II SA/Bk 820/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 02 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. Z. na zarządzenie Burmistrza Z. z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu 1. stwierdza nieważność paragrafu 1 punktu 12 zaskarżonego zarządzenia; 2. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie w części objętej stwierdzeniem nieważności nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Burmistrza Z. na rzecz skarżącej M. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2004 r. w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, Burmistrz Z. przeznaczył do sprzedaży szereg nieruchomości, stanowiących własność Gminy Z., o nieokreślonym przeznaczeniu, w tym m.in. nieruchomość położoną w miejscowości K. – dz. nr [...] o pow. 2100 m2 – udz. 4/8 (KW [...]) – z budynkami drewnianymi – cena wywoławcza 11.126,00 zł. O wykazie nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, na którym znajduje się m.in. wyżej wymieniona nieruchomość zabudowana oznaczona nr [...] o pow. 0,21 ha – udz. 4/8, stanowiąca poprzednio własność M. W. w udziale 4/8, Burmistrz Z. poinformował: M. Z., T. Z. oraz J. G., będących spadkobiercami M. W. (pismo Burmistrza Z. z 30.07.2004 r.). Zainteresowani spadkobiercy złożyli oświadczenie (zawarte w piśmie z 6.09.2004 r.), iż wyrażają zgodę na nabycie udziału 4/8 nieruchomości za kwotę 11.126,00 zł. Po otrzymaniu oświadczenia, przygotowany został projekt zarządzenia Burmistrza Z. o sprzedaży w/w udziału w działce nr [...] na rzecz spadkobierców byłego właściciela (M. W.) w taki sposób, iż postanowiono sprzedać: • M. Z. – udz. 1/8; • T. Z. – udz. 1/8; • J. G. – udz. 2/8. Wobec rezygnacji J. G. z nabycia udziału w w/w nieruchomości, zainteresowana M. Z., pismem z 4.10.2004 r., złożyła wniosek o sprzedanie jej, na dotychczas proponowanych warunkach, całości przeznaczonego do zbycia udziału w nieruchomości, tj. 4/8 stanowiących udział Gminy Z. we własności nieruchomości. Burmistrz Z. zajął stanowisko, iż zarówno na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 2, jak też art. 37 ust. 2 pkt 9 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.), zainteresowana M. Z. w drodze bezprzetargowej może nabyć jedynie udział 1/8 zbywanej nieruchomości, zaś pozostały udział 3/8 w zaistniałej sytuacji (brak zgody sądu do wykonania czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu w imieniu i na rzecz ubezwłasnowolnionej T. Z. – do nabycia udziału 1/8 oraz rezygnacji J. G. z uprawnień do nabycia udz. 2/8) może być przeznaczony do sprzedaży w drodze nieograniczonego przetargu ustnego. Zarządzeniem nr [...] z 15.02.2005 r., wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zmianami), w związku z art. 28 i art. 37 ust. 1 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), Burmistrz Z. przeznaczył do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego m.in. nieruchomość – dz. nr [...] o pow. 2100 m2 - udz. 4/8 – położoną w miejscowości K., określając cenę wywoławczą na kwotę 11.126,00 zł. Skargę na powyższą czynność Burmistrza Z. wniosła do Wojewody P. (skarga wpłynęła 23.02.2005 r.) zainteresowana M. Z. wnosząc o spowodowanie uchylenia zarządzonego przetargu i umożliwienia jej skorzystania z przysługującego prawa nabycia nieruchomości. Powyższa skarga została przekazana przez Wojewodę P. do rozpoznania przez Radę Miejską w Z. Uchwałą nr [...] z 27.04.2005 r., podjętą na podstawie art. 229 pkt 3 K.p.a., Rada Miejska w Z. postanowiła skargę Marianny Z. na działalność Burmistrza Z. oddalić jako nieuzasadnioną. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono m.in.: Skarżąca uważa, że jako spadkobierca M. W., byłego właściciela udziału w 4/8 częściach tej działki, jest uprawniona do nabycia w drodze przetargowej całego udziału zbywanego przez Gminę. Stanowisko takie byłoby uzasadnione, gdyby skarżąca była jedynym spadkobiercą M. W. Skarżąca jako jeden z trzech spadkobierców byłego właściciela udziału w spornej nieruchomości może, korzystając z przywileju pierwszeństwa, nabyć ze zbywanego udziału Gminy Z. jedynie udział w 1/8 części, bo tyle nabyła w drodze dziedziczenia. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do innego rozstrzygnięcia. Zakres uprawnień Skarżącej do skorzystania z prawa pierwszeństwa wynika z zakresu własności, jaką nabyła do nieruchomości we wsi K. w drodze dziedziczenia. Skarżąca nie posiada uprawnień do nabycia całego udziału Gminy w drodze bezprzetargowej, o co zabiegała. Pismem datowanym na 29.04.2005 r. Rada Miejska w Z. przesłała Skarżącej wyżej opisaną uchwałę z 27.04.2005 r. W piśmie z 6.06.2005 r. Skarżąca skierowała do Wojewody P. wniosek o unieważnienie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Z. W odpowiedzi datowanej "27.06.2005 r." pouczono Skarżącą o możliwości zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. pani M. Z. wniosła o uchylenie zarządzenia (nazwanego w skardze "decyzją") Burmistrza Z. z 15.02.2005 r. zarzucając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę organ gminy wniósł o jej oddalenie, odsyłając do argumentacji zawartej w uzasadnieniu uchwały Rady Miejskiej Z. z 27.04.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zaskarżone zarządzenie zostało wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie przepisów art. 37 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 9 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dlatego też Sąd stwierdził jego nieważność. Przedmiotem skargi jest zarządzenie organu wykonawczego gminy o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży w trybie przetargu nieograniczonego. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6.11.2000 r. (sygn. akt OPS 11/00, ONSA 2001 nr 2, poz. 52) uchwała rady gminy o przeznaczeniu do sprzedaży nieruchomości stanowiącej mienie komunalne w trybie przetargu może być zaskarżona do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Takie samo stanowisko zająć należy, gdy chodzi o zarządzenie organu wykonawczego gminy przeznaczające nieruchomość do sprzedaży. Zgodnie z powołanym przepisem art. 101 ust. 1, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wniesienia skargi, albowiem wydanie zarządzenia o przetargowym trybie sprzedaży udziału we współwłasności nieruchomości (dz. nr [...]) narusza uprawnienie Skarżącej do nabycia udziału we własności nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Skarżąca wniosła skargę po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie nie zostało uwzględnione, o czym świadczy uchwała Rady Miejskiej Z. z 27.04.2005 r. Co się tyczy meritum sprawy stwierdzić należy, iż przepis art. 37 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje obowiązek sprzedaży nieruchomości w trybie bezprzetargowym ("nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej") m.in. w przypadku zbycia nieruchomości na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu, a także w przypadku, gdy przedmiotem zbycia jest udział w nieruchomości, a zbycie następuje na rzecz innych współwłaścicieli nieruchomości (art. 37 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 9 ustawy). Sytuacja prawna Skarżącej odpowiada obu wymienionym przesłankom zastosowania bezprzetargowego trybu sprzedaży. Skarżącej, jako spadkobierczyni po byłym właścicielu nieruchomości, przysługuje pierwszeństwo w nabyciu tej nieruchomości (art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy). Skarżąca jest także właścicielem nieruchomości, w której udział Gminy Z. jest przedmiotem sprzedaży. Bezprzetargowa droga sprzedaży – udziału w nieruchomości na rzecz innych współwłaścicieli tej nieruchomości nie jest ograniczona żadnymi warunkami, w szczególności nie zależy od wielkości udziału w nieruchomości u potencjalnego nabywcy. Dlatego też twierdzenie organu, że Skarżąca nie posiada uprawnień do nabycia całego udziału Gminy w drodze bezprzetargowej jest zupełnie bezpodstawne, a zatem nieuzasadnione. W sytuacji wielu współwłaścicieli ubiegających się o nabycie zbywanego udziału powstawałby problem negocjacji Gminy z nabywcami, co do wielkości nabywanych udziałów. Kiedy jednak, tak jak w niniejszej sprawie, pozostali współwłaściciele rezygnują, bądź nie reflektują na nabycie zbywanego udziału Gminy we współwłasności nieruchomości, cały udział winien być sprzedany Skarżącej w drodze bezprzetargowej po wcześniej ustalonej cenie wywoławczej. Przeznaczenie udziału w nieruchomości do sprzedaży w trybie przetargowym, w sytuacji, gdy Skarżąca zgłosiła oświadczenie o gotowości nabycia całego udziału, powoduje nieważność zarządzenia organu wykonawczego, ze względu na fakt wydania zarządzenia z istotnym naruszeniem prawa. Zarządzenie Burmistrza Z. wydane zostało 15.02.2005 r., a zatem upłynął już ponad rok od jego wydania. Ponieważ zarządzenie to nie zostało przedłożone organowi nadzoru w terminie określonym przepisem art. 90 ustawy o samorządzie gminnym (okoliczność tą poświadczyła pełnomocnik Gminy na rozprawie), należało stwierdzić nieważność zarządzenia w części dotyczącej zbycia nieruchomości, na podstawie art. 91 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).