III SA/Wr 456/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-01-18
Skład orzekający: Józef Kremis, Jerzy Strzebińczyk, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skutecznie wykonana eksmisja orzeczona prawomocnym postanowieniem sądu, która doprowadziła do opuszczenia przez osobę miejsca pobytu stałego, stanowi podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu tej osoby na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nawet jeśli osoba ta nie dopełniła obowiązku wymeldowania się?Ratio decidendi
Skutecznie wykonana eksmisja orzeczona prawomocnym postanowieniem sądu, która doprowadziła do opuszczenia przez osobę miejsca pobytu stałego, jest traktowana na równi z opuszczeniem tego miejsca w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wobec tego, jeśli osoba nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, organ ewidencyjny ma podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. C. na decyzję Wojewody D. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza O. o wymeldowaniu W. C. z miejsca pobytu stałego. Postępowanie wszczęto na wniosek B. C., która twierdziła, że W. C. nie mieszka w lokalu od 1991 r. po eksmisji. Skarżący kwestionował zasadność decyzji, podnosząc, że został zmuszony do opuszczenia lokalu przez byłą żonę po orzeczeniu rozwodowym i nie otrzymał lokalu zastępczego. Wskazywał również na swoje prześladowania polityczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędziowie WSA Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Halina Rosłan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Wojewody D. z dnia 5 maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza O. z dnia 30 stycznia 2004 r. (Nr [...]) orzekającą o wymeldowaniu W. C. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. D. [...] w O., powołując w podstawie prawnej art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "u.e.l.d.o.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "k.p.a.").
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że postępowanie w sprawie wymeldowania W. C. wszczęte zostało na wniosek B. C. (właścicielki mieszkania), która twierdziła, że W. C. (ojciec wnioskodawczyni) nie mieszka w lokalu przy ul. D. [...] w O. od dnia 18 lipca 1991 r. wskutek jego wyeksmitowania, co przyznał skarżący w postępowaniu wyjaśniającym. W. C. oświadczył nadto, że od opuszczenia wspomnianego lokalu nocował w różnych miejscach, nie podpisał umowy najmu przydzielonego mu lokalu zastępczego przy ul. R. [...] w O. i nie odebrał kluczy od tego mieszkania. Fakt niezamieszkiwania skarżącego w lokalu przy ul. D. [...] w O. znalazł także odzwierciedlenie w zeznaniach świadka.
Rozpoznając odwołanie W. C. - w którym skarżący kwestionował zasadność orzeczenia Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 12 grudnia 1990 r. (Ns 85/88) w przedmiocie podziału majątku dorobkowego małżonków C., w tym także eksmisji strony z wymienionego lokalu - organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji Burmistrza O. Wojewoda D. podkreślił, że zebrany materiał dowodowy potwierdza fakt opuszczenia przez W. C. miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, co mieści się w zakresie obowiązywania art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu W. C. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody D. i nakazanie Burmistrzowi O. ponowne zameldowanie skarżącego w przy ul. D. [...] w O.
W uzasadnieniu skargi W. C. twierdził, że od 17 lutego 1967 r. zamieszkiwał w połowie - zakupionego wspólnie z żoną - domu przy ul. D. [...] w O. W orzeczeniu rozwodowym Sąd przyznał wspomniane mieszkanie byłej żonie W. C., mimo nakładów na lokal poczynionych wyłącznie przez skarżącego. W rezultacie tego była żona skarżącego wyeksmitowała go z domu, zmuszając do zamieszkiwania w pracowni elektrotechnicznej w R. [...] w O. do dnia 13 października 1997 r., kiedy to zabrano skarżącemu i ten lokal.
Skarżący podkreślił, że od wielu lat nie ma gdzie mieszkać, wskutek czego przebywa u różnych znajomych lub u rodziny. Sformułował przy tym wniosek o przydzielenie mu lokalu zastępczego, innego aniżeli - jak twierdzi - fikcyjnie przyznanego w dniu 10 lipca 1991 r. lokalu przy ul. M. R. [...], gdyż ten jest zajęty przez lokatorów.
W końcowej części skargi W. C. stwierdził, że krzywdzące go działania wiążą się m. in. z jego członkostwem w Konfederacji Polski Niepodległej oraz z inwigilacją przez tajne służby poprzedniego systemu panującego w Polsce.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że skarżący nie podniósł zarzutów, które mogłyby zostać uwzględnione przy rozpatrywaniu sprawy wymeldowania strony z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. D. [...] w O. W ocenie Wojewody D., zarzuty W. C. nie podważają zasadności rozstrzygnięcia, skoro materiał dowodowy potwierdził, że od dnia 18 lipca 1991 r., a więc od przeprowadzenia eksmisji ze wspomnianego lokalu na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 12 grudnia 1990 r. (Ns 85/88), skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. D. [...] w O.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.s.a."), w tym także na decyzje wydane w przedmiocie wymeldowania.
Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.s.a.], jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Skarga W. C. nie może wzruszyć kwestionowanej decyzji, gdyż znajduje ona dostateczne podstawy w obowiązującym prawie materialnym, jej zaś wydanie zostało poprzedzone postępowaniem nieobarczonym uchybieniami proceduralnymi, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy przede wszystkim zauważyć, że organy prowadzące postępowanie w sprawie zebrały dostateczny materiał dowodowy wskazujący bezspornie, że od lipca 1991 r. skarżący niezamieszkuje w lokalu przy ul. D. [...] w O., co jest wynikiem wykonania prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 12 grudnia 1990 r. (Ns 85/88), nakazującego W. C. aby "opuścił, opróżnił i wydał T. C. lokal mieszkalny nr [...] położony przy ulicy D. [...] oraz garaż położony na nieruchomości...", a co także przyznał sam skarżący (karta 29 akt administracyjnych). Wobec tak ustalonych faktów organy administracji publicznej niewadliwie przyjęły, że zaistniała w sprawie sytuacja mieści się w zakresie obowiązywania art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., według którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Trafnie przy tym organy wywiodły, że na równi z opuszczeniem miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., należy traktować skutecznie wykonaną eksmisję orzeczoną prawomocnie przez sąd. Jeżeli zatem w rozpoznawanym przypadku doszło do opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego i fakt ten - jak wskazuje materiał dowodowy - ma cechy trwałości, to organ rozpoznający sprawy z zakresu ewidencji ludności miał podstawę w art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., by orzec o wymeldowaniu skarżącego, skoro on sam nie dopełnił tego obowiązku.
Odnosząc się do treści skargi trzeba podkreślić, że postępowanie administracyjne dotyczące zameldowania lub wymeldowania ma wyłącznie charakter ewidencyjny (na co wskazuje już chociażby tytuł ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r.), w żadnym zaś razie nie rozstrzyga o prawach lub obowiązkach stron względem lokalu mieszkalnego, ani też o ewentualnych rozliczeniach małżonków co do nakładów poniesionych na mieszkanie. W postępowaniu takim nie mogą być również brane pod uwagę zarzuty kwestionujące prawomocne orzeczenie sądu w zakresie nakazania skarżącemu opuszczenie i wydanie lokalu, dopóki bowiem orzeczenie takie pozostaje w obrocie prawnym, wiąże ono zarówno strony, jak i organy administracji publicznej. Poza sferą rozpatrywania przez organy ewidencyjne pozostają także zarzuty co do cech (w szczególności zaś wad) wskazanego skarżącemu lokalu zastępczego. Z tych też przyczyn podniesione przez stronę skarżącą zarzuty nie mogą podważyć decyzji o wymeldowaniu W. C. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. D. [...] w O.
Ponieważ wszczęte skargą W. C. postępowanie przed sądem administracyjnym nie dostarczyło podstaw do postawienia organom administracji publicznej zarzutu naruszenia prawa według art. 145 § 1 u.p.s.a., przeto - stosownie do dyspozycji art. 151 tej ustawy - należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło