I SA/Wa 1600/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie asesor WSA Jarosław Trelka asesor WSA Janusz Walawski Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery stałej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] znak: [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. zobowiązał S. C. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, zapłacenia kwoty [...] zł., tytułem opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz do zapłacenia kwoty [...] zł., tytułem odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na mocy umowy z dnia [...] czerwca 2004r., zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) między S. i G. C. a Dyrektorem Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, S. i G. C. wyrazili zgodę na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego, w zamian za rezygnację z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., przydzielonego S. C., na podstawie decyzji Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] W. z dnia [...] grudnia 1995r. nr [...] oraz złożyli oświadczenie o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 Kpc. Na mocy postanowień § 5 tej umowy S. i G. C. zobowiązani byli do zwolnienia i przekazania lokalu mieszkalnego w stanie wolnym do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w terminie trzech miesięcy od daty wypłaty ekwiwalentu, tj. od dnia 28 czerwca 2004r., bowiem w tym dniu wpłynęła na konto S. C. kwota ekwiwalentu pieniężnego. Zatem do dnia 28 września 2004r. (organ błędnie wskazał datę 30 września) skarżący zobowiązany był do zwolnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Z uwagi na nie dopełnienie w tym terminie, ciążącego na S. C. obowiązku Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, przysługiwało, na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), odszkodowanie w wysokości 200 % wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc. Od powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lutego 2005r. S. C. wniósł odwołanie, podnosząc w uzasadnieniu m. in., iż decyzja Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] W. o przydziale kwatery stałej z dnia [...] grudnia 1995r. nr [...], będąca podstawą prawną władania przedmiotowym lokalem, została wycofana z obiegu prawnego, na skutek stwierdzenia jej nieważności, decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...]. W związku z powyższym, odwołujący wniósł, na podstawie art. 160 Kpa, o przyznanie odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej ww. decyzją z dnia [...] grudnia 1995r. Odszkodowanie to miałoby obejmować w szczególności zadośćuczynienie za poniesione straty moralne i psychiczne z uwagi na pozbawienie skarżącego wraz z jego rodziną możliwości otrzymania kwatery w okresie późniejszym, wypłatę równoważnika pieniężnego przysługującego z tytułu braku kwatery stałej w Garnizonie W. oraz zwrot poniesionych nakładów na przedmiotowy lokal. W uzasadnieniu odwołania podniesiono również zarzut, iż organ wadliwie zastosował i zinterpretował przepisy cyt. ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. oraz błędnie naliczył kwotę należną za opłaty z tytułu używania lokalu oraz opłaty pośrednie. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozparzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2004r. stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1995r. nr [...] o przydziale S. C. kwatery stałej. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, były żołnierz służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej obowiązany jest przekazać do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lokal mieszkalny, jeśli skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87 tej ustawy. Jednym z takich uprawnień jest otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z przydzielonej uprzednio kwatery. Zatem S. C. był zobowiązany do opróżnienia przedmiotowego lokalu, przy czym obowiązku tego nie wyłączał toczący się spór w przedmiocie wysokości takiego ekwiwalentu. Natomiast w myśl postanowień art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, obowiązane są do jego opróżnienia, uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz do zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Mając na uwadze, że decyzja o przydziale kwatery stałej z dnia [...] grudnia 1995r. została wyeliminowana z obrotu prawnego należy dojść do wniosku, że S. C. zajmował przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Ponadto organ odwoławczy podzielił argumentację prawną wyrażoną przez organ I instancji, w przedmiocie regulacji zawartej w art. 41 ust. 6 cyt. ustawy. Jednakże niezbędną czynnością poprzedzającą wezwanie do zapłaty odszkodowania, jest wezwanie zobowiązanego do dobrowolnego opróżnienia lokalu, czego zaniechał organ I instancji. Z tych właśnie powodów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu przez organ odwoławczy. Na powyższą decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2005r. S. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc w jej uzasadnieniu, iż organ odwoławczy zobowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę co do istoty a nie ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącego, niedopuszczalnym było, wydanie przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowienia w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie w trybie art. 160 Kpa odszkodowania, na podstawie nieprawomocnej decyzji. Ponadto organ odwoławczy w zupełności pominął kwestię w przedmiocie oświadczenia skarżącego o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, na podstawie art. 84 Kodeksu cywilnego, będącego podstawą zawarcia umowy o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty analogiczne do tych, które zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd ten nie orzeka co do istoty sprawy, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym, procesowym oraz przepisami kompetencyjnymi. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Z kolei zgodnie z brzemieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), były żołnierz służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej albo został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej z przyczyn, o których mowa w art. 47 ust. 1 pkt 2, jest obowiązany przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87 tej ustawy. Jednym z uprawnień wymienionych w tym przepisie jest otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego, w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej. Przy czym użyty w art. 41 cyt. ustawy zwrot "przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny" należy rozumieć, jako przekazanie lokalu do dyspozycji właściciela, umożliwiający mu rozporządzanie tym lokalem w sposób, w jaki uzna za właściwy, np. jego zbycie, wynajęcie lub oddanie go na innych zasadach we władanie, swobodnie wybranemu podmiotowi, co jest możliwe jedynie wtedy, gdy lokal jest wolny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2000r., sygn. akt II CKN 299/2000). Z postanowień umowy z dnia [...] czerwca 2004r., zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) między S. i G. C. a Dyrektorem Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wynika, że po stronie skarżącego istniał obowiązek zwolnienia i przekazania przedmiotowego lokalu mieszkalnego w stanie wolnym, do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w terminie trzech miesięcy od daty wypłaty ekwiwalentu pieniężnego. Zarzut skarżącego uchylenia się, na podstawie art. 84 kodeksu cywilnego, od skutków prawnych powołanej wyżej umowy z dnia [...] czerwca 2004 r. nie mógł zostać uwzględniony, ani przez organ orzekający w sprawie, ani tym bardziej przez sąd administracyjny, bowiem właściwym w tej materii jest wyłącznie sąd powszechny. Mając na uwadze fakt, że decyzja o przydziale kwatery stałej z dnia [...] grudnia 1995r. Nr [...] została, decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2004r. Nr [...], wyeliminowana z obrotu prawnego, uznać należy za trafne stanowisko organu, że skarżący od chwili uprawomocnienia się tej decyzji, zajmował przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. W myśl postanowień art. 37a ust. 1 cyt. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, obowiązane są do jego opróżnienia, uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz do zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Natomiast zgodnie z art. 41 ust. 6 omawianej ustawy, w przypadku niedopuszczenia lokalu mieszkalnego przez osoby, o których mowa w ust. 1-5, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia tym osobom wezwania wydanego przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji do opuszczenia lokalu mieszkalnego, Agencji przysługuje, oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, odszkodowanie w wysokości 200 % wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc. Zatem niezbędną czynnością, poprzedzającą wystąpienie z żądaniem zapłaty odszkodowania jest wezwanie zobowiązanego, do dobrowolnego opuszczenia zajmowanego lokalu. Organ odwoławczy mógł więc – wbrew stanowisku skarżącego – wydać decyzję kasacyjną, bowiem organ I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 13 lipca 1999r., sygn. akt SA/Rz 280/98 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2004r., sygn. akt II SA 3615/2002). Organ odwoławczy nie był uprawniony do konwalidowania decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lutego 2005r., poprzez następcze wezwanie skarżącego do dobrowolnego opuszczenia przedmiotowego lokalu. Całkowicie chybionym jest również zarzut pominięcia przez organ odwoławczy wniosku skarżącego o przyznanie odszkodowania w trybie art. 160 kpa, w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1995r. nr [...] o przydziale kwatery stałej. Przedmiotem postępowania przed organem odwoławczym była decyzja zobowiązująca skarżącego do opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, jak również zobowiązująca do zapłacenia kwoty [...] zł., tytułem opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz do zapłacenia kwoty [...] zł., tytułem odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu. W związku z powyższym, wniosek skarżącego o przyznanie odszkodowania w trybie art. 160 Kpa, wskutek stwierdzenia decyzji o przydziale kwatery stałej, nie mógł być przez organ uwzględniony, bowiem nie dotyczył on przedmiotu postępowania odwoławczego. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.), orzekł jak w sentencji.