II SA/Rz 307/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. P. na orzeczenie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia[...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...]grudnia 2004 r. Nr [...] w części dotyczącej orzeczenia o karze dyscyplinarnej, w pozostałym zakresie skargę oddala; II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] grudnia 2004 r., [...] uznające B. P. za winnego popełnienia czynu naruszającego art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej /Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm./ polegającego na nierzetelnym wykonywaniu obowiązków służbowych w dniu 4 grudnia 2004 r. na terenie przejścia granicznego w K. i wymierzające obwinionemu karę dyscyplinarną – obniżenie stopnia służbowego. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że ustalenia poczynione w postępowaniu dyscyplinarnym nie budzą wątpliwości i dają podstawę do przyjęcia, że obwiniony B. P. dopuścił się zarzucanego czynu. Stwierdzenie takiego faktu skutkować musiało wymierzeniem kary dyscyplinarnej. Przyjęcie przez organ I instancji kary obniżenia stopnia służbowego jest karą współmierną do ciężaru gatunkowego popełnionego czynu. Z takich względów Dyrektor Izby Celnej w P. uznał, że orzeczenie organu I instancji jest prawnie poprawne i odpowiada zasadom karania dyscyplinarnego funkcjonariuszy celnych. W konsekwencji organ II instancji nie mógł uwzględnić odwołania B. P. Z orzeczeniem Dyrektora Izby Celnej w P. nie zgodził się B. P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący zarzucił orzeczeniu Dyrektora Izby Celnej w P. naruszenie prawa, w szczególności § 11 ust. 3 i § 17 ust. 2 oraz § 21 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r., w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyśpieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych /Dz. U. Nr 156, poz. 1520/ oraz art. 2 § 2 i art. 4, art. 5 § 2, art. 7, art. 92 oraz art. 173 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego. Z tych względów skarżący wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał jako główny zarzut brak obiektywizmu w prowadzonym postępowaniu. Podkreślił, że organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne jest zobowiązany badać oraz uwzględniać wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść obwinionego. Zdaniem skarżącego organy obu instancji prowadząc jego sprawę nie kierowały się taką zasadą przyjmując jako pewne okoliczności niekorzystne dla niego, a pomijając te, które mogły świadczyć na jego rzecz lub nie stosując zasady domniemania niewinności w tych przypadkach, gdy okoliczności zarzucanego skarżącemu czynu były niejednoznaczne. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o oddalenie skargi powołując argumentację jak w uzasadnieniu orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/ dalej prawo o p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem przewidziane środki. Kontrola taka wykonywana jest w oparciu o kryterium legalności, przy czym stosownie do treści art. 134 § 1 prawa o p.s.a. jej zakres nie jest wyznaczony granicami skargi, podstawą prawną czy powoływanymi przez stronę wnioskami. Rozpoznają skargi sądy działają w granicach danej sprawy. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonego orzeczenia Sąd stwierdza, że skarga B. P. zasługuje w części na uwzględnienie, z tego powodu Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej. W pozostałej części Sąd skargę oddalił. Oddalenie skargi w części odnoszącej się do uznania B. P. za winnego popełnienia zarzucanego czynu wychodzi od stwierdzenia, że organy prowadzące postępowanie wykazały, że skarżący dopuścił się czynu opisanego w art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Czyn ten polegał na nierzetelnym wykonaniu obowiązku kontroli. Poza sporem jest ustalenie, że skarżący kontrolował zatrzymane samochody obywateli Republiki Ukrainy, i że kontrola ta była rutynowa i pobieżna. Sam skarżący w postępowaniu dyscyplinarnym tłumaczył przyczyny takiego działania, wskazując na przemęczenie i konieczność odprawienia z przejścia granicznego licznych pojazdów. Z tego więc powodu Sąd nie dopatruje się w tym zakresie sprawy naruszenia przepisów prawa, na które wskazuje skarga. Przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza jednak, że Sąd aprobuje sposób i rodzaj wymierzonej kary w zaskarżonym orzeczeniu. W tym zakresie Sąd podziela argumentację skargi i przyjmuje, że zgromadzone w sprawie dowody nie dają podstaw do orzeczenia jakiekolwiek kary dyscyplinarnej, a przyjętej w orzeczeniu w szczególności. Nie znaczy to, że Sąd uważa orzeczoną w zaskarżonym orzeczeniu karę dyscyplinarną za niemożliwą do zastosowania w rozpoznawanym przypadku. Sąd uznaje tylko, że zgromadzone w sprawie dowody nie dają podstaw do orzekania takiej kary. Przepisy prawa jednoznacznie wskazują zasady wymierzania kar dyscyplinarnych. Poprawne ich stosowanie wymaga wzięcia pod uwagę licznych okoliczności łagodzących jak i obciążających, przy czym każda wymieniona kara musi mieć swoje uzasadnienie w aktach sprawy. Organy dyscyplinarne stosując § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. /Dz. U. Nr 156, poz. 1520/ muszą w sposób nie budzący wątpliwości wskazać jakie okoliczności wzięły pod uwagę orzekając karę dyscyplinarną i dopiero na tej podstawie dokonywać wyboru kary z katalogu wskazanego w art. 63 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Zauważyć należy, że stosowanie wskazanych w tym przepisie kar musi cechować się pewną logiką wyboru kary coraz to dotkliwszej. Przełamanie tej zasady i sięganie po kary bardziej dotkliwe przed stosowaniem łagodniejszych musi być uzasadnione okolicznościami sprawy, a organ wymierzający karę musi swój wybór dokładnie umotywować. Sąd szczególnie zwraca uwagę, że stosowanie kar nie może mieć charakteru dowolnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności i treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) prawa o p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. 23.01.2006 PK