II SA/Kr 1516/03

WyrokWSA w Krakowie2006-01-18

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Aldona Gąsecka, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych może być wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, oceny dowodów i uzasadnienia decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zasad praworządności, prawdy obiektywnej, wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, oceny dowodów oraz wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji. Stwierdzono ogólnikowość rozstrzygnięć, niedopuszczalne odesłania do dokumentów nieopisanych oraz brak konkretnych ustaleń w uzasadnieniach decyzji, co uniemożliwiło prawidłowe wykonanie orzeczeń i dostateczne wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym, zainicjowana skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W toku postępowania administracyjnego organy nakazywały usunięcie stwierdzonych wad, jednak kolejne decyzje były uchylane przez organ odwoławczy z powodu uchybień proceduralnych. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie zasad postępowania, nierozpatrzenie materiału dowodowego i błędną interpretację orzecznictwa.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Przyznaje wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu. Zasądza od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Aldona Gąsecka - Duda (spr) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi T.S. i J.S. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 maja 2003 r., Nr [....] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka , że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana , III. przyznaje na rzecz Kancelarii Adwokackiej A.B. [....] od Skarbu Państwa ( kasa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie ) kwotę brutto z VAT w wysokości 300 zł (trzysta złotych ), IV. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej T.S. kwotę 10 zł ( dziesięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].01.2001 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 66 w związku z art. 80 ust. 2, pkt. l i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo Budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późniejszymi zmianami ) oraz art. 104 k.p.a. po przeprowadzeniu w dniu [...].12.2000r. kontroli w sprawie właściwego przebiegu oraz sprawności przewodów kominowych, dymowych i wentylacyjnych w budynku mieszalnym w S. [...] gmina N. nakazał J. S. i T. S. oraz M. B. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w protokole kominiarskim nr 062950 z dnia [...].10.2000r, a w szczególności braku wentylacji nawiewno-wywiewnej w pomieszczeniu kotłowni w tym, jak również zobowiązał T. S. i J. S. do wstrzymania użytkowania kotłowni do czasu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości - braku wentylacji. Kontrola, o której mowa w osnowie decyzji została wywołana pismem M. B. z dnia [...].04.2000r. w sprawie samowolnej przebudowy wspólnego komina w będącym jej współwłasnością budynku położonym w S. nr [...], oraz odcięcia ogrzewania i zamknięcia otworu wentylacyjnego na parterze, gdzie wyżej wymieniona zamieszkuje przez współwłaścicieli J. S. i T. S. zajmujących pierwsze piętro i kotłownię w piwnicy, która pozbawiona jest właściwej wentylacji. Decyzją z dnia [...].10.2001 r. znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji z dnia [...].01.2001 r. znak: [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji stwierdzając w szczególności, że tak samo rozstrzygnięcie jak i zgromadzony materiał w postaci nieuwierzytelnionej kserokopii protokołu kominiarskiego z dnia [...].10.2000r. nr 062950 mistrza kominiarskiego H. Ł. nie pozwala na precyzyjne wskazanie koniecznych do wykonania czynności, tak aby stan techniczny przedmiotowych przewodów i kanałów kominowych był odpowiedni, zwracając w tym zakresie uwagę na § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.08.1999r w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. Nr 74 poz. 836), podając także iż art. 66 Prawa budowlanego nie daje podstaw do nałożenia obowiązku wstrzymania użytkowania kotłowni do czasu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości braku wentylacji oraz wskazując na nieistnienie podstaw do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przy niestwierdzeniu istnienia stanu zagrożenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia [...].11.2001 r. znak [...] Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 77 § 1 i art. 123 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2, pkt. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. -Prawo Budowlane (tekst jednolity z roku 2000 Dz. U. nr 106 poz. 1126 z późniejszymi zmianami) - zażądał od T. S. i J. S. współwłaścicieli nieruchomości położonej w S. [...] gmina N. przedłożenia ostatecznej decyzji pozwolenia na zmianę użytkowania pomieszczenia piwnicy w budynku mieszkalnym na pomieszczenie kotłowni - w terminie do dnia [...].12.2001 r., z powołaniem się na dokonane postępowania administracyjnego w sprawie właściwego przebiegu oraz sprawności przewodów kominowych, dymowych i wentylacyjnych w budynku mieszkalnym w S. [...] gmina N. wszczętego na wniosek M. B. brak z dnia [...] kwietnia ustalenia co do braku wymaganej wentylacji nawiewno-wywiewnej w pomieszczeniu piwnicy użytkowany jako kotłownia przez T. i J. S., dokonane na podstawie protokołu kontroli okresowej przewodów kominowych mistrza kominiarskiego H. Ł. z dnia [...].10. 2000r. i oględzin, oraz nieprzedłożenie przez współwłaścicieli decyzji pozwolenia na zmianę użytkowania tego pomieszczenia, co jak podano powoduje, że dalsze użytkowanie kotłowni wymaga usunięcie tej nieprawidłowości, a nieudokumentowanie w żądnym terminie zgodności z przeznaczeniem użytkowania pomieszczenia w piwnicy tego budynku mieszkalnego na kotłownię będzie skutkować wydaniem stosownych decyzji. Ponadto decyzją z dnia [...].11.2001 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 66 w związku z art. 80 ust. 2, pkt. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo Budowlane ( Dz. U. Nr 98, poz. 414 ; jednolity tekst z roku 2000 - Dz. U. nr 106 poz. 1126 z późniejszymi zmianami ) oraz art. 104 k.p.a. - nakazał J. S. i T. S. oraz M. B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości ujętych w protokole nr 062950 z dnia [...].10.2000r. Spółdzielni Pracy Kominiarzy w W. - Zakład Kominiarski nr [...] w W. R. [...], sporządzonym przez mistrza kominiarskiego H. Ł. w zakresie : prawidłowego podłączenia 2-ch przewodów kominowych (brak ciągu kominowego -okap kuchenny w kuchni l piętro oraz pomieszczenie kuchni l -piętra); wadliwego dostępu do czyszczenia i kontroli przewodów kominowych (brak drzwiczek rewizyjnych do wybioru sadzy oraz brak dostępu do czyszczenia na parterze); niesprawnie działających urządzeń wentylacyjnych nawiewno-wywiewnych (kotłownia, kuchnia l piętro); podwyższenia przewodów kominowych (przewód wentylacyjny z kuchni na parterze) ponad dach budynku zgodnie z PNB z pełnej cegły o wymiarach 14 x 14 cm ; braku wolnego przewodu kominowego do podłączenia wentylacji z pomieszczenia kotłowni - wskazując nadto w osnowie orzeczenia, iż roboty należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane niezwłocznie, gdy decyzja stanie się ostateczna, a o wykonaniu nakazanych prac powiadomić Inspektorat w terminie 7 dni od daty ich ukończenia przedkładając oświadczenie osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia o prawidłowości wykonanych prac. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji nawiązał do przedmiotu wszczętego na podstawie art. 61 § 1 i 3 k.p.a. z wniosku M. B. postępowania w sprawie przebiegu i sprawności przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) w budynku mieszkalnym w S. [...] gmina N. stanowiącym współwłasność tam zamieszkałych T. S., J. S. oraz M., wskazał na wyniki przeprowadzonej w obecności Zakładu Kominiarskiego nr [...] W. R. [...] i Przedstawiciela Urzędu Miasta i Gminy N. wizji w terenie w dniu [...].12.2000r., w toku której stwierdzono niewykonanie czynności nakazanych w protokole kominiarskim nr 062950 z dnia [...].10.2000r. (znajdującym się w aktach sprawy, uwierzytelnionym przez M. B. za zgodność z oryginałem), gdzie opiniodawca podał istniejące nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych i sposób ich usunięcia. Decyzją z dnia [...].03.2002r. znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu odwołania T. S. i J. S. od decyzji z dnia [...].11.2001r. znak [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na uchybienia w zakresie zebrania i uwzględnienia zebranego materiału dowodowego, w tym niepodjęcie czynności i niewykonanie zaleceń wynikających z poprzedniego orzeczenia organu drugiej instancji, które czyni obecną decyzję wadliwą z tych samych przyczyn, a sprawę wymagającą uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, które winno obejmować również kwestię właściwej wentylacji pomieszczenia piwnicznego użytkowanego jako kotłowania centralnego ogrzewania. Decyzją z dnia [...].06.2002r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art.51 ust. 1 pkt. 2 oraz art.80 ust.2, pkt 1 i art.83 ust.1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 roku Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu sprawy stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) budynku mieszkalnego nr [...] w S. Gmina N. stanowiącego współwłasność P. T. i J. S. i P. M. B. - nakazał wyżej wymienionym wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia przewodów kominowych do stanu zgodnego z prawem i przedłożenie do Inspektoratu w terminie do 3 miesięcy od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna orzeczenia o stanie technicznym z projektem przewodów kominowych, z uwzględnieniem niezbędnych zmian w kotłowni, sporządzonego przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane ze wskazaniem zakresu robót jakie powinni wykonać współwłaściciele celem doprowadzenia przewodów kominowych i kotłowni do właściwego stanu technicznego, powołując się w uzasadnieniu na art....... Prawa budowlanego i zgromadzony materiału w postaci protokołu komisyjnych oględzin budynku w dniu [...].12.2001 r., opinii kominiarskich określających stwierdzone nieprawidłowości (K-53,45,55), jak również na ujawnioną na rozprawie administracyjnej w dniu [...].01.2001 r przez strony wolę doprowadzenia do właściwego stanu przewodów kominowych. Decyzją z dnia [...].01.2003r. znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu odwołania T. S. i J. S., od decyzji z dnia [...].06.2002r. znak: [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji uznając po analizie zgromadzonego w sprawie materiału, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie uczynił zadość przepisom Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na treść art. 51 ust. 1 pkt. 2 i art. 50 Prawa budowlanego wyjaśnił w tym zakresie, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nieodpowiednim stanem technicznym tj. nieprawidłowościami występującymi w przewodach kominowych, a zatem z przepisami Prawa budowlanego dotyczącymi utrzymania i użytkowania obiektów budowlanych. Wydanie decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości winno zapaść w trybie art. 66 Prawa budowlanego, w celu zebrania materiału organ pierwszej instancji winien zażądać ocen lub ekspertyz na podstawie art. 62 ust.3 lub art. 81 c ust. 2 i dopiero mając kompletny materiał dowodowy wydać decyzją na podstawie art. 66 pkt.1 tej ustawy, celem usunięcia zaistniałych nieprawidłowości . Decyzją z dnia [...].03.2003r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 66 oraz art.80 ust.2, pkt.1 i art.83 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 roku Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 k.p.a. , po rozpoznaniu sprawy stanu technicznego - właściwego przebiegu oraz sprawności przewodów kominowych dymowych i wentylacyjnych w budynku mieszkalnym nr [...] w S. - nakazał T. S. i J. S. oraz M. B. niezwłoczne usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych w tym budynku wykazanych w protokole kontroli okresowej nr 062950 z dnia [...].10.2000r., orzekając nadto, iż roboty należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia, a o wykonaniu zaleconych prac natychmiast powiadomić Inspektorat, przedkładając oświadczenie osoby, pod nadzorem której prace zostały wykonane. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał fakt wszczęcia na podstawie art.61 k.p.a. z wniosku M. B. postępowania w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym nr [...] w S., na stwierdzone w trakcie oględzin [...].12.2001 r. nieprawidłowości w zakresie przebiegu i sprawności przewodów kominowych w przedmiotowym budynku, które określa zgromadzony materiał dowodowy w postaci opinii kominiarskich (k-53,45,55 ) oraz opinii biegłego sądowego (k-155 do 160), na wydane w trakcie prowadzonego decyzje (k-86, 106,130,) które kolejno w wyniku odwołania stron zostały uchylone w całości przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. przy przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (k-97,126,133), a także na okoliczność nieusunięci przez współwłaścicieli tychże nieprawidłowości. Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji ostatnia kontrola przewodów kominowych w budynku mieszkalnym nr [...] w S. przeprowadzona przez uprawnionego mistrza kominiarskiego dnia [...].10.2000r. wykazała, że stan techniczny przewodów kominowych na całej ich długości jest wadliwy, a pomieszczenia, w których zainstalowane są urządzenia grzewcze nie posiadają sprawnie działających urządzeń wentylacyjnych nawiewno-wywiewnych (protokół nr 062950 k-142). Organ pierwszej instancji wskazał także na wystąpienie do Sądu Okręgowego w K. o przesłanie uwierzytelnionej kserokopii opinii biegłego sądowego dostarczonej następnie w czasie przesłuchania P.P. S. (k-155do160), w której to opinii po dokonanych oględzinach w przedmiotowym budynku biegły stwierdził, iż " brak przewodu nawiewnego w kotłowni powoduje brak koniecznej ilości tleniu potrzebnego do prawidłowego spalania paliwa w piecu, co grozi zaczadzeniem domowników . Uznając przedmiotową opinię za spełniającą przesłanki wynikające z art. 62 ust.3 Prawa budowlanego organ pierwszej instancji wskazał nadto na oświadczenie P.P. S. do protokołu z dnia [...].02.2003 r. (k-151, 152), zgodnie z którym ostatnia opinia kominiarska była sporządzona w 2000r. , później przeglądów nie dokonywano, jak również nie usunięto niewłaściwości wynikających z przedmiotowej opinii. Organ pierwszej instancji wskazał dalej na obecny stan korzystanie z budynku, w którym pomieszczenia na parterze użytkuje M. B. mająca ogrzewanie piecowe, pomieszczenia na piętrze użytkują P.P. S., którzy nadto eksploatują kotłownię w piwnicy do ogrzewania pomieszczeń na piętrze, przy czym gaz w całości budynku jest odłączony. Niezależnie od nakazów zwartych w osnowie decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wskazał w jej uzasadnieniu, że przed przystąpieniem do budowy brakujących przewodów kominowych należy uzyskać stosowne pozwolenie od Burmistrza Miasta i Gminy N. działającego z upoważnienia Starosty, że zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymogami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, że przez należyty stan techniczny należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nie posiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części, a naruszenie obowiązku określonego w art. 61 pomimo wydanej decyzji i postępowania egzekucyjnego stanowi występek zagrożony zgodnie z art.92 ust.2 pkt.2 karą aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny. Jak wyjaśnił dalej organ pierwszej instancji w sprawie niniejszej pomimo braku podziału fizycznego nieruchomości nr [...] w S. obowiązki w zakresie remontów i napraw spoczywają na Państwu S. oraz Pani B. bowiem obciążający współwłaścicieli nieruchomości obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, o których mowa w art.61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane dotyczy świadczenia niepodzielnego, na gruncie Kodeksu Cywilnego dłużnicy zobowiązani do takiego oświadczenia są odpowiedzialni za jego spełnienie, jako dłużnicy solidarni (art.380 par.1 Kc), co oznacza , że w razie spełnienia świadczenia przez jednego lub niektórych z dłużników będą oni mogli dochodzić od pozostałych współwłaścicieli nieruchomości w postępowaniu cywilnym zwrotu odpowiedniej części poniesionych w związku z tym kosztów. Rozłożenie ciężaru kosztów remontów i napraw, o których mowa w art. 66 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także przeprowadzenia poszczególnych prac w tych obiektach jest sprawą współwłaścicieli budynku (wspólnot mieszkaniowych) a w razie sporu - sprawą cywilną, a więc nie należącą do kompetencji organów do spraw nadzoru budowlanego. Rozwinięcie dotyczące utrzymania obiektu budowlanego oraz obowiązków ciążących na właścicielu lub zarządcy obiektu określa art. 62 Prawa Budowlanego, kto nie spełnia tych obowiązków podlega karze grzywny stosownie do art. 93 ustawy Prawo budowlane, natomiast art. 70 ust.1 tej ustawy zobowiązuje właściciela, zarządcę lub użytkownika obiektu budowlanego, na którym spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych lub umowach w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem. Artykuł 92 ust. 2 pkt 2 Prawa Budowlanego stanowi, że kto nie spełnia określonego w art. 70 ust. 1, obowiązku usunięcia stwierdzonych uszkodzeń lub uzupełnienia braków, mogących spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska podlega karze aresztu albo karze ograniczenia wolności, albo karze grzywny. Organ pierwszej instancji wyjaśnił dalej, że podstawą materialnoprawną decyzji jest art.66 ustawy Prawo budowlane , zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Artykuł ten ma na celu umożliwienie organowi administracji publicznej podejmowanie działań mających na celu zapewnienie prawidłowego utrzymania obiektów, przy czy jak wskazał organ pierwszej instancji Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 14.07.1998 r. stwierdził, iż konstrukcja normy prawnej zawartej w art.66 pkt.1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot - "właściwy organ wydaje decyzje nakazującą..." wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 pkt. 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a obowiązek ten nakłada się na właściciela bądź zarządcę budynku. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 pkt. 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a obowiązek ten nakłada się na właściciela bądź zarządcę budynku. Decyzją z dnia 28.05.2003r. znak [...] Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art.80 ust.2 pkt.2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (jednolity tekst z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126), po rozpatrzeniu odwołania T. S. i J. S. oraz odwołania M. B. od decyzji z dnia [...].03.2003r. znak: [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości, jak również na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 66 ust. 1 oraz art.80 ust.2 pkt.2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (jednolity tekst z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz.1126) nakazał właścicielom budynku mieszkalnego nr [...] w S. gm. N. T. S. i J. S. oraz M. B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym nr [...] w S., poprzez wykonanie niezbędnych przeróbek wskazanych w protokole z kontroli okresowej nr 062950 z dnia [...].10.2000r, a także orzekł , że roboty należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia, a o wykonaniu zaleconych prac natychmiast powiadomić Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W., przedkładając oświadczenie osoby pod nadzorem której prace zostały wykonane. W uzasadnieniu tej decyzji, po rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prowadząc sprawę uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego, a powodem wydanie orzeczenia reformatoryjnego w drugiej instancji była okoliczność, że powołana podstawa prawna, znajdująca potwierdzenie w orzeczeniu i uzasadnieniu była nieprecyzyjna. Orzekając w sprawie organ odwoławczy uwzględnił jak podał wskazania zawarte w wyroku NSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 1103/99 ( publ. LEX nr 53388), nadmieniał iż przewody kominowe są częścią wspólną obiektu, za ich stan techniczny odpowiadają solidarnie wszyscy współwłaściciele przy czym w tym zakresie powołał się na tezę zawartą w wyroku NSA z dnia 14.09.1999r. II SA/Gd 1674/97, w myśl której "rozłożenie ciężaru kosztów remontów i napraw, o których mowa w art. 66 z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane...., a także przeprowadzenia poszczególnych prac w tych obiektach jest sprawą współwłaścicieli budynku ( wspólnot mieszkaniowych), a w razie sporu - sprawą cywilną, a więc nie należą do kompetencji organów do spraw nadzoru budowlanego". W nawiązaniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy organ drugiej instancji podał, że dotyczy on części wspólnej obiektu, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest wyegzekwowanie od współwłaścicieli usunięcie tych nieprawidłowości poprzez wskazanie niezbędne czynności do wykonanie na podstawie orzeczeń, opinii wykonanych przez osoby mające stosowne uprawnienia. Powstały spór cywilny uniemożliwia wyegzekwowanie sporządzenia takiej ekspertyzy od zwaśnionych stron postępowania (współwłaścicieli) zatem organy nadzoru budowlanego ograniczyły się do nakazania niezbędnych zmian pod nadzorem osoby mającej stosowne uprawnienia zgodnie z zaleceniami opinii kominiarskiej z dnia [...].10.2000r. Jak wynika z akt sprawy współwłaściciele budynku nr [...] w S. nie mogą też podjąć decyzji co do sposobu ogrzewania budynku c.o., spór toczący się pomiędzy nimi może być rozstrzygnięty jedynie na podstawie przepisów prawa cywilnego przez niezawisły sąd bowiem ingerowanie organów nadzoru budowlanego w sferę uprawnień właścicielskich, w tym w prawo rozporządzenia i korzystania z rzeczy, nie ma uzasadnienia w przedmiotowej sprawie. Docelowe rozwiązanie przebudowy instalacji c.o. wymaga opracowania projektu technicznego uzgodnionego z organami administracji architektoniczne - budowlanej oraz uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, co zostało także zaznaczone w opracowanej przez inż. A. K. w czerwcu 2001 r. opinii w sprawie z powództwa M. B. przeciwko T. S. i J. S., zam. w S. przy ulicy K. nr [...] o ochronę współwłasności. W toku postępowania administracyjnego nie doszło do jego zawieszenia na wniosek dwukrotny T. S. i J. S. rozpoznawany postanowieniami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. poddanymi kontroli instancyjnej. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniesionej w terminie skargi T. S. i J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28.05.2003 znak [...], którzy wnosząc o jej uchylenie zarzucali wydanie ostatecznej decyzji bez stwierdzenia stanu zagrożenia (art.108 k.p.a.), pomimo dotknięcia wadą art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., brak praworządności w prowadzonym postępowaniu poprzez naruszenie art. 9, art.10, art. 11, art. 13 k.p.a., nierozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 kpa), wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz przed rozpatrzeniem wszystkich złożonych wniosków, niezajęcie się całością zagadnienia do protokołu kontroli nr 062950 z dn. [...].10.2000 oraz niewyjaśnienie rzetelności przedmiotowego protokołu pomimo zgłoszonych zastrzeżeń, jak również błędną interpretację orzecznictwa NSA z dn. 14.09.1999 sygn. akt II SA/Gd 16747/97. Powołane wyżej zarzutu skarżący rozwijali w uzasadnienie skargi. Na rozprawie dniu [...].01.2006r. T. S. wskazała także na istnienie aktualnie prawomocnego postanowienia wstępnego znoszącego współwłasność nieruchomości stron przez ustanowienie odrębnej własności lokali. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje . Zgodnie z treścią art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy, uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany powołaną podstawą prawną oraz granicami skargi wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia , podnoszone w niej zarzuty i zgłaszane wnioski ( art. 134 p.s.a. ). Orzekanie w granicach sprawy oznacza sprawę będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego. Powyższe wobec kasatoryjnego charakteru wydawanych uprzednio decyzji organu drugiej instancji , niezaskarżonych każdocześnie skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkuje kontrolą legalności decyzji organu odwoławczego z dnia 28.05.2003r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...].03.2003r. znak [...] według stanu prawnego obowiązującego w datach wydania tych orzeczeń. Na tle przedstawionych wyżej okoliczności dotyczących li tylko treści przedmiotowych decyzji skarga zasługuje na uwzględnienie wobec skuteczność niektórych podnoszonych w niej zarzutów oraz dalszych stwierdzonych uchybień przepisom postępowania, których wystąpienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co odnosi się do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a., art.80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego - w tym na rozłożenie ciężaru dowodu, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie - a więc także toczącej się na wniosek - jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Przepisy proceduralne k.p.a. nie przewidują obowiązku strony wskazywania dowodów potrzebnych dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, natomiast przyznają jej w postępowaniu dowodowym prawo zgłaszania wniosków oraz uczestniczenia w czynnościach ( art. 78 § 1 k.p.a. i art. 79 2 k.p.a. ). Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art.80 k.p.a. mówiącym o swobodnej, ale nie dowolnej i spełniającej wymóg wszechstronności oceny dowodów oraz w art. 107 §1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co oznacza także obowiązek odniesienie się do nieuwzględnionych wniosków dowodowych. Co do samego rozstrzygnięcie zawartego w sentencji orzeczenia, należy wskazać, iż jest ono jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Musi być ono tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę, a obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, co jest niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Odnosząc te uwagi do zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, które zostały wydane na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7.07.1999r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r. z ost. zm. Dz. U. Nr 74 z 2002r. , poz. 676 ) należy wskazać na ogólnikowość rozstrzygnięcia o obowiązkach stron, w którym nie podano konkretnych czynności jakie winny one podjąć w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i niedopuszczalne odesłanie w tym zakresie do protokół kontroli okresowej nr 062950 z dnia [...].10.2000r, który nie został nawet opisany. W uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji - który orzekał w sprawie reformatoryjnie - brak jakichkolwiek ustaleń w legitymacji stron, do których skierowano decyzję jako współwłaścicieli obiektu, istnienia pomiędzy nimi rodzących skutki prawne umów o podział quo ad usum oraz w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego i sposobu ich usunięcia , ze wskazaniem stosownych dowodów oraz oceną zgromadzonego materiału. Analogiczne uwagi należy odnieść do uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, w którym bez konkretnych ustaleń podano jedynie określone kary akt sprawy i lakonicznie zasygnalizowano problem nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych oraz wentylacji i gdzie ani w osnowie decyzji, ani w uzasadnieniu nie powołano dokładnie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przez ogólne wskazanie na art. 66 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r. z późn. zm. ) obejmujący w punktach 1 - 3 różne stany faktyczne. Powyższe wskazuje nie tylko na wadliwości samych sentencji orzeczeń podlegających wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej, ale nadto nakazuje uznać, iż w postępowaniu prowadzonym przez organy obu instancji nie zostały wyjaśnione dostatecznie i w sposób prawidłowy okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro ewentualne ustalenia naruszenia prawa materialnego może być dokonane po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego kontrola w tym aspekcie legalności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji jest bezprzedmiotowa, co skutkuje pozostawieniem bez rozważań zarzutów nawiązujących do powyższego zarzutów skargi. Prezentowane niżej uwagi co do stosowania art. 66 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo Budowlane w brzmieniu z daty wydania obu orzeczeń podyktowane są wyłącznie wskazaniem przez skarżących na nieważność decyzji z przyczyn, o których mowa w art. 156 §1 pkt 6 k.p.a. Przedmiotowa kwestia analizowana w tym miejscu ze względów systematycznych, rozważana była przez Sąd orzekający w pierwszej kolejności, podobnie jak pozostałe przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. nie będące przedmiotem zarzutów, które nie zachodzą w niniejszej sprawie. Odnosząc się do tej ostatniej kwestii, należy wskazać, że przepisy art. 66 ustawy z dnia 7.07.1994r. w dacie wydania kontrolowanych decyzji stanowił, iż - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo 3) jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Miał on zastosowanie do tam wymienionych wypadków zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego , przy czym do orzekania na jego podstawie przy stwierdzeniu niewłaściwego stanu technicznego obiektu nie było konieczne wystąpienie skutku takiego stanu rzeczy w postaci istnienia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi albo niebezpieczeństwa dla mienia lub środowiska. Wydając decyzję na podstawie powołanego przepisu organ administracji nie badał przyczyn, które doprowadziły do wskazanego w nim stanu , jak i tego kto ponosi odpowiedzialność za tenże. Ujawniając taki stan organ nadzoru budowlanego kierował nakaz usunięcia nieprawidłowości, powyższe mogło nastąpić w stosunku do wszelkich obiektów budowlanych, co do których nie orzeczono decyzją ostateczną o nakazie rozbiórki np. w przypadku samowoli budowlanej , a adresatem tego nakazu był właściciel i zarządca obiektu - co wynika wprost z brzmienia przepisu, a także innych regulacji zawartych w rozdziale 6 ustawy dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych, nakładających na te podmioty określone obowiązki . Wskazany przepis wyznaczający granice prawa własności, o których mowa w art. 140 Kodeksu cywilnego w przypadku współwłasności łącznej lub w częściach ułamkowych dotyczył wszystkich podmiotów współuprawnionych, wykonanie obowiązków z płynących z decyzji nie mogło zostać uznane za działalność bezprawną, a więc stanowić czyn zagrożony karą, a rzeczą tychże podmiotów a nie organu w przypadku braku zgody układach wewnętrznych było podejmowanie stosownych działań na drodze cywilnoprawnej zmierzających do dochodzenia pomiędzy równorzędnymi podmiotami realizacji swych praw majątkowych. Wynikające z administracyjnych norm materialnoprawnych obowiązki współwłaścicieli obiektu co do ich utrzymania w należytym stanie technicznym, czy zapewnienia odpowiedniego użytkowania nie zależą od wzajemnej zgody lub wielkości udziałów, a rozstrzyganie o nich w postępowaniu administracyjnym nie jest uzależnione od tego czy toczy się postępowanie cywilne o zniesienie współwłasności lub dział spadku i jakie w nim złożono wnioski ( por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 24.01.2002r. IV SA 472/00, publ. Wspólnota 2002/8/51 ), na co naprowadza także trafnie wbrew zarzutom skargi orzecznictwo powołane w zaskarżonej decyzji, które choć wydane na bazie innego stanu faktycznego zawiera rozważania natury ogólnej. Co do podnoszonej na rozprawie kwestii orzeczenia już po dacie wydania zaskarżonej decyzji postanowieniem wstępnym w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości postanowienia wstępnego o wyodrębnieniu samodzielnych lokali mieszkalnych należy wskazać, iż jego treść także po prawomocności pozostaje bez wpływu na ocenę legalności prowadzonego uprzednio postępowania administracyjnego, a do momentu wydania postanowienia końcowego nie dochodzi do zniesienia współwłasności nieruchomości. Ewentualne skutki wykonania prac wskazanych w postępowaniu wstępnym służące zapewnieniu samodzielności lokali mieszkalnych jako mających powstać odrębnych nieruchomości mogą mieć jedynie wpływ na stan faktyczny w toku prowadzonego po wydaniu niniejszego wyroku postępowania administracyjnego. Co do zarzutu skarżących naruszenia art. 9. k.p.a. nie jest on zasadny bowiem obowiązki organów, o którym mowa w tym przepisie były przez nie wykonywane, zaś co do naruszenia art. 10 k.p.a uchybienia są pochodną niewyjaśnieni wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnośnie kwestii zawarcia ugody administracyjnej brak w sprawie wskazujących na taki zamiar zgodnych oświadczeń stron, o których mowa wart.116 k.p.a.. Rozprawa administracyjna jest natomiast formą postępowania wyjaśniającego, które nie zawsze musi się na rozprawie, w szczególności jeżeli nie występują przesłanki wymienione w art. 89 k.p.a. ani przepisy szczególne nie stanowią o obowiązku przeprowadzenia rozprawy. Wówczas czynności wyjaśniające mogą odbywać się w formie tzw. postępowania gabinetowego, w którym mogą być przeprowadzone te same czynności dowodowe co na rozprawie, a postępowanie takie prowadzone jest przede wszystkim wtedy, gdy do udowodnienia stanu faktycznego wystarczające są dokumenty. W kwestii zarzutu odnoszącego się do niewykonania przez organ pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy zaleceń wynikających z decyzji organu odwoławczego z dnia [...].01.2003r. znak [...] należy wskazać na nieistnienie przepisu obligującego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. do ich przestrzegania. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności i treść art. 145 §1 pkt 1c p.s.a. oraz co do kosztów postępowania art. 200 p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, przy czym rzeczą organu administracji publicznej przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wyeliminowanie wykazanych na wstępie rozważań uchybień.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło