II SA/Gd 410/04

WyrokWSA w Gdańsku2006-02-16

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jan Jędrkowiak, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, gdy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych utraciło ważność z powodu niewydania w terminie decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a pozwolenie na budowę zostało uchylone?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, gdy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych utraciło ważność z powodu niewydania w terminie decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a pozwolenie na budowę zostało uchylone. W takiej sytuacji, jeśli budowa została zakończona, organ powinien wszcząć postępowanie w sprawie samowoli budowlanej lub rozpatrzyć wniosek jako wniosek o pozwolenie na użytkowanie obiektu, a nie o wznowienie robót.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie domku letniskowego. Wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe doprowadziły do wstrzymania robót, nakazu rozbiórki, a następnie uchylenia decyzji o rozbiórce i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Pozwolenie na budowę zostało ostatecznie uchylone. Po złożeniu wniosku o pozwolenie na wznowienie robót, organ I instancji wydał decyzję pozytywną, którą organ II instancji uchylił, stwierdzając brak podstaw do wydania pozwolenia na wznowienie robót i nakazując wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym stosowanie przepisów nowelizacji Prawa budowlanego do sprawy wszczętej przed jej wejściem w życie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 maja 2004 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. S. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 24 marca 2004r. Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 K.p.a., art. 51 ust. la, art. 80 ust. 2 pkt l, art. 83 ust. l ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126), art. 7 ust. l ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) udzielił A. i A. S. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na działce o nr ewidencyjnym gruntu [...] w Ł., gmina C. D., przy budowie domku letniskowego. Organ ustalił, że decyzją z dnia 22 lipca 1997r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego udzielił A. i A. S. pozwolenia na budowę domku letniskowego na działce nr [...] we wsi Ł. gmina C. D. Z uwagi na wykonywanie robót budowlanych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 09 września 1999r. nr [...] wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku letniskowego. Postanowienie zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji, postanowieniem z dnia 22 października 1999r. nr [...]. Następnie organ I instancji decyzją z dnia 09 listopada 1999r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. l pkt l nakazał rozbiórkę domku letniskowego. Decyzją z dnia 12 stycznia 2000r. nr [...] organ II instancji uchylił w całości decyzję o rozbiórce i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność zastosowania przepisów art. 51 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 14 marca 2000r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 określił czynności do wykonania, w celu uzyskania pozwolenia na wznowienia robót budowanych. Organ II instancji decyzją z dnia 20 czerwca 2000r. nr [...] uchylił w całości powyższą decyzję i nakazał dostarczenie w terminie do dnia 30 września 2000r. stosownych dokumentów. Na skutek uchybienia terminu i nieścisłości dokumentacji Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 30 października 2000r. nakazał rozbiórkę realizowanego przedmiotowego domku letniskowego. A. S. w dniu 30 listopada 2000r. złożył odwołanie od decyzji Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia 30 października 2000r., a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję PINB w mocy, decyzją z dnia 4 stycznia 2001r. nr [...]. W dniu 18 kwietnia 2001r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wstrzymał w sprawie sygn. akt II SA / Gd 203/01 wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2001r. Nr [...]. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2002r. NSA w sprawie sygn. akt II SA/Gd 1673/00 ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 czerwca 2000r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uzyskania zezwolenia na wznowienie robót budowlanych i warunku doprowadzenia realizowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2000r. Nr [...]. Z kolei w dniu 28 maja 2003r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 203/01 Naczelny Sąd Administracyjny ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 4 stycznia 2001r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2000r., nr [...]. W dniu 12 grudnia 2003r. A. i A. S. złożyli do Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. PINB pismem z dnia 17 lutego 2004r. powiadomił strony tj. A. i A. S. oraz D. i S. G. o dalszym prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych A. i A. S. D. i S. G. na powyższe odpowiedzieli wnioskiem o umorzenie postępowania ze względu na jej bezprzedmiotowość. Wskazali oni, że zgodnie z Prawem budowlanym budowa trwa do chwili uzyskania prawa legalnego użytkowania obiektu, a takiego prawa w ich ocenie Państwo S. nie uzyskali. Budynek według uczestników postępowania został zrealizowany niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niezgodnie z planem zagospodarowania działek letniskowych, niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Według decyzji o warunkach zabudowy z 05 maja 2000r. nr [...] nr rej. [...], wydanej przez Wójta Gminy ustalono warunki zabudowy działki letniskowej budynkiem parterowym, podpiwniczonym z użytkowym poddaszem. Projektowany budynek letniskowy w swoich gabarytach, sposobie kształtowania formy powinien nawiązywać do otaczającej zabudowy oraz budownictwa regionalnego. Charakter realizacji architektury powinien nawiązywać do walorów krajobrazu wiejskiego. Zagospodarowanie terenu działki realizować w harmonii z otaczającym terenem. Zmiany w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia 11 czerwca 1997r. zostały dokonane zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego okolic jeziora J., zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia 30 września 1993r. Organ I instancji wskazał, iż na podstawie cytowanej decyzji można stwierdzić, iż realizowany przez inwestorów obiekt budowlany w Ł. nie odbiega od warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych przez Wójta Gminy, więc stawiane przez zainteresowanych G. zarzuty są bezpodstawne. W dalszej części organ powołując się na art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego wskazał, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę. Wznowienie budowy w takim przypadku może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D. i S. G. Ich zdaniem budynek letniskowy został zrealizowany niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zarzucili również organowi I instancji, że nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie wykonanych robót i użytkowania obiektu od ponad dwóch lat, bez pozwolenia na użytkowanie. Zaskarżoną decyzją z dnia 17 maja 2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji i stwierdził o braku podstaw prawnych do wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie domku letniskowego na działce nr [...] we wsi Ł. gmina C. D., w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane. W uzasadnieniu wskazano, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 11.04.2002r. sygn. akt. II SA/Gd 2373/99 potwierdził zgodność z prawem wydanego postanowienia o wstrzymaniu robót. Organ wyjaśnił, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2002r. sygn. akt II SA/Gd 1673/00 uchylił decyzję z dnia 20 czerwca 2000r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakładającą obowiązek wykonania w wyznaczonym terminie określonych czynności, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. NSA uznał, że w terminie określonym w art. 50 ust.4 prawa budowlanego organ I instancji nie podjął rozstrzygnięcia na podstawie art.51 ust. l prawa budowlanego. Wskutek niewydania w ustawowym terminie decyzji o doprowadzeniu inwestycji do zgodności z prawem (art. 51 ust. l Prawa budowlanego), postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 09 września 1999r. wstrzymujące roboty budowlane prowadzone przez Państwa S. z mocy art. 50 ust.4 prawa budowlanego utraciło ważność. Tym samym wydanie decyzji organu II instancji z dnia 20 czerwca 2000r. Nr [...] nastąpiło z naruszeniem prawa. Według organu odwoławczego fakt utraty ważności postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych ma ten skutek, że organ nadzoru budowlanego nie miał prawa kontynuować postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego i zakończenia go obecnie zaskarżoną decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych omawianego budynku. Natomiast inwestor mógłby kontynuować przedmiotową budowę, o ile na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego nie byłaby uchylona decyzja o pozwoleniu na budowę. Skoro jednak decyzja ta została przez Starostę uchylona w tym trybie decyzją z dnia 3 stycznia 2000r. Nr [...] i stała się prawomocna w wyniku oddalenia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 08 maja 2003r. sygn. akt II SA/Gd 712/00), inwestor nie miał prawa zakończyć budowy. Według organu, z dokumentacji dołączonej do wniosku o pozwolenie na wznowienie robót wynika, że budowa budynku została zakończona. Wobec powyższych okoliczności sprawy organ uznał, że omawiana budowa została zakończona w warunkach samowoli budowlanej i dlatego zachodzi konieczność wszczęcia z urzędu postępowania na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów art. 51 ust. 5 prawa budowlanego, w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. S., zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przede wszystkim: -art. 7 ust. l ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy prawo budowlane i niektórych innych ustaw przez przyjęcie, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (11 lipca 2003r.) a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się już przepisy wprowadzone nowelą do ustawy - Prawo budowlane, -art. 28 w zw. z art. 30 ust.3 pkt l, art.33 ust. l i ust. 2 pkt l oraz art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie części robót budowlanych wynikających z zatwierdzonego projektu budowlanego wchodzących w skład całego zamierzenia inwestycyjnego a nadto powodujących przy ich realizacji zagrożenie bezpieczeństwa ludzi (prace na wysokościach), -art. 28 ust.2 w zw. z art. 3 pkt 20 znowelizowanego w dniu 11 lipca 2003r. Prawa budowlanego przez przyjęcie, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na wznowienie przerwanych robót budowlanych są też właściciele nieruchomości, które nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego 2. naruszenie przepisów procedury administracyjnej, przede wszystkim przepisów art. 7, art. 8, art. l0 § l , art.28 oraz art.84 § l kpa, które miały zasadniczy wpływ na błędne rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż odwołanie D. i S. G. nie może wywołać żadnego skutku prawnego dla istnienia decyzji PINB z dnia 24 marca 2004r., albowiem nie posiadali oni przymiotu strony ani w rozumieniu przepisów art. 28 kpa ani tym bardziej przepisów art.28 ust. 2 znowelizowanego prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie odwołujący się mieli tylko interes faktyczny: nie są oni właścicielami nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania domku letniskowego skarżącego a mimo to uznawani są za stronę postępowania, w której interes prawny mają tylko współwłaściciele działki nr [...] tj. skarżący i jego małżonek. Wszczęte przez organ I instancji postępowanie nie jest kontynuacją postępowania zakończonego wydaniem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które utraciło byt prawny w dniu 20 listopada 1999r., ale jest konsekwencją wydanej na podstawie ustaleń z tego postanowienia decyzji Starosty o uchyleniu pozwolenia na budowę. Wbrew ustaleniom organu II instancji decyzja w tym zakresie nie stała się prawomocna z dniem 3 stycznia 2000r. ale dopiero w dacie doręczenia decyzji organu II instancji, co miało miejsce w połowie marca 2000r. Skarżący poinformował, że od tego czasu zaprzestał realizacji tej inwestycji a jej stan obecny jest taki sam jaki istniał w połowie marca 2000r.: w budynku brak jest elewacji zewnętrznej oraz nie jest zagospodarowany teren wokół budynku. Skarżący kwestionuje stanowisko organu II instancji co do zarzutu samowoli budowlanej wskazując, że prace budowlane prowadził w okresie od połowy maja 1999r. do połowy marca 2000r. na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 22 lipca 1997r. W ocenie skarżącego z załączonej do wniosku o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych dokumentacji wynika, że do całkowitego zakończenia budowy budynku pozostały do wykonania elewacja zewnętrzna oraz zagospodarowanie terenu wokół budynku. Skarżący wskazał również, iż skoro z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. nowelizującej prawo budowlane wynika, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy z dnia 11 lipca 2003r. a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, to wbrew stanowisku organu II instancji istnieją podstawy prawne do wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie domu letniskowego we wsi Ł. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie prowadzą obecnie postępowania w sprawie budowy przedmiotowego obiektu z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę, bowiem wydana w tym postępowaniu decyzja ostateczna i poprzedzająca ją decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2002r. akt SA/Gd 1673/00 z uzasadnieniem, iż decyzja organu pierwszej instancji została podjęta w warunkach utraty ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust.4 przywołanej ustawy). W tej sytuacji inwestor mógłby kontynuować roboty budowlane na podstawie pozwolenia na budowę, gdyby nie okoliczność, iż zostało ono uchylone decyzją Starosty z dnia 3 stycznia 2000r. (art. 36a ust.2 prawa budowlanego). Ponieważ skarżący kontynuował budowę i jak wynika z akt sprawy zakończył ją, zachodzą okoliczności przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego nowego postępowania w sprawie samowoli budowlanej w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w aktualnym brzmieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, albowiem opisana decyzja narusza prawo, aczkolwiek po części z przyczyn innych, niż wskazane w skardze. Należało mieć przy tym na względzie treść art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą rozstrzygnięcia przez organ II instancji na skutek wniesionego odwołania był art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Przepis art. 138 § 1 Kpa stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Istota decyzji podjętej na postawie punktu 2 cytowanego wyżej przepisu polega na tym, że uchylając decyzję organu I instancji organ odwoławczy orzeka co do istoty sprawy albo uchylając umarza postępowanie I instancji, przy czym możliwość umorzenia ograniczona jest do przypadków, gdy postępowanie to było bezprzedmiotowe (art. 105 Kpa). Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi zaś wówczas, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Dalej, jak wynika z akt sprawy, decyzja I instancji podjęta została na skutek wniosku inwestora o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, w okolicznościach wynikających z uprzednio wszczętego i prowadzonego postępowania administracyjnego w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym przed datą 11 lipca 2003r., a zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Zgodnie z obowiązującym wówczas brzmieniem art. 51 stanowił on, że: przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. 1a. Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych (ust.1) 2. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. 3. W przypadku wykonywania robót budowlanych, polegających na rozbiórce obiektu lub jego części, właściwy organ w decyzji, o której mowa w ust. 2, może nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. 4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego winno zatem przebiegać następująco: właściwy organ wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, gdy nie zostały one jeszcze zakończone, a następnie w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia wydaje jedną z decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1. Po wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 inwestor zawiadamia o tym właściwy organ i występuje o wydanie decyzji o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych i ta decyzja kończy postępowanie. Natomiast w sytuacji, gdy roboty budowlane są już zakończone, właściwy organ pomijając wydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych wydaje decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i w takim przypadku postępowanie kończy się wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W niniejszej sprawie, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2002r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 1673/00, uchylającym decyzję z dnia 20 czerwca 2000r. nr [...] podjętą na podstawie art. 51 ust. l Prawa budowlanego i decyzję organu I instancji z dnia 14 marca 2000r., niewydanie w ustawowym terminie decyzji o doprowadzeniu inwestycji do stanu zgodnego z prawem wywołało stan, w którym nie jest możliwe ponowne wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, a to z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowił, że postanowienie o wstrzymaniu robót traci ważność po upływie dwóch miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1. Zatem w przedmiotowej sprawie postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych utraciło ważność, zgodnie z oceną prawną wyrażoną przez NSA, na skutek niewydania w terminie decyzji w trybie art. 51 ust. 1. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004r., ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny, oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Dalej, jak wynika z akt sprawy, pozwolenie na budowę udzielone A. i A. S. – ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 27 lipca 1997r. Nr [...], została uchylona prawomocną decyzją Starosty z dnia 3 stycznia 2000r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003r., sygn. akt II S.A./Gd 712/00, w aktach administracyjnych). Okoliczność ta wyłączała możliwość kontynuowania przez inwestora robót budowlanych. Jednakże uchylenie pozwolenia na budowę w trybie wymienionego wyżej przepisu nie oznacza, iż właściwy organ nie może wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego. Wznowienie budowy w takim przypadku następuje bowiem, zgodnie z art. 37 ust. 2, po wydaniu pozwolenia na wznowienie robót (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2001r., OPS 9-01, ONSA z 2002r., Nr 2, poz. 59). Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że złożony przez skarżącego wniosek z dnia 10 grudnia 2003r. właściwy organ winien zatem rozpatrzyć na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego jako wniosek o pozwolenie na wznowienie robót, na podstawie okoliczności wymienionych w art. 51. W tym celu należało dokonać ustaleń co do tego, na jakim etapie inwestor zatrzymał wykonywanie robót i jaki zakres robót budowlanych pozostał do wykonania. Trafny jest tym samym zarzut skargi naruszenia przez organ przepisów postępowania, w szczególności art. 7 Kpa, a także niewymienionego w skardze art. 80 Kpa. W myśl przepisu art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1). Ponadto stosownie do art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa). Z cytowanych wyżej przepisów postępowania wynika, że na organie administracji spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania. Naruszenie wymienionych wyżej przepisów postępowania polegało na arbitralnym, nie poprzedzonym postępowaniem wyjaśniającym ani właściwą oceną materiału dowodowego przyjęciu, iż budowa budynku została zakończona. Zarówno z treści skargi jak i z dołączonej inwentaryzacji sporządzonej w lutym 2001r. wynika, że jakaś część prac budowlanych pozostała wykonania. W szczególności świadczy o tym zapis zawarty na stronie 6 wymienionej inwentaryzacji, gdzie znalazło się sformułowanie "istniejący stan techniczny budynku letniskowego należy uznać za bardzo dobry (...), co pozwala na jego dalszą budowę oraz bezpieczną eksploatację, zgodną z przeznaczeniem". Należało zatem poprzedzić wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzeniem odpowiedniego postępowania dowodowego, w tym dokonania oględzin obiektu budowlanego, by móc ocenić, czy w istocie jak twierdzi organ odwoławczy, budowa obiektu została zakończona, skoro inwestor twierdzi inaczej i co innego wynika z dołączonej do wniosku inwentaryzacji. Trzeba w tym miejscy zwrócić uwagę, iż jak wynika z akt, jedyne oględziny obiektu odbyły się 27 sierpnia 1997r. Wymagałoby zatem ustalenia, jaki był stan obiektu na dzień doręczenia inwestorowi ostatecznej decyzji o uchyleniu pozwolenia na budowę i czy stan ten uzasadniał z kolei złożenie wniosku z dnia 10 grudnia 2003r. o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Z kolei, gdyby organ doszedł do przekonania, iż zakres pozostałych do wykonania robót nie uzasadnia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, należy wniosek inwestora rozpatrzyć jako wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, iż w postępowaniu administracyjnym organy nie są związane treścią pism składanych przez strony tego postępowania, a w myśl przytoczonego wyżej art. 7 Kpa podejmują wszelkie kroki niezbędne nie tylko do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ale i do załatwienia sprawy, mając na względzie również słuszny interes obywateli. Naruszenie wymienionych przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rezultacie braku wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych związanych z wnioskiem z dnia 10 grudnia 2003r. spowodowało w konsekwencji zarówno naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane jak i art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) stwierdzić trzeba, iż jest on zasadny. W sprawie bowiem, wobec braku zakończenia postępowania dotyczącego istotnych odstępstw od projektu budowlanego decyzją ostateczną w sposób wyżej opisany, stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji nietrafny jest zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym nowelą z dnia 27 marca 2003r., bowiem również do stron w niniejszym postępowaniu stosować należy przepisy dotychczasowe. Tym samym zachowuje aktualność ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2002r., w sprawie sygn. akt II S.A./Gd 2373/99 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, iż właściciele działki sąsiadującej D. i S. G., posiadają status strony w toczącym się postępowaniu (vide: wyrok NSA w aktach administracyjnych). W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ administracji winien dokonać szczegółowych ustaleń faktycznych w zakresie wskazanym powyżej a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji Sąd odstąpił od wydania orzeczenia w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd w wyroku obligatoryjnie określa czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność mogą być wykonane. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 oraz art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalając, iż na poniesione przez skarżącego koszty składa się wpis sądowy w kwocie 500,00 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło