I SAB/Wa 207/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji administracyjnej i postanowienia postanawia odrzucić skargę. W dniu [...] września 2005 r. M. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., polegającą na odmowie stwierdzenia z urzędu nieważności postanowienia Wójta Gminy M. z dnia [...] października 2004 r., nr [...] pozytywnie opiniującego projekt podziału nieruchomości położonych we wsi W. w Gminie M., stanowiących działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...] i [...] oraz bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., polegającą na odmowie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] października 2004 r., nr [...], zatwierdzającej projekt podziału wyżej wymienionych nieruchomości. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu [...] stycznia 2005 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę na nienależyte wykonywanie zadań przez Wójta Gminy M., wnosząc równocześnie o stwierdzenie z urzędu nieważności wyżej powołanej decyzji z dnia [...] października 2004 r. oraz o wstrzymanie z urzędu jej wykonania. Nadto w dniu [...] maja 2005 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. pismo rozszerzające wskazaną wyżej skargę, wnosząc o stwierdzenie z urzędu nieważności również powołanego wyżej postanowienia z dnia [...] września 2004 r. (prawidłowa data [...] października 2004 r.). Pismami z dnia [...] sierpnia 2005 r. i z dnia [...] sierpnia 2005 r. skarżący wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. do usunięcia naruszenia prawa i stwierdzenie nieważności decyzji i postanowienia. Ponadto M. H. zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. naruszenie art. 77 § 1 KPA, ponieważ Kolegium w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego, lecz odmówiło wszczęcia z urzędu postępowania jedynie po, jak to określiło, "wstępnej analizie akt sprawy". Rażącym naruszeniem prawa był brak jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia odmowy wszczęcia z urzędu postępowania. Kolegium nie zastosowało w sprawie art. 8 i art. 11 KPA, mimo, że miało obowiązek prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organu Państwa i pogłębić kulturę prawną wnioskodawcy. Kolegium zastosowało sprzeczną z KPA zasadę "nie, bo nie", a przecież było zobowiązane do wyjaśnienia przesłanek, którymi kierowało się przy załatwieniu sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie wskazując, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może zostać wszczęte zarówno z własnej inicjatywy organu, jak i z inicjatywy innych podmiotów, w tym także stron, prokuratora, organizacji społecznej, czy wskutek skargi powszechnej wniesionej przez osobę trzecią, na zasadach określonych w art. 235 § 1 KPA. Skarga powszechna zwraca organowi administracyjnemu uwagę na wątpliwości co do prawidłowości ostatecznej decyzji administracyjnej, którą wydał organ w ostatniej instancji. Organ który otrzymał skargę ma możliwość rozważenia wszczęcia takiego postępowania z urzędu. Żądanie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, pochodzące od osoby, która nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 KPA może jedynie stanowić impuls do wszczęcia takiego postępowania z urzędu. M. H. nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy M. z dnia [...] października 2004 r. zatwierdzającą podział nieruchomości, ponieważ nie jest właścicielem i użytkownikiem wieczystym podzielonej nieruchomości. W takim przypadku organ administracji nie ma obowiązku wszczęcia z urzędu postępowania nadzwyczajnego. Zawiadomienie strony o tym fakcie następuje w formie pisma. Kolegium pismami z dnia [...] lipca 2005 r. powiadomiło skarżącego, iż nie będzie wszczynało z urzędu postępowania nadzorczego wobec postanowienia oraz decyzji o podziale. Z tych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepis art. 3 § 2 pkt 1-4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przewiduje, że sądy administracyjne kontrolują bezczynność administracji publicznej w przypadku, gdy przedmiotem skargi strony jest niewydanie przez organ administracji w ustawowym terminie decyzji, postanowienia w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innego aktu bądź niepodjęcie wymaganej przez przepisy prawa czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Złożona w niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu, ponieważ żądanie M. H. wszczęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] października 2004 r. i decyzji z dnia [...] października 2004 r. nie obligowało organu wyższego stopnia do wydania aktu lub podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 powołanej wyżej ustawy. Przepisy rozdziału 13 KPA, regulujące postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156- art. 159) nie przewidują bowiem żadnej procesowej formy załatwienia pisma w tym przedmiocie. W takim przypadku stwierdzenie przez organ braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nadzorczego może przybrać wyłącznie formę informacji kierowanej do wnoszącego podanie. Składającemu pismo nie przysługują również żadne środki procesowe zmierzające do zmuszenia organu do podjęcia żądanych przez niego działań (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 1998 r., sygn. Akt III SA 408/97, Monitor Podatkowy 1999/4/43). Wskazana w skardze bezczynność nie dotyczy zatem przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy i dlatego też nie podlega kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.