III SA/Wa 3288/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddala skargę Pismem z 21 lipca 2005 r. zatytułowanym "Wniosek o przywrócenie terminu" pełnomocnik K.B. - adwokat A.S., skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniosek o : 1) przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, 2) przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2005 r. , 3) przyjęcie do rozpoznania skargi wniesionej w dniu 14 kwietnia 2005 r. i znajdującej się w aktach sprawy III SA/Wa 1379/05. W uzasadnieniu powyższego pisma adwokat A. S. wyjaśnił, że występujący w imieniu K.B. pełnomocnik - J. B. pokwitował odbiór decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. w dniu 14 marca 2005 r. i tego samego dnia przekazał ją do analizy doradcom podatkowym z prośbą o przygotowanie projektu skargi do sądu administracyjnego. Tego samego dnia pełnomocnik zachorował a następnie w dniu 31 marca 2005 r. był operowany i w okresie od 14 marca 2005 r. do połowy maja 2005 r. miał ograniczoną możliwość poruszania się i nie miał możliwości odebrania owego projektu, który po zaaprobowaniu przez skarżącą, winien być wniesiony do sądu. W dniach od 8 kwietnia do 14 kwietnia 2005 r. K.B. również chorowała i pomimo otrzymania projektu skargi w dniu 12 kwietnia 2005 r. , skarżąca nie była w stanie nadać mu biegu i dopiero w dniu 14 kwietnia 2005 r. mogła złożyć skargę, którą wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc skargę była przekonana, że dotrzymała terminu do wniesienia skargi. Skarżąca o tym, że nie dotrzymała terminu do wniesienia skargi dowiedziała się dopiero po otrzymaniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2005 r., III SA/Wa 1379/05 o odrzuceniu skargi z powodu wniesienia jej po upływie 30-dniowego terminu od dnia doręczenia decyzji. W dniu 15 lipca 2005 r. skarżąca zgłosiła się do Kancelarii Adwokackiej z prośbą o sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej do NSA na powyższe postanowienie WSA. Pełnomocnik uznał, że brak jest podstaw do wniesienia kasacji, jednakże w międzyczasie stronie skarżącej upłynął również termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, określony w art. 87 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, która była przekonana, że jedynym środkiem umożliwiającym jej wszczęcie postępowania sądowego jest kasacja od postanowienia WSA w Warszawie odrzucającego skargę. Pełnomocnik wyjaśnił również, że pierwotne uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło także bez jej winy, gdyż była do dnia 14 kwietnia 2005 r. chora, a termin upłynął w dniu 13 kwietnia 2005 r. Przekroczenie terminu było bardzo nieznaczne ( tylko o 1 dzień), a biorąc pod uwagę okoliczności w jakich do niego doszło, wniosek o przywrócenie terminu jest w pełni uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie. Postanowieniem z [...] sierpnia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 171 §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) zwrócił wniosek z 21 lipca 2005 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lutego 2005 r. skierowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z uwagi na wniesienie go do niewłaściwego organu. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że postanowieniem z [...] czerwca 2005 r., III SA/Wa 1379/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lutego 2005 r. z powodu wniesienia jej po upływie 30-dniowego terminu, który upłynął od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji. Oceniając treść pisma z 21 lipca 2005 r. Dyrektor przyjął, że zostało ono skierowane do niewłaściwego organu. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 87 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie w postanowieniu zawarto pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie. Składając zażalenie na powyższy akt, pełnomocnik K.B. wyjaśnił, że znana jest mu treść przepisu art. 87 §1 P.p.s.a. , jednakże mając na uwadze treść art. 87 §3 tej ustawy w brzmieniu " wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi", wniosek skierował za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w W., którego decyzji podatkowej dotyczy skarga K.B.. Przepis art. 171 §3 Ordynacji podatkowej dotyczy przypadków wniesienia pisma do niewłaściwego organu i postanowienie o jego zwrocie byłoby uzasadnione, gdyby wniosek był skierowany do Dyrektora Izby Skarbowej celem jego rozpatrzenia. Jednakże w tym konkretnym przypadku, Dyrektor Izby Skarbowej jest tylko "pośrednikiem" w drodze wniosku do rozpatrzenia przez sąd administracyjny a nie jego adresatem. W tym przypadku, obowiązkiem Dyrektora Izby Skarbowej (podobnie jak w przypadku art. 227 Ordynacji podatkowej) było przesłanie wniosku do sądu administracyjnego wraz z pismem określającym Jego stanowisko w sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej w W. - po rozpoznaniu zażalenia - postanowieniem z [...] września 2005 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Wyjaśnił, że pełnomocnik K.B. pismem z 21 lipca 2005 r. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, a zatem powoływanie się na przepis art. 87 §3 P.p.s.a. ( w postanowieniu omyłkowo napisano 87 §3 Ordynacji podatkowej), dotyczący wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest w przedmiotowej sprawie niezasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie obu postanowień i nakazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej nadania wnioskowi skarżącej z 21 lipca 2005 r. biegu zgodnie z art. 54 P.p.s.a., a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. W skardze pełnomocnik wyjaśnił, że zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. O możliwości złożenia takiego wniosku przekonała pełnomocnika publikacja artykułu W. Chróścielewskiego (PiP 2004/3/63) : "Nie można wyłączyć możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu po odrzuceniu przez sąd skargi z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia, gdyż można by to uznać za naruszenie konstytucyjnego prawa do rozpatrzenia sprawy przez sąd. W porównaniu z art. 58 §3 K.p.a. odpadła przesłanka uniemożliwiająca przywrócenie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Istnieje więc możliwość przywrócenia także tego 7-dniowego terminu". Zdaniem pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien być załatwiony w trybie art. 87 §3 P.p.s.a., a przepis art. 171 §3 Ordynacji podatkowej nie ma w tym przypadku zastosowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Zgodnie z art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowień) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Postanowieniem z 22 czerwca 2005 r., III SA/Wa 1379/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lutego 2005 r. Powodem odrzucenia skargi było wniesienie skargi po upływie trzydziestu dni od dnia doręczenia decyzji. Z akt sądowych sprawy III SA/Wa 1379/05 wynika, że strona skarżąca otrzymała postanowienie WSA w dniu 30 czerwca 2005 r. oraz że 18 lipca 2005 r. do akt złożono uwierzytelnioną kserokopię pełnomocnictwa z 15 lipca 2005 r. udzieloną adwokatowi A. S. (występującemu również w sprawie niniejszej). Przede wszystkim należy wyjaśnić stronie skarżącej istotę zaistniałego sporu i prawidłowo określić przedmiot sporu. Otóż nie jest przedmiotem niniejszej sprawy sprawa dotycząca wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi lecz sprawa dotycząca wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zatem ilekroć strona występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, czyni to za pośrednictwem organu ( w tym przypadku organu podatkowego), którego działanie jest przedmiotem skargi. Jest to zrozumiałe, bowiem skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego również wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 §1 P.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie ma natomiast wątpliwości, że wniosek pełnomocnika strony skarżącej dotyczył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek taki nie jest tożsamy z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, o którym stanowi art. 87 §3 P.p.s.a. Zakres pojęcia wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i pojęcia wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie jest tożsamy. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy złożyć w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony i złożyć razem z wnioskiem o przywrócenie terminu skargę (dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie). Można zgodzić się z poglądem Wojciecha Chróścielewskiego ("Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego" Państwo i Prawo 2004 nr 3, s. 71), że w przypadku , w którym strona dopiero z postanowienia sądu dowiaduje się o uchybieniu terminowi, nieracjonalne wydaje się, aby jeszcze raz składała skargę. Kolejne utrudnienie stwarza również przepis art. 87 §3 P.p.s.a., który nakazuje składanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za pośrednictwem organu administracji. Może on wywoływać poważne wątpliwości co do możliwości przywrócenia terminu po odrzuceniu skargi przez sąd, bowiem ten tryb z pozoru wydaje się w rozważanym przypadku całkowicie nieracjonalny. Wojciech Chróścielewski podziela w tym względzie pogląd B. Adamiak, że warunek ten ma zapewnić organowi administracji szansę na ustosunkowanie się do argumentów uprawdopodobniających brak winy skarżącego w uchybieniu terminowi (B. Adamiak (w : B. Adamiak, J. Borkowski : Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 410). Tak więc - zdaniem Autora - nie można wyłączyć możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu po odrzuceniu przez sąd skargi z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia. Powyższy pogląd podziela także skład orzekający. Jednak istota sporu w sprawie rozpatrywanej dotyczy innego wniosku, nie dotyczy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po odrzuceniu skargi przez sąd, lecz przywrócenia 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po odrzuceniu skargi przez sąd. Taki wniosek należy złożyć tylko i wyłącznie do sądu. Sąd jednocześnie podziela prawidłową konkluzję, na którą powołuje się pełnomocnik w skardze, że istnieje możliwość przywracania 7-dniowego terminu z uwagi na fakt, że w porównaniu z art. 58 §3 K.p.a. odpadła przesłanka uniemożliwiająca przywrócenie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Należy bowiem wyjaśnić, że do dnia 31 grudnia 2003 r. obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), która w sprawach nieunormowanych w ustawie odsyłała m.in. do odpowiedniego stosowania przepisów K.p.a., tj. m.in. art. 57-60 (art. 59 ustawy o NSA). Zgodnie zaś z art. 58 §3 K.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Wyżej powiedziane oznacza, że wniosek o przywrócenie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po odrzuceniu skargi przez sąd składa się do sądu, a nie za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 §3 P.p.s.a.). Dyrektor Izby Skarbowej w W. prawidłowo zatem przyjął, że zachodzi sytuacja przewidziana w art. 171 §3 Ordynacji podatkowej i pismo z 21 lipca 2005 r. należało zwrócić, ponieważ z podania wynikało, że właściwym w sprawie jest sąd. Mając na względzie powyższe , Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.