II SA/Wa 16/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz Asesor WSA - Jarosław Trelka Protokolant - Łukasz Pilip po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie z wniosku J. R. z dnia [...] sierpnia 2005 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego, ustalenie i rozstrzygnięcie przez organ w drodze decyzji statusu wnioskodawcy we [...] w W. w okresie od dnia [...] stycznia 1988 r. do dnia [...] czerwca 1991 r. W uzasadnieniu podał, że Główny Inspektor Ochrony Przeciwpożarowej MGiP pismem z dnia [...] listopada 1987 r. mając za podstawę art. 2 ust. 7 pkt 5a dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. z 1987 r. Nr 50, poz. 321), mianował skarżącego na stanowisko [...] w [...] w G. Następnie [...] pismem z dnia [...] grudnia 1987, z dniem [...] stycznia 1988 r., odwołał wyżej wymienionego z dotychczas zajmowanego stanowiska i przekazał go do dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej [...]. Z załączonych dokumentów wynika ponadto, że w postępowaniu sądowym przed Sądem Wojewódzkim – Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. ustalono, że skarżącego nigdy nie łączył stosunek pracy we [...]. Ponieważ Sąd Najwyższy po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia [...] maja 1999 r. sygn. akt [...] stwierdził, że tylko w toku ustalenia spornego okresu do stażu rentowo – emerytalnego przed właściwym organem rentowym, a następnie w toku weryfikacji przed Sądem, mógłby skarżący dochodzić ewentualnego uwzględnienia tegoż okresu, przeto organ nie dysponując takimi wiadomościami i po własnych ustaleniach niepotwierdzających istnienie powyższego zatrudnienia, umorzył postępowanie. Powyższe rozstrzygnięcie podyktowane jest faktem, że brak jest elementu administracyjnoprawnego w postaci przepisu nakazującego rozstrzygnięcie o żądaniu skarżącego poprzez wydanie decyzji, stąd też przesądza to o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. We wniosku z dnia [...] października 2005 r. do Ministra Gospodarki i Pracy o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt II SAB 76/03 zobowiązujący organ do rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] stycznia 2003 r. i na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1927/04 uchylający decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] lipca 2004 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdził, że jego pismo z dnia [...] sierpnia 2005 r., nie jest wnioskiem w rozstrzygniętej przez organ sprawie i inicjującym ją, lecz pismem procesowym wyjaśniającym wątpliwości organu wyrażane w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r., a dotyczące jego wniosku z dnia [...] stycznia 2003 r. Reasumując, właściwym i jedynym wnioskiem w rozpoznawanej sprawie, jest nadal jego wniosek z dnia [...] stycznia 2003 r., a nie nieistniejący wniosek z dnia [...] sierpnia 2005 r. Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] października 2005 r. [...], mając za podstawę art. 127 § 3 k.p.a., w jej sentencji rozstrzygnął następująco: "podtrzymuję stanowisko zawarte w decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2005 r., znak [...] i umarzam postępowanie w sprawie.". W uzasadnieniu zaś, powołując się obszernie na dotychczasowe procedowanie ze skarżącym oraz przywołując argumenty zawarte już w decyzji z dnia [...] września 2005 r. podał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1927/04 uchylający decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] lipca 2004 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r., zobowiązał organ do ustalenia dokładnej treści wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2001 r. Stąd też wysłano do niego pismo z dnia [...] lipca 2005 r. i zobowiązano w nim skarżącego do sprecyzowania powyższego wniosku. Ten zaś z kolei pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. odpowiedział, że faktycznym przedmiotem żądania określonego we wniosku z dnia [...] stycznia 2003 r. jest "wszczęcie postępowania administracyjnego, ustalenie i rozstrzygnięcie przez organ – Ministra Gospodarki i Pracy w W. w drodze decyzji, statusu prawnego skarżącego we [...] w W. w okresie od dnia [...] stycznia 1988 r. do dnia [...] czerwca 1991 r." i wniosek ten, w związku z pismem z dnia [...] czerwca 2005 r., nadal podtrzymuje w całości. Wobec powyższego skarżący pozostaje w błędzie co do faktu, że pisma z dnia [...] sierpnia nie można uznać za wniosek, w wyniku którego doszło do wydania zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z uwagi na rażące naruszenie prawa. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania i rozważenie możliwości wystąpienia do Prezesa Rady Ministrów z informacją o naruszeniu przez organ prawa. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 36 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 7 pkt 5a cytowanego już wyżej dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa poprzez ich dowolną interpretację, bądź niewłaściwe zastosowanie. Niezależnie od powyższego zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6 – 11, 24 § 1 pkt 4, 61 § 1 i 3, 73 § 1 i 2, 75 § 1, 76 § 1, 77, 78 § 1, 80, 89 § 1, 104 § 1, 105 § 1, 107 § 3, 156 i 183 § 2 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz dowolną interpretację przepisów postępowania, wydanie decyzji bez dostatecznego rozpoznania sprawy, niewłaściwe uzasadnienie decyzji i wadliwe ustalenia faktyczne. W obszernym uzasadnieniu zaś powołał się na argumenty przedstawione już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i podtrzymując swoje stanowisko sprowadzające się do stwierdzenia, iż pełnił w spornym okresie służbę podał ponadto, że pozbawiono go możliwości czynnego udziału w postępowaniu, nie zajęto stanowiska w przedmiocie wyłączenia pracownika organu i niezależnie od tego, organ poświadczył nieprawdę, co do braku dokumentów dotyczących jego służby. Dodatkowo wskazał, że organ rozpatrując sprawę ponownie rażąco naruszył prawo poprzez powtórne umorzenie postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. W piśmie procesowym złożonym po skardze, skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu i ponownie powołał się na wcześniejsze zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie i przyznać należy rację skarżącemu, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza prawo, jednakże z powodów odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a mianowicie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednak Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] października 2005 r. w jej sentencji rozstrzygnął, że "podtrzymuję stanowisko zawarte w decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2005 r., znak [...] i umarzam postępowanie w sprawie" i w tym zakresie powołał się na treść art. 127 § 3 k.p.a. Na samym wstępie jednak podkreślić należy, że zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, spowodowała konieczność dostosowania jej w postępowaniu przed naczelnymi (centralnymi) organami administracji państwowej. Stąd też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest środkiem zaskarżenia służącym stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia tegoż organu. Oznacza to zatem, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Ponieważ nie ma on jednak konstrukcji względnie dewolutywnej, przeto nie stosuje się w zakresie jego rozstrzygnięcia art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast pełne zastosowania ma w takiej sytuacji, rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Wskazany powyżej katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy ma charakter zamknięty. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej, niż wymienione w tym przepisie. W związku z tym Minister Gospodarki i Pracy wydając decyzję i rozstrzygając w jej sentencji, jak wyżej, w sposób rażący naruszył przepis art. 138 § 1 k.p.a., bowiem proste zestawienie treści owej decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Tym samym została wyczerpana przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec takiego rozstrzygnięcia Sądu, zbyteczne stają się rozważania w zakresie pozostałych zarzutów ze skargi i wyjaśnić ponadto należy skarżącemu, że nie poniósł on żadnych kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem, bowiem sprawa korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz w sprawie nie został ustanowiony pełnomocnik, będący adwokatem, bądź radcą prawnym. Zatem nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.