I SA/Po 282/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-04-20

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Gabriela Gorzan, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą podatek od towarów i usług, mimo niewyczerpującego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, takich jak awaria instalacji paliwowej i wadliwy wlew paliwa, a także naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący istotnych okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących awarii instalacji paliwowej i wadliwego wlewu paliwa, co mogło wpłynąć na prawidłowość ustaleń faktycznych i określenie podstawy opodatkowania. Ponadto, stwierdzono naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak zawiadomienia o terminach przesłuchań świadków i prawie do czynnego uczestnictwa w nich. Wobec powyższych wad, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji narusza prawo.
Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił M.P. podatek od towarów i usług za 2002 rok, stwierdzając nieprawidłowości w ewidencjonowaniu i rozliczaniu przychodów ze sprzedaży paliw. Stwierdzono m.in. niewpisanie faktur w rejestrze sprzedaży, zaliczenie do przychodów wartości paliwa zużytego na potrzeby własne bez odpowiedniego udokumentowania, a także zaniżenie przychodu ze sprzedaży paliwa Pb 95. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. M.P. zaskarżył decyzję, podnosząc, że niedobór benzyny Pb 95 i nadwyżki innych paliw wynikały z pomyłkowego spustu paliwa do niewłaściwych zbiorników, co zakłóciło funkcjonowanie stacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego M.P. kwotę 728 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego M.P. kwotę 728,- zł /słownie: siedemset dwadzieścia osiem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] 2004r. określił M. P. właścicielowi firmy "A" , podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002r. w tym nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za [...] i [...] 2002r. W wyniku przeprowadzonej w firmie podatnika kontroli w. w. organ stwierdził nieprawidłowości w zakresie ewidencjonowania i rozliczania przychodów ze sprzedaży paliw oraz podatku należnego od tej sprzedaży, polegające na niewpisaniu w rejestrze sprzedaży [...] faktur w miesiącu [...]. Do przychodów firmy zaliczono też wartości paliwa określone w trzech fakturach (w [...],[...] i [...]2002r.) lecz zużytego na potrzeby własne. Zużycie paliwa na potrzeby własne winno być bowiem udokumentowane dowodami rozchodu wewnętrznego. Ponadto ustalono, że podatnik nie wykazał przychodu ze sprzedaży [...] l paliwa Pb 95, zaniżając w związku z tym przychód o [...]zł. Sprzedał zaś innych paliw więcej, niż to wynikało z dowodów zakupu, skorygowanych o wartości remanentów i zużycie własne. Ustalenia te skutkowały określeniem M. P. podatku od towarów i usług za poszczególne 12 miesięcy 2002r. Zwiększenia przychodów z niezaewidencjonowanej sprzedaży dokonano za poszczególne miesiące uwzględniając przychód, ilość, udział %, średnią cenę, ilość wg udziału, wartość netto, ilość wg nieopisanych paragonów i wartość netto. Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji. Decyzję tą M. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi w. w. podnosi, że w 2002r. miał miejsce na jego stacji paliw "pomyłkowy spust paliwa do zbiorników, które były przeznaczone do innych paliw". Spowodowało to pomieszanie się paliw i zakłóciło funkcjonowanie stacji. Cześć tych paliw została sprzedana, a część zużyta na potrzeby własne. Skutkiem tego zdarzenia był niedobór benzyny Pb 95 i nadwyżki w innych asortymentach paliw. Nie miało więc faktycznie miejsca umniejszenie przychodu. Skarżący stwierdza też, że ewidencja sprzedaży była zgodna z zapisami w księdze podatkowej i przedstawia wyliczenie różnic w ilości paliw. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści decyzji organu I instancji wynika, że zarówno prowadzona przez skarżącego księga przychodów i rozchodów jak i ewidencja sprzedaży i zakupu były prowadzone nierzetelnie skoro nie uwidoczniono w nich wszystkich operacji gospodarczych. Stwierdzenia te nie zostały jednak odniesione do postanowień art. 193 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, na który to przepis nie powołano się ani w sentencjach ani w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji. Podobnie pominięto aspekt prawny (art. 23 Ordynacji podatkowej) określenia podstawy opodatkowania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002r. Podatnik w swej skardze odnosi się jedynie do kwestii zaniżenia przychodu z tytułu sprzedaży [...]l benzyny Pb 95 powołując się na pomyłkowy spust tego paliwa do zbiornika z innym paliwem. Na rozprawie – podobnie jak w toku postępowania podatkowego – M.P. podkreślił ponadto, że na jego stacji paliw miała miejsce awaria rury doprowadzającej paliwo ze zbiornika do dystrybutora. Na tę okoliczność wskazują także zeznania świadka J.W. (k. 427 akt podatkowych) i H.K. (k. 443). Podstawę prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy stanowi prawidłowo ustalony stan faktyczny, do czego organ podatkowy (kontroli skarbowej) jest zobligowany przepisem art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem składu orzekającego w rozpatrywanej sprawie nie zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący istotne okoliczności. Mianowicie w kwestii awarii instalacji paliwowej, której skutków nie uwzględniono, organ I instancji powołał się na zeznania świadka H.K. uznając je za niekonkretne, a oświadczenie pracownika stacji paliw T.W. w tej kwestii za sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Mając na względzie wymóg zawarty w powołanych wyżej przepisach organ odwoławczy winien zwrócić uwagę na brak prawidłowego ustalenia stanu sprawy w tym zakresie i jeżeli nie uznał za uzasadnione wyjaśnienie tej kwestii np. w drodze ponownego przesłuchania świadków winien mieć na względzie zasadę in dubio pro tributario. Również niewystarczające wydaje się być wyjaśnienie w zaskarżonej decyzji zaniżenia przychodu z tytułu sprzedaży [...]l paliwa Pb 95 w świetle twierdzenia podatnika o wadliwym wlewie tego paliwa do zbiornika innego paliwa i stwierdzenie nadwyżek innych paliw. Wobec niezaewidencjonowania przez skarżącego zakupu [...]l benzyny bezołowiowej uznano, że fakt ten również przemawia za niezaewidencjonowaniem przychodu ze sprzedaży benzyny Pb 95 ([...]l). Stanowisko to nie zostało jednak poparte wyjaśnieniami dotyczącymi kwestii "pomieszania paliw" i równoczesnego wystąpienia niedoboru benzyny Pb 95 i nadwyżek pozostałych rodzajów paliw. Podobnie nie wyjaśniono zasad określania podstawy podatku należnego za poszczególne miesiące i jej zwiększenia o przychód z niedoboru paliwa. Załącznik Nr 3 do decyzji I instancji nie pozwala na ocenę prawidłowości decyzji w tym zakresie, nie odnosi się bowiem do dat zakupu paliwa Pb 95. Zauważyć nadto należy, że w aktach podatkowych brak zawiadomienia podatnika o terminach przesłuchania J.W., H.K., W.K. i R.S., M.B., J.S. w charakterze świadków przez organ I instancji oraz o prawie czynnego uczestniczenia w tych przesłuchaniach, co tym samym wskazuje na naruszenie przepisu art. 123 § 1 i art. 190 Ordynacji podatkowej. Tej wady postępowania nie sanuje zapoznanie strony z aktami sprawy (k. 455), skoro ograniczone zostało prawo podatnika do czynnego udziału w sprawie. Z tych względów, skoro zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy dotkniętą wadami decyzję organu I instancji, narusza tym samym prawo, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan AR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło