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-szej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c w zw. z art. 135 ustawy o p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o art. 152 ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ I-szej instancji wyda stosowne orzeczenie mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując popełnione dotychczas uchybienia.