II SA/Go 607/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi W.B. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 735 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. W dniu [...] pażdziernika 2004r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę pojazdu - samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazd stanowił własność i kierowany był przez W.B.. W wyniku kontroli ustalono, że masa całkowita pojazdu wraz z przyczepą przekraczała 3, 5 tony, a kierowca nie posiadał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. W.B. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą - "Handel i Transport; W.B.". Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na W.B. prowadzącego działalność gospodarczą - "Handel i Transport " karę pieniężną w kwocie 3.000, 00 zł, z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne w dniu [...] pażdziernika 2004 r. bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Decyzja organu I instancji oparta została na art. 104§ 1 k.p.a. i art. 93 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (DZ. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088) oraz załączniku do tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że W.B. dokonywał przewozu drogowego na potrzeby własne. Skarżący dokonywał przewozu okien i drzwi, który to towar stanowił ofertę handlową strony, w związku z czym, w ocenie organu, przewóz towaru związany był bezpośrednio z działalnością prowadzoną przez przedsiębiorcę. Łączna masa całkowita pojazdu wraz z przyczepą wynosiła 4.480 kg. Kierujący pojazdem nie posiadał karty opłaty drogowej. Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie, w którym podaje, że przewożony towar stanowił jego prywatną własność, nie związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą, a przewozu tegoż towaru nie dokonywał jako przedsiębiorca. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu II instancji oparta została na art. 138 § 1 pkt 1, art. 104, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. i art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz załączniku do ustawy. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w Sygn. akt II SA/Go 607/05 odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że w świetle art. 4 pkt 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca dokonując przejazdu po drogach publicznych wykonuje go zawsze w ramach transportu drogowego, albo na potrzeby własne. W oparciu o ustawową definicję przewozu na potrzeby własne, organ II instancji stwierdził, że definicja ta stwarza domniemanie, iż w każdym przypadku, gdy przedsiębiorca wykonuje przewóz, który nie stanowi odpłatnej usługi transportowej to jest to przewóz na potrzeby własne, co obliguje go do uiszczenia ustalonej opłaty za przejazd. Nadto, w ocenie organu okoliczności zdarzenia świadczą o tym że, dokonywany przez stronę przewóz towaru, odbywał się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Od decyzji organu II instancji pełnomocnik W.B. wniósł skargę. W skardze pełnomocnik skarżącego zarzuca naruszenie art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz nieprawidłowe ustalenia faktyczne w sprawie. Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podnosi, że dokonywany przez skarżącego w dniu [...] pażdziernika 2004r. przewóz towaru nie miał związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ administracyjny dokonał błędnej interpretacji art. 4 pkt 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym, w myśl której każdy przejazd dokonywany przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą jest przejazdem w ramach transportu drogowego albo przewozu na potrzeby własne. Według pełnomocnika skarżącego pojęcie przewozu na potrzeby własne, w myśl ustawy o transporcie drogowym, oznacza przewóz dokonywany na potrzeby prowadzonej firmy, nie oznacza przewozu prywatnego, nie związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. W ocenie pełnomocnika skarżącego nie było podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 3. 000, 00 zł z tytułu wykonywania w dniu [...] pażdziernika 2004r. przewozu bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach publicznych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzuty skargi organ II instancji stwierdził, że skarżący wykonywał przewóz drogowy pojazdem o masie całkowitej 4..480 kg, która to okoliczność na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, obligowała skarżącego do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Dalej organ stwierdza, że nawet podzielając stanowisko skarżącego zgodnie z którym, wykonywany przez niego w dniu [...] pażdziernika 2004 r. przejazd był przejazdem Sygn. akt II SA/Go 607/05 prywatnym, to w takiej sytuacji zastosowanie ma art. 3 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. A zatem, jak stwierdza organ, zakładając, że W.B. wykonywał transport drogowy jako osoba prywatna, a więc podmiot niebędący przedsiębiorcą, zestawem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3, 5 tony, to obowiązany był do wykupienia odpowiedniej karty opłaty drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały, aby sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzje organów I i II instancji wydane w niniejszej sprawie oparte zostały na ustaleniu, że wykonywany przez skarżącego w dniu [...] pażdziernika 2004r. przejazd pojazdu stanowił przewóz na potrzeby własne i dlatego na podstawie art. 42 ustawy o transporcie drogowym skarżący był obowiązany do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu. Ponieważ skarżący nie uiścił należnej opłaty, dlatego na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy organ administracyjny zobligowany był do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Art. 4 pkt 4 ustawy zawiera definicję pojęcia - przewóz na potrzeby własne. Zgodnie z treścią z tego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy, zwany dalej przewozem na potrzeby własne, oznacza przewóz niezarobkowy (nieodpłatny) osób lub rzeczy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione przez przedsiębiorcę, b) celem przejazdu jest przewiezienie rzeczy lub osób z lub do przedsiębiorstwa, lub przeniesienie ich, wewnątrz przedsiębiorstwa lub poza przedsiębiorstwem, na jego własne potrzeby, Sygn. akt II SA/Go 607/05 c) pojazdy mechaniczne używane do przewozu muszą być prowadzone przez pracowników przedsiębiorcy, d) pojazdy przewożące rzeczy lub osoby znajdują się w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy, e) nie jest przewozem osób w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Aby wykonywany przewóz drogowy stanowił przewóz na potrzeby własne wszystkie wymienione wyżej warunki muszą być spełnione łącznie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] pażdziernika 2004r. skarżący przewoził pojazdem silnikowym wraz z przyczepą, o łącznej masie całkowitej ponad 3, 5 tony, towar w postaci okien i drzwi aluminiowych. Z rachunku proforma nr [...] wynika, że odbiorcą towaru była firma. W piśmie z dnia [...] stycznia 2005r. skarżący oświadczył, iż wykonywał przewóz prywatnie, wioząc prywatny towar. W aktach sprawy znajduje się wypis z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego według stanu na dzień [...] pażdziernika 2004r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do przyjęcia, że wykonywany w dniu [...] pażdziernika 2004r. przejazd był przewozem pomocniczym w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego i stanowił przewóz na potrzeby własne. Zarówno rodzaj przewożonego towaru, jak i miejsce jego przeznaczenia świadczą o tym, iż przewóz ten nie był pomocniczym w stosunku do działalności podstawowej. Przedmiot prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej wynika z ewidencji działalności gospodarczej, a wykonany przez niego przewóz towaru trudno przyporządkować poszczególnym rodzajom działalności określonym w ewidencji działalności gospodarczej. Dodatkowo, z pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2005r. wynika, że skarżący nie prowadzi sprzedaży okien i drzwi. Z definicji pojęcia - przewóz na potrzeby własne - wynika, że przewóz o tym charakterze, pełnić ma rolę pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, przewożone rzeczy są własnością przedsiębiorcy lub zostały sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione przez przedsiębiorcę, celem przejazdu jest przewiezienie rzeczy z lub do przedsiębiorstwa, lub przeniesienie ich, wewnątrz przedsiębiorstwa lub poza przedsiębiorstwem, na jego własne potrzeby. Sygn. akt II SA/Go 607/05 Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, aby wykonany przez skarżącego przewóz spełniał wymienione powyżej warunki. Ustalenia organu I instancji w tym zakresie należy uznać za dowolne. W tej sytuacji oparcie decyzji administracyjnych na odpowiednich przepisach ustawy o transporcie drogowym, w których ustawodawca reguluje kwestie związane z przewozem na potrzeby własne, narusza przepisy prawa. W świetle obowiązujących przepisów prawnych, za słuszną należy uznać argumentację przedstawioną przez organ II Instancji w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3, 5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie rzeczy. Natomiast z treści art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy wynika, że do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Jednakże, należy ponownie zwrócić uwagę, że decyzje administracyjne wydane przez organy obydwu instancji oparte zostały na przepisach dotyczących przewozu na potrzeby własne, co w świetle zebranego materiału dowodowego, było nieuprawnione i stanowi naruszenie przepisów prawa. Błąd w ustaleniach faktycznych oraz nieprawidłowa podstawa prawna wydanej w niniejszej sprawie decyzji administracyjnych, stanowią naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a., które to naruszenie - w myśl art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270) - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów decyzję organu II instancji uchylono. Na podstawie art. 152 stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. oraz § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (DZ.U. z 2002r. Nr 163 poz., 1349 ze zm. ).