I SA/Łd 1166/05

WyrokWSA w Łodzi2006-03-02

Skład orzekający: Anna Świderska, Paweł Janicki, Cezary Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca we współposiadaniu przedsiębiorcy, który zaprzestał jej faktycznego wykorzystywania do działalności gospodarczej z powodu sporu sądowego, może być nadal opodatkowana wyższą stawką podatku od nieruchomości jako nieruchomość związana z działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość będąca we współposiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli faktycznie nie jest przez niego wykorzystywana do działalności gospodarczej z powodu sporu sądowego, nadal jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kluczowe jest samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę, a nie jej bieżące wykorzystanie, chyba że względy techniczne uniemożliwiają jej wykorzystanie. Zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości wymaga formalnego zgłoszenia zgodnie z Prawem budowlanym, czego w tej sprawie nie było.
Stan faktyczny
Pan J. S. złożył pismo informujące o zaprzestaniu wykorzystywania nieruchomości do działalności gospodarczej od 31 stycznia 2005 r. z powodu sporu sądowego. Organ podatkowy potraktował to jako wniosek o zmianę decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2005 r. i odmówił jej zmiany, uznając nieruchomość za nadal związaną z działalnością gospodarczą ze względu na jej posiadanie przez przedsiębiorcę. Po utrzymaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, J. S. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i nierozpoznanie istoty sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska, Sędziowie : Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Cezary Koziński (spr.), Protokolant : asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2005 rok oddala skargę I SA/Łd 1166/05 UZASADNIENIE Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił na 2005 r. Panu J. S. i Panu Z. C. zobowiązanie w podatku od nieruchomości (położonej w B. przy ul. A 146A) w kwocie 15.878,70 zł. Przedmiotem tego podatku były budynki o powierzchni 801,05 m2 oraz grunty o powierzchni 2.321 m2, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Pismem z dnia 8 lutego 2005 r., które wpłynęło do Urzędu Miasta B. w dniu 13 kwietnia 2005 r., Pan J. S. poinformował organ podatkowy, iż z dniem 31 stycznia 2005 r. zaprzestał wykorzystywania do celów działalności gospodarczej nieruchomość położoną w B. przy ul. A 146A oraz zawarł prośbę aby ten fakt został uwzględniony przy ustalaniu podatku od nieruchomości za ten rok. Stwierdził, że nieruchomość ta została przez niego opuszczona i jest w dyspozycji współwłaściciela – Pana Z. C. Na nieruchomości tej nie może być prowadzona działalność gospodarcza, gdyż jak stwierdził, "co do niej toczy się spór sądowy i finalnym skutkiem tego może być nakazanie sprzedaży przez Sąd tej nieruchomości". Ponadto w załączonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości w/w grunty i budynki wykazał w rubryce przedmiotu opodatkowania – jako "pozostałe". Organ podatkowy potraktował powyższe pismo Pana J. S. jako wniosek o zmianę decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2005 r. i decyzją z dnia [...] nr [...], powołując się na przepisy art. 207 i art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej oraz ogólnie na ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, odmówił zmiany decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że J. S. i Z. C. są użytkownikami wieczystymi w/w nieruchomości, sklasyfikowanej w ewidencji gruntów i budynków jako tereny przemysłowe. Decyzja wymiarowa została wydana na podstawie złożonej przez podatników w dniu 10 września 2003 r. informacji, w której wskazano, że budynek usytuowany w B. przy ul. A 146A przeznaczony jest na autoryzowaną stacje obsługi samochodów. Prezydent Miasta B. stwierdził, że zgadza się z J. S., iż opodatkowana nieruchomość nie jest obecnie wykorzystywana bezpośrednio dla celów działalności gospodarczej, ale nie ma to wpływu na zmianę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ponieważ nieruchomość ta znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy. Na nieruchomości tej Pan J. S. do dnia 1 lutego 2005 r. prowadził autoryzowaną stację obsługi pojazdów, a z zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 8 lutego 2005 r. wynika, że podatnik nie zmienił profilu prowadzonej działalności gospodarczej, a zmienił jedynie miejsce jej prowadzenia. W ocenie organu istnieje związek nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podatnik bezpośrednio nie wykorzystuje nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże istnieje potencjalna możliwość jaj wykorzystania na cele związane z działalnością gospodarczą. Tym samym w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy pierwszej instancji podkreślił, iż zajęte przez niego stanowisko w sprawie jest zgodne z wytycznymi Ministerstwa Finansów, zawartymi w piśmie z dnia 21 sierpnia 2003 r. nr [...] oraz znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym – w wyroku NSA z dnia 3 grudnia 1992 r., sygn. akt SA/Kr 1020/92. Od powyższej decyzji Pan J. S. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., wskazując iż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego – art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego – art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nie wyjaśnienie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji, podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego. Opodatkowana nieruchomość położna jest na terenach przemysłowych, zaś jej przeznaczenie wiąże się tylko z działalnością w zakresie obsługi samochodów. W ocenie Kolegium przejściowe niewykorzystanie przez przedsiębiorcę nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo jej niewykorzystania - z różnych przyczyn – nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy, wskazując na definicję art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uznał że wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Już sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynków, budowli i gruntów skutkuje tym, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium odwoławcze stwierdziło także, że toczący się w sądzie cywilnym spór pomiędzy podatnikami o zniesieni współwłasności nieruchomości, nie zmienia faktu, iż przedmioty opodatkowania są w posiadaniu przedsiębiorcy i mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. Pan J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając: - naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, przez błędną jego wykładnię oraz art. 6 ust. 3, 4, 5, 8 tej ustawy, przez ich niezastosowanie - nierozpoznanie istoty sprawy, poprzez niewyjaśnienie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że organ nie dokonał żadnej oceny w zakresie wykładni znaczenia pojęcia "budynki, budowle, grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy", a w analizowanej sprawie do zastosowania wyższej stawki podatku od nieruchomości nie została spełniona przesłanka posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę. Skarżący wskazał, iż nie ma już w swoim władaniu przedmiotowej nieruchomości i było to podnoszone w postępowaniu przed organem II instancji, a świadczyło o tym opuszczenie nieruchomości, zaprzestanie amortyzacji dla potrzeb podatkowych, złożenie oświadczenia w przedmiocie braku możliwości dalszego wykorzystywania w działalności gospodarczej przedmiotowej nieruchomości z uwagi na spór sadowy prowadzony między skarżącym, a jego ojcem. Zdaniem skarżącego przepisy art. 6 ust. 3, 4, 5, 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewidują możliwość zmiany sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania w trakcie roku podatkowego, jak i całkowitego wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Jedną z takich okoliczności jest także rezygnacja przez przedsiębiorcę z wykorzystywania nieruchomości w działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja bowiem nie narusza prawa w zakresie dającym podstawy do uwzględnienia skargi, stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W zaskarżonej decyzji dokonano trafnej wykładni przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) dotyczących podatku od nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 w/w ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei przepis art. 5 ust. 1 tej ustawy przyznaje radom gmin uprawnienie do odrębnego określania wysokość stawek podatku od nieruchomości, także odrębnie dla budynków, budowli i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spór między stronami w sprawie dotyczył wykładni pojęć: "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oraz "zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części", o którym mowa w art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy. Pierwsze z w/w pojęć zostało zdefiniowane w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy, z którego wynika, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z definicji tej jasno wynika, że wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy uważa się za związane z działalnością gospodarczą, poza ściśle określonymi wyjątkami – budynkami mieszkalnymi i gruntami związanymi z tymi budynkami oraz gruntami pod jeziorami, zajętymi na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrownie wodne. Takie ujęcie pojęcia "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" pozwoliło ustawodawcy objąć wyższymi stawkami podatkowymi nawet grunty nie służące rzeczywiście prowadzeniu działalności gospodarczej, chyba że względy techniczne nie pozwalają na wykorzystanie tych przedmiotów opodatkowania. U podstaw tego legło niewątpliwie dążenie do objęcia wyższym podatkiem wszystkich nieruchomości, co może wpływać na proces pozbywania się gruntów zbędnych podatnikowi (por. uchwałę NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt FPK 3/00, "Prokuratura i Prawo" nr 7-8 z 2001 r. poz. 41). Bezspornym jest, iż Pan J. S. jest współwłaścicielem nieruchomości położonego w B. przy ul. A 146A i jako współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości jest podatnikiem podatku od nieruchomości, co wynika bezpośrednio z przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Z wypisu z rejestru gruntów jednoznacznie wynika, iż władającymi nieruchomością położoną w B. przy ul. A nr działki 22/4 są użytkownicy wieczyści - J. C., który zmienił nazwisko na J. S. i Pan Z. C.. Skoro zatem jeden ze współwłaścicieli tej nieruchomości jest przedsiębiorcą i może prowadzić na tej nieruchomości działalność gospodarczą, nie ma podstaw prawnych, aby tego przedmiotu opodatkowania nie było można uznać za będącego w posiadaniu przedsiębiorcy. Pan J. S., jako współwłaściciel nieruchomości położnej w B. przy ul. A 146A, jest jej posiadaczem samoistnym. Nie można zatem uznać, iż utracił on posiadanie przez to, że "oddał" rzecz innej osobie w posiadanie (vide art. 337 Kodeksu cywilnego) – w tym wypadku drugiemu współwłaścicielowi. Sąd stwierdza, iż zmiana sposobu wykorzystania budynku, budowli lub gruntu, o której mowa w art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, nie jest okolicznością faktyczną zależną wyłącznie od woli podatnika. Ma ona treść normatywną tożsamą z definicją zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wskazaną w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z póź. zm.), zaś zgodnie z ust. 2 tego artykułu zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi i może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania określonego w tym przepisie. Do zmiany sposobu wykorzystania (użytkowania) może dojść jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie nie doszło również do zmiany sposobu wykorzystania budynku, według zasad określonych w w/w przepisach. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło