II SA/Rz 842/05
WyrokWSA w Rzeszowie2006-04-20
Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Anna Lechowska, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił, czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego stała się zbędna na cel wywłaszczenia, uwzględniając kryteria określone w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wiążącą ocenę prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu NSA?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że nieruchomości zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia, ani nie odniosły się do wszystkich przeprowadzonych dowodów i wytycznych zawartych w poprzednim wyroku NSA. Brak było również odniesienia do kluczowych decyzji planistycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu nieruchomości położonych w Rzeszowie, które zostały wywłaszczone pod budowę osiedla mieszkaniowego. Skarżący J.W. zarzucił, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a nieruchomości stały się zbędne. Organy administracji obu instancji odmówiły zwrotu, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując ustalenia organów i wskazując na sprzeczne dowody.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty R. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty R. z dnia [....]r. Nr [....]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J.W. kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 842/05
UZASADNIENIE
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [....]r. sygn. akt SA/Rz 1020/01 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr[...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Sąd wskazał, aby w dalszym postępowaniu organ przy uwzględnieniu zapisu art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonał ustaleń faktycznych w odniesieniu do każdej z nieruchomości objętej żądaniem o zwrot w zakresie odnoszącym się czasokresu i sposobu jej zagospodarowania, przy uwzględnieniu danych wynikających z decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wraz z załącznikiem graficznym, wykorzystując wszelkie dostępne i zaoferowane przez stronę środki dowodowe w tym dowód z zeznań świadków, a także ewentualnie rozważyć zaistnienie w okolicznościach sprawy przesłanki określonej w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ze wskazaniem konkretnych decyzji. Sąd wyjaśnił, że przepis art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera dwa kryteria w oparciu, o które następuje uznanie nieruchomości jako zbędnej dla realizacji celów określonych w decyzji (umowie) wywłaszczeniowej w tzw. sprawach zwrotowych. Wypełnienie którejkolwiek z przesłanek nadaje określonej nieruchomości status "zbędności". Dla zaistnienia pierwszego z nich, w okolicznościach badanej sprawy należało ustalić, czy na przestrzeni 7 lat od dnia 14.06.1977r. (data zawarcia umowy przenoszącej własność) podjęto jakiekolwiek prace wiążące się z realizacją celu wywłaszczenia. Podjecie ich w późniejszym okresie nie pozbawia przedmiotowej nieruchomości znamion zbędności. Cel ten konkretyzowała decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i treść jej należy wykładać przy uwzględnieniu załącznika graficznego określającego przeznaczenie zindywidualizowanej nieruchomości. Nie można zatem skutecznie twierdzić, że cokolwiek by wykonano na tej nieruchomości, to stanowiłoby to desygnat szeroko pojętego pojęcia "infrastruktury osiedla".
- 2 -
Postanowieniem z [...]r. nr [...]Wojewoda jako organ właściwy do prowadzenia sprawy wyznaczył Starostę R, bowiem wnioskowe działki stanowią własność gminy R.
Skargą objęta jest decyzja z dnia [...]r. nr [...], którą Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania J.W. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...]r. nr[...]w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości położonych w obr 213 R – B. oznaczonej jako działki nr nr 351/1, 357/137, 375/139 i 375/141.
Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowi art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.)
W odwołaniu od tej decyzji J.W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił, że cel wywłaszczenia nigdy nie został zrealizowany wbrew twierdzeniom organu I instancji. Nieruchomość nie stanowi żadnej zieleni osiedlowej, ale zwykły nieużytek, bądź teren prywatnego biznesu. Zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, cześć nieużytku najwcześniej została zagospodarowana dopiero w 1997r. Z uzasadnienia decyzji nie wynika na podstawie jakiego materiału dowodowego Starosta ustalił, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego Baranówka IV zastała zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości. Zeznania świadków dowodzą, że po 1986r. po wybudowaniu sali gimnastycznej dla szkoły nie były prowadzone żadne zajęcia. Teren nie był przeznaczony do wykorzystywania na potrzeby szkoły. Świadkowie dwukrotnie oświadczyli, że przed datą złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, działki były porośnięte trawą z wydeptanymi "na dziko" ścieżkami oraz drzewa z gatunku jarzębina sadzonymi jeszcze przez odwołującego. W 1983r. nie istniał żaden teren rekreacyjny, "wysoka zieleń była zasadzona przez skarżącego. Skarżący zarzucił, że Wojewoda od 2000r. konsekwentnie ignoruje przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i wskazał na możliwe do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podniósł, że w okresie 7 lat od
- 3 -
wywłaszczenia na tej nieruchomości nie wybudowano i nie rozpoczęto na tym terenie żadnej budowy. Nie istnieje żadna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy wydana w związku z wywłaszczeniem.
Wojewoda w zaskarżonej decyzji stwierdził, że przepis art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 261, poz. 2603 ze zm.) zawiera dwie normatywne przesłanki zbędności nieruchomości. Po myśli jednej z nich nieruchomość można uznać za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, a zgodnie z drugą, gdy pomimo upływu10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany. Tak sformułowany przepis pozwala wywieść wniosek, że dla postępowania nie ma znaczenia obecne jej wykorzystanie, jeżeli cel nabycia nieruchomości został osiągnięty.
Starosta ustalił, że aktem notarialnym Rep.A nr [...] z dnia 14 czerwca 1977r. J.W. sprzedał działkę nr 51/1 Skarbowi Państwa jako niezbędną po budowę osiedla "B.IV" zgodnie z decyzją z dnia ][....]r. nr L.[....] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wydaną przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich.
Przeprowadzone przez Starostę postępowanie dowodowe odpowiada zasadom zawartym w art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. Z uwagi na duży upływ czasu i zmianę przeznaczenia zagospodarowania spornych działek sposób realizacji celu przejęcia nieruchomości został ustalony na podstawie zeznań świadków zawartych w protokole z 25.06.2005r. Świadkowie w zeznaniach byli zgodni, co do faktu traktowania spornych działek jako integralnej infrastruktury niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania osiedla "B IV". W latach 1986-1987 nieruchomość byłą urządzona jako teren zielony, który służył jako plac zabaw i miejsce, w którym organizowano zajęcia pozaszkolne. Ogólny realizacyjny plan zagospodarowania terenu wskazuje sporny obszar jako przeznaczony na zieleń osiedlową i nie pozostaje w sprzeczności z wykorzystaniem spornego terenu jako
- 4 -
placu zabaw. Nie zaistniała zatem kolizja z celem przejęcia określonym w akcie notarialnym. Teren był utrzymywany w ciągłym porządku, a świadek M.W. potwierdził powstanie alei jarzębinowej urządzonej na działkach nr 375/137, 375/139 i 375/141 wzdłuż ul. O. w połowie 1982r. czyli w okresie około 5 lat od daty przejęcia nieruchomości. W 1997r. zostało wydane postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] dotyczące przesadzenia 14 sztuk jarzębin, co nie potwierdzało ich nasadzeń na dzień 14.06.1987r.
Organ odwoławczy uznał, że zarzuty podniesione w odwołaniu, odnośnie wiarygodności świadków nie zasługiwały na uwzględnienie bowiem Starosta jednoznacznie stwierdził, że cel określony w akcie notarialnym został zrealizowany w terminie przewidzianym w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przesłuchanie świadków pozwoliło na ustalenia związane z zagospodarowaniem i przeznaczeniem spornych nieruchomości w okresie istotnym dla sprawy. Wykazanie przez skarżącego, że na działce istnieje prywatny obiekt budowlany, który nie jest ogólnie dostępny nie może powodować żadnych skutków niniejszym postępowaniu, bo zmiana przeznaczenia nastąpiła w późniejszym okresie.
W skardze do Sądu skarżący J.W. zaskarżonej decyzji zarzucił :
- naruszenie art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuznanie wywłaszczonej nieruchomości za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, pomimo zaistnienia ustawowych przesłanek ;
- naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów celem wyjaśnienia, czy zeznania świadków rzeczywiście korespondują z faktycznym stanem zagospodarowania nieruchomości przed 1987r.
W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasadzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych przy
- 5 -
uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego. W treści uzasadnienia skargi został zawarty wniosek o przeprowadzenie dowodu z oględzin miejsca położenia działek. Powtórzone też zostały zasadnicze argumenty zawarte w odwołaniu. Zakwestionowano zeznania świadka M.W. oraz wskazano na treść uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta z [...]r. nr [...], w którym organ stwierdził, że nieruchomość nie została wykorzystana na cel jej nabycia i stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Skarżący zwrócił uwagę, że Starosta decyzją z [...]r. nr [...] orzekł o zwrocie nieruchomości uznając jej zbędność na cel wywłaszczania, która należała do M.M. i była wywłaszczana w tym samym czasie, co nieruchomość skarżącego. W uzasadnieniu tej decyzji Starosta napisał też o trawie i wydeptanych ciągach pieszych, ale stwierdził, że nie można uznać, aby przedmiotowa nieruchomość stanowiła osiedlowy park zieleni z podstawowymi i ponadpodstawowymi urządzeniami wypoczynku. Do skargi dołączył szkic mapy ewidencyjnej, gdzie kolorami zaznaczono własność J.W. i M.M. Wskazał, że cel wywłaszczenia był jasno określony i musi być interpretowany ściśle.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania K.K. wniósł o oddalenie skargi i wskazał na bezzasadność zarzutów skarżącego w kontekście art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269).
- 6 -
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 lipca 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzje Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2003r. sygn. akt SA/Rz 1020/01 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...\] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Wyrok ten zapadł pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Przepis art. 30 tej ustawy stanowił, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Tożsamą regułę obecnie wyraża przepis art. 135 p.p.s.a, na podstawie którego ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z tego względu punktem wyjścia dla badania legalności zaskarżonej decyzji po pierwsze będzie wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego
z 13 października 2003r. sygn. akt SA/Rz 1020/01 jak i obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji stan prawny.
W powołanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał organ, aby kierując się treścią art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonał ustaleń faktycznych w odniesieniu do każdej z nieruchomości objętej żądaniem zwrotu w zakresie odnoszącym się czasookresu i sposobu jej zagospodarowania przy uwzględnieniu danych wynikających z decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wraz z załącznikiem graficznym, wykorzystując wszelkie środki dowodowe oraz zalecił rozważenie zaistnienia przesłanki z art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji, na której organ oparł odmowne rozstrzygniecie jest przepis art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. nr 216, poz. 2603 ze zm.), zwana dalej w skrócie u.g.n., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. u. z 2004r. nr 141, poz. 1492 ze zm.), która weszła w życie 22 września 2004r. Ustawa nie zawiera żadnych przepisów intertemporalnych odnośnie postępowań będących w toku, co oznacza konieczność stosowania nowych uregulowań prawnych do takich spraw.
Przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. określa warunki uznania nieruchomości za zbędną, która została wywłaszczona, co stanowi podstawę do zwrotu nieruchomości, uprawnionym podmiotom, które wystąpiły z takim wnioskiem.
Nie uległo zmianie kryterium zbędności zawarte w art. 137 § 1 pkt 1 u.g.n., a ten przepis stanowi podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Zmianie uległ pkt 2 tego przepisu, podług którego nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, a cel ten nie został zrealizowany. Ustawodawca wprowadził też nowe uwarunkowania dla realizacji tego kryterium w ust. 2 art. 137 u.g.n.
W związku z tym, że zmiana nie dotyczyła art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n., będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji, ocena Sądu zawarta w cytowanym już wyroku z 13 października 2003r. sygn. akt SA/Rz 1020/01 jest nadal aktualna. Sąd stwierdził, że dla zaistnienia pierwszej przesłanki zbędności w okolicznościach badanej sprawy należy ustalić, czy na przestrzeni 7 lat od dnia 14 czerwca 1977r. (data zawarcia umowy przenoszącej własność) podjęto jakiekolwiek prace wiążące się z realizacją celu wywłaszczenia, podjęcie ich w późniejszym okresie nie pozbawia przedmiotowej nieruchomości znamion zbędności. Cel wywłaszczenia konkretyzowała decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, a treść jej należy wykładać przy uwzględnieniu załącznika graficznego określającego przeznaczenie zindywidualizowanej nieruchomości, przy czym nie można skutecznie twierdzić, że cokolwiek by wykonano na tej nieruchomości, to stanowiłoby to desygnat szeroko pojętego pojęcia "infrastruktury osiedla".
Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, w sposób niebudzący wątpliwości, że nieruchomości, których zwrotu domaga się skarżący zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia tj budowę osiedla "B. IV" nawet przy szerokim rozumieniu realizacji osiedla mieszkaniowego, z funkcjonowaniem którego wiąże się też potrzeba stworzenia infrastruktury w tym też zieleni. Słuchani świadkowie dowiedli, w jaki sposób faktycznie były wykorzystywane przedmiotowe nieruchomości. Organy nie wyjaśniły, tak jak nakazał to Naczelny Sad Administracyjny, jaki konkretnie cel zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego miał być realizowany na tych nieruchomościach oraz czy i kiedy został zrealizowany. Realizacja celu wywłaszczenia miała być badana w okresie 7 lat licząc od 16 czerwca 1977r.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ I instancji wystąpił do Rzeszowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej Administracji Osiedla "B." o udzielenie informacji odnośnie zagospodarowania działek nr 351/1, 375/137, 375/139, 375/141 w okresie od czerwca 1977r. do czerwca 1997r., a także czy spółdzielnia wykonywała na tych nieruchomościach nasadzeń drzewek, czynności porządkowych takich jak
koszenie trawy. Odpowiadając w piśmie z dnia [...]r. nr [...] podpisanym przez pełnomocnika Zarządu RSM Administracja Osiedla "B" wyjaśniono, że wymienione działki nie były i nie są w użytkowaniu spółdzielni mieszkaniowej i nie prowadzono na nich żadnej działalności eksploatacyjnej, ani nie były w użytkowaniu wieczystym spółdzielni (kata nr 148 akt adm. I inst.). Natomiast w piśmie z dnia 7 czerwca 2005r. Nr [...] podpisanym przez zastępcę dyrektora Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. poinformowano, że nigdy nie administrowała terenami położonymi po prawej stronie ulicy Wyzwolenia i z tego względu nie posiadają dokumentów dotyczących przedmiotowego terenu.
Stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W przepisie tym została zawarta zasada swobodnej oceny dowodów, co oznacza, że organ nie jest związany żadnymi przepisami, co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może swobodnie zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. W rozpoznawanej sprawie organy obydwu instancji nie odniosły się do wszystkich przeprowadzonych dowodów i nie wyjaśniły przyczyn, dla których jednym dały wiarę, a inne uznano za nieprzekonujące, co wymagało wszechstronnego wyjaśnienia przyczyn, dla których tak postąpił. Ustalenia takie organ winien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji, co wynika z art. 107 § 3 k.p.a. Warunkom tym nie odpowiada uzasadnienie decyzji obydwu instancji, gdyż organy w ocenie dowodów pominęły wyżej wymienione dowody przeprowadzone na okoliczność zagospodarowania działek objętych wnioskiem o zwrot. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika kto dokonał nasadzeń i czy nasadzenia te należy rozumieć jako realizację celu wywłaszczenia. Wobec wykazanego naruszenia art. 80 k.p.a. przesłanki te nie mogły zostać prawidłowo ocenione.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji (str. 5) stwierdził, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa osiedla mieszkaniowego
"B IV", a zgodnie z dołączonym do akt sprawy Ogólnym Realizacyjnym Planem Zagospodarowania terenu dla osiedla "B IV". W tym miejscu należy odnieść się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2003r., w którym Sąd nakazał dokonać ustaleń faktycznych odnośnie każdej działki przy uwzględnieniu danych wynikających z decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wraz załącznikiem graficznym.
Z materiału dowodowego, a w szczególności kserokopii aktu notarialnego z 14 czerwca 1977r. wynika, że podstawą zawarcia umowy sprzedaży byłą decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wydana przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w R z dnia [...]r.[...]. Organ badając przesłanki zbędności nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot nie odniósł się do ustaleń zawartych w tej decyzji, chociaż był do tego zobligowany wytycznymi wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego wyżej cytowanego. W katach sprawy nie ma wspomnianej decyzji.
W wyroku z dnia 22 sierpnia 2003r. sygn. akt I SA 2622/01 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, ze ustawowa definicja pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od treści art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Komputerowy System Informacji Prawnej LEX nr 149521). W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, ze ocena dotychczasowego wykorzystania nieruchomości winna być dokonywana na dzień złożenia wniosku o jej zwrot.
W skardze J.W. podniósł zarzut, że nieruchomości sąsiednie, wywłaszczone w tym samym czasie organy uznały za zbędne na realizację budowy osiedla "B IV" . Wobec kasacyjnego orzeczenia Sąd pominął w merytorycznej ocenie sprawy ten aspekt, nie mniej jednak organy prowadzące postępowanie administracyjne, dokonają analizy zgłoszonego zarzutu, mając na względzie treść art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, stosownie do którego wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne oraz zasadę praworządności zawartą w art. 6 k.p.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ będzie miał na względzie uwagi i wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2003r. sygn. akt SA/Rz 1020/01, uwzględniając zasady postępowania dowodowego a w szczególności art. 80 k.p.a. mając na względzie dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy pozwoli na właściwą ocenę zaistnienia bądź wykluczenia zaistnienia przesłanek uznania nieruchomości za zbędną w rozumieniu art. 137 u.g.n. Dopiero w następstwie tych ustaleń wyda decyzje, która będzie odpowiadała standardom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a.
Reasumując należy stwierdzić, że organ w sposób nakazy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2003r. sygn. akt SA/Rz 1020/01, czym naruszył przepis art. 153 p.p.s.a. Wymienione naruszenia to jest art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. stały się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji jaki i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło