II SA/Gd 21/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.), Sędzia WSA Tamara Dziełakowska,, Protokolant Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie dobudowanej części garażu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 września 2003 r., nr [...], 2) orzeka, że wymienione decyzje w pkt pierwszym nie mogą być wykonane, 3) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 1000 (tysiąc) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 czerwca 2003 r. nr [...] powołując się na art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 105 § 1 k.p.a. umorzył prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie dobudowy garażu do budynku mieszkalno-usługowego na terenie działek nr [...] położonych we W. przy ulicy [...] niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, prowadzone wobec M. i G. S., uznając je za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Z. W. stwierdzono, iż dobudowa przedmiotowego garażu nie odbiega w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a zatem postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 sierpnia 2003 r. nr [...] powołując się na art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając stwierdzono, że przedmiot postępowania - dobudowany garaż istnieje, nie było więc podstaw do zastosowania art. 105 k.p.a., a sprawa powinna być rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji merytorycznie. Rozpatrując sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 września 2003 r. nr [...] powołując się na art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 105 § 1 k.p.a. umorzył prowadzone postępowanie administracyjne uznając je za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Z. W. stwierdzono, iż dobudowa przedmiotowego garażu nie odbiega w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a zatem postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał na niestarannie według niego prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie administracyjne, w którym nie wzięto pod uwagę, że inwestorzy na dachu garażu niezgodnie z projektem wykonali taras. Ponadto odległość od garażu do granicy skarżącego wynosi 1.40 m., co jest niezgodne z obowiązującym prawem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 grudnia 2003 r. nr [...] powołując się na art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w stosunku do zatwierdzonego projektu zmieniono szerokość garażu z 4.5 m. na 4.6 m. oraz że wewnątrz garażu została wykonana dodatkowo ścianka działowa. Zmiany te organ pierwszej instancji słusznie uznał za nieistotne odstępstwo od pozwolenia na budowę. Organ stwierdził ponadto, że odległość garażu od granicy działki jest zgodna z prawem. Wobec tego organ pierwszej instancji zasadnie umorzył postępowanie. W skardze na opisaną wyżej decyzję Z. W. zarzucił organowi m.in. naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki jego zastosowania, a także niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Podstawową kwestią, którą należy rozważyć w niniejszej sprawie jest to, czy organ pierwszej instancji mógł umorzyć niniejsze postępowanie uznając je za bezprzedmiotowe oraz czy organ odwoławczy mógł utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stosownie do treści przepisu art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia wówczas, gdy w oczywisty sposób organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, wtedy postępowanie kończy się bez rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Inaczej mówiąc, bezprzedmiotowość to brak przedmiotu postępowania, tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach podmiotu (wyrok NSA z 24 kwietnia 2003 roku., III SA 2225/01, Biulet. Skarb. 2003/6/25). Stwierdzenie zatem bezprzedmiotowości postępowania powoduje, iż zostaje ono zakończone bez jakiegokolwiek rozstrzygnięcia merytorycznego ustalającego, czy stronie powinny przysługiwać określone prawa, czy też nie, lub czy należało na stronę nałożyć obowiązek przewidziany przepisami prawa. Ewentualna bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. W niniejszej sprawie zostało wszczęte postępowanie, którego celem było ustalenie, czy dobudowa przedmiotowego garażu była zgodna z prawem. Organ pierwszej instancji ustaliwszy w toku postępowania administracyjnego okoliczności faktyczne i prawne sprawy powinien był wydać merytoryczne rozstrzygnięcie, a nie postępowanie umarzać, ponieważ miało ono swój przedmiot i podmiot. W konsekwencji organ administracji naruszył przepisy postępowania: art. 105 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargi określił, iż uchylone decyzje organów administracyjnych obu instancji nie mogą być wykonane w całości. Zgodnie z art. 200 powołanej wyżej ustawy Sąd zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 1000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.