I SA/Wa 470/05
WyrokWSA w Warszawie2006-04-21
Skład orzekający: Anna Lech, Iwona Kosińska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości pod autostradę i ustaleniu odszkodowania została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie ważności pełnomocnictw, prawidłowości ustalenia wysokości odszkodowania oraz zasad prowadzenia rokowań?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Organy prawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania na podstawie operatu szacunkowego, a zarzuty dotyczące ważności pełnomocnictw i braku rokowań nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Konstytucyjna ochrona własności nie jest absolutna i dopuszcza wywłaszczenie za słuszne odszkodowanie w celu publicznym, jakim jest budowa autostrady.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy część decyzji Wojewody Lubuskiego o wywłaszczeniu nieruchomości pod autostradę i ustaleniu odszkodowania. Skarżący zarzucał m.in. nieważność pełnomocnictw, nieprawidłowe ustalenie odszkodowania, brak rokowań oraz naruszenie jego interesu przez nieobjęcie wywłaszczeniem sąsiedniej działki. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy część decyzji organu I instancji, uchylając inne punkty i orzekając o przekazaniu odszkodowania właścicielowi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie Asesor WSA Iwona Kosińska /spr./ Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości pod autostradę i odszkodowania oddala skargę
I SA/Wa 470/05 UZASADNIENIE
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Wojewody Lubuskiego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w S., gmina T., dla której Sąd Rejonowy w Z. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] i ustalającej odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie, utrzymał w mocy pkt 1, 2, 3 i 6 tej decyzji, uchylił pkt 4 i 5 tej decyzji oraz orzekł o przekazaniu na rzecz dotychczasowego właściciela przyznanego ze środków budżetu państwa, których dysponentem jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z., odszkodowania w terminie 14-tu dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, i stwierdził, że odszkodowanie podlegać będzie waloryzacji na dzień jego wypłaty.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Wojewoda Lubuski orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w S., gmina T., stanowiącej własność J. G. Nieruchomość ta została wywłaszczona z przeznaczeniem na pas drogowy autostrady płatnej [...]. Organ I instancji ustalił również odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w wysokości 52.130,00 zł oraz orzekł o pomniejszeniu ustalonego odszkodowania o wartość istniejącej na nieruchomości hipoteki w kwocie 100.000,00 zł na rzecz [...] Banku [...] do wysokości ustalonego odszkodowania i przekazaniu odszkodowania na rzecz wierzyciela. Ponadto w punkcie 6 decyzji organ I instancji ustalił termin wydania wywłaszczonej nieruchomości na 31 dzień od dnia doręczenia decyzji.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Wojewody Lubuskiego J. G. złożył odwołanie do Ministra Infrastruktury. W jego uzasadnieniu podniósł, że decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...]sierpnia 2004 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wniosek z dnia 3 października 2003 r. dotyczący wywłaszczenia działki nr [...] nie został sporządzony przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, lecz podpisany przez osobę nieposiadającą umocowania – Z. K. - zastępcę dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w Z., który posiadał pełnomocnictwo udzielone w formie aktu notarialnego Repertorium [...] nr [...] r. przez T. S., który nie pełnił funkcji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, lecz był jednym z trzech zastępców Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Natomiast jak wynika z wydruku strony internetowej z dnia 25 stycznia 2004 r. Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad był D. S. Ponadto skarżący zarzucił, iż: organ wojewódzki działał na podstawie art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. nr 80, poz. 721, ze zm.), który to przepis nie został wymieniony w podstawie prawnej decyzji, zaskarżona decyzja w żaden sposób nie ujawnia stanu faktycznego sprawy ani okoliczności podniesionych przez stronę w trakcie trwania postępowania, decyzja wydana została bez przeprowadzenia prawidłowych rokowań o nabycie prawa własności w drodze umowy, operat szacunkowy określał stan nieruchomości na dzień 25 lutego 1998 r. a wartość na dzień 25 stycznia 2004 r., wysokość odszkodowania (52.130,00 zł) została nieprawidłowo określona wobec faktu istotnego spadku siły nabywczej pieniądza w okresie minionych 5 lat do dnia 25 stycznia 2004 r. i dlatego to odszkodowanie zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. winno być z urzędu zwaloryzowane, przyjęcie do analizy transakcji dotyczących obwodnic miast a nie pod budowę autostrady, niewskazanie przez rzeczoznawcę miejsca publikacji standardów zawodowych wydanych przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych. Ponadto w operacie szacunkowym nie zostały, zdaniem odwołującego się, wskazane numery aktów notarialnych przyjętych do analizy oraz akty notarialne nie zostały zapisane z zachowaniem chronologii. Skarżący podniósł również zarzut braku rzetelności organu wojewódzkiego, który w dniu wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie wiedział, że w dniu 27 lipca 2004 r. obciążające nieruchomość zadłużenie z tytułu kredytu zostało spłacone.
Rozpatrując odwołanie Minister Infrastruktury stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. Wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w związku z realizacją celu publicznego tj. budową autostrady płatnej [...], objętą ostateczną decyzją Wojewody Zielonogórskiego z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...] o ustanowieniu lokalizacji autostrady płatnej [...] (obecnie [...]) w granicach administracyjnych województwa zielonogórskiego. Z akt sprawy wynika, że właściciel wywłaszczonej nieruchomości J. G. nie wyraził zgody na zbycie przedmiotowej nieruchomości w terminie wyznaczonym przez Wojewodę Lubuskiego w piśmie z dnia 27 października 2003 r. Spełnione zostały więc normatywne przesłanki warunkujące wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego określone w art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Wysokość ustalonego odszkodowania ustalona została na podstawie operatu szacunkowego z dnia 25 stycznia 2004 r. sporządzonego zgodnie z wymogami zawartymi w art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Subiektywne przekonanie pełnomocnika strony, iż wskazana w operacie cena za wywłaszczoną nieruchomość jest zbyt niska nie świadczy o wadliwości operatu szacunkowego, skoro strona nie przedstawiła alternatywnej opinii rzeczoznawcy majątkowego sporządzonej dla potrzeb postępowania wywłaszczeniowego. Operat szacunkowy z dnia 22 czerwca 2002 r., załączony do akt na wniosek strony, nie odpowiada warunkom określonym w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Ponadto zastrzeżenia odnoszące się do operatu szacunkowego, na podstawie którego Wojewoda Lubuski ustalił odszkodowanie, przedstawione przez pełnomocnika strony w toku postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione przez rzeczoznawcę majątkowego w piśmie z dnia 30 kwietnia 2004 r. Co do zasad waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, organ wyjaśnił, że normuje je art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., zgodnie z którym odszkodowanie podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Brak jest zatem podstaw do uznania, zdaniem organu, że odszkodowanie zostało ustalone nieprawidłowo. W sprawie zarzutu dotyczącego ważności pełnomocnictw udzielonych przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, Minister wyjaśnił, że w aktach sprawy znajdują się kopie dwóch notarialnych pełnomocnictw udzielonych Z. K. (Dyrektorowi Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Z.) przez T. S. (Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad powołanego aktem z dnia 1 kwietnia 2002 r. na to stanowisko przez Prezesa Rady Ministrów) z dnia 16 września 2002 r. Rep. [...] Nr [...] oraz przez D. S. (Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad powołanego aktem z dnia 8 lipca 2003 r. na to stanowisko przez Prezesa Rady Ministrów) z dnia 19 listopada 2003 r. Rep. [...] Nr [...]. Wobec powyższego zarzut strony dotyczący pełnomocnictw organ uznał za bezzasadny. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku rzetelności organu wojewódzkiego Minister uznał, że zbieranie materiału dowodowego w przedstawionej sprawie organ zakończył dnia 20 maja 2004 r., o czym poinformował strony stosownym pismem. Od tego więc dnia, z chwilą powzięcia przez stronę jakiejkolwiek informacji istotnej dla sprawy i nie mającej odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym, do chwili wydania decyzji, tj. do dnia [...] sierpnia 2004 r., strona mogła, a działając we własnym interesie nawet powinna, poinformować o tym organ, czego nie uczyniła. Równocześnie Minister wyjaśnił, że sprawa nabycia na rzecz Skarbu Państwa pozostałej części nieruchomości w trybie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, ze zm.) ma charakter cywilnoprawny i nie jest rozstrzygana przez organy administracyjne w postępowaniu administracyjnym. Mając na względzie nadesłanie przez stronę poświadczonego za zgodność z oryginałem zaświadczenia Sądu Rejonowego w Z. Wydział Ksiąg Wieczystych o wykreśleniu hipoteki w kwocie 100.000,00 zł organ odwoławczy uchylił pkt 4 i pkt 5 decyzji Wojewody Lubuskiego z dnia [...] sierpnia 2004 r. i orzekł o przekazaniu przyznanego odszkodowania na rzecz dotychczasowego właściciela w terminie 14-tu dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna oraz stwierdził, że odszkodowanie podlegać będzie waloryzacji na dzień jego wypłaty. W pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubuskiego.
J. G. złożył skargę na powyższą decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W obszernym uzasadnieniu skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu, a także podkreślił, że przedkładając mu w dniu 5 sierpnia 2003 r. ofertę zakupu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości nr [...] mgr inż. Z. K. - zastępca dyrektora Oddziału w Z. Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad rażąco pogwałcił prawo, gdyż posługiwał się nieważnym pełnomocnictwem T. S. oraz że nie powinien on był prowadzić ze skarżącym żadnych negocjacji nie mając żadnego pełnomocnictwa Generalnego Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad w Warszawie, ponieważ z dniem 8 lipca 2003 r. wobec powołania nowego Generalnego Dyrektora D. S., wygasło pełnomocnictwo dla Z. K., a nowe pełnomocnictwo nowego Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad D. S. zostało wydane dopiero w dniu 19 listopada 2003 r. Z tego samego względu, zdaniem skarżącego, Z. K. nie był upoważniony do złożenia wniosku z dnia 3 października 2003 r. o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości nr [...], a okoliczność ta powoduje nieważność zaskarżonej decyzji jak i całego postępowania wywłaszczeniowego. Skarżący zarzucił także rażące naruszenie jego interesu przez zaproponowanie za wywłaszczoną nieruchomość kwoty 52.130,00 złotych, choć z chwilą gdy skarżący utracił prawa do działki nr [...], przestała dla niego mieć jakąkolwiek wartość ekonomiczną działka nr [...] o powierzchni [...] m2 , co oznacza, że skarżący powinien otrzymać za obie działki wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa kwotę 397.404 złote i to by było zgodne z jego interesem. Dodatkowo skarżący zarzucił decyzji rażące naruszenie dyspozycji art. 107 §3 kpa i stwierdził, że została ona wydana na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 271), która rażąco narusza prawa właściciela nieruchomości co do godziwej ceny nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa i która powinna być zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego wobec niezgodności z konstytucją.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, o stwierdzenie jej nieważności oraz o umorzenie postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej działki o nr [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego w skardze zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, i wskazują na niezasadność skargi.
Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.), które w Rozdziale 3 szczegółowo określają tryb postępowania w sprawach dotyczących nabywania nieruchomości pod drogi krajowe (w tym i autostrady). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w rozpatrywanej sprawie tryb ten został zachowany. Dnia 5 sierpnia 2003 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z., na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, złożyła J. G. ofertę sprzedaży działki nr [...]. Na przeprowadzonej w tej sprawie w dniu 19 sierpnia 2003 r. rozprawie skarżący nie wyraził zgodny na sprzedaż działki nr [...] i przedstawił własną ofertę, na którą Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. nie wyraziła zgody, o czym poinformowała skarżącego pismem z dnia 27 sierpnia 2003 r. W piśmie tym ponowiona została pierwotna oferta oraz określony siedmiodniowy termin do udzielenia odpowiedzi. Pismem z dnia 4 września skarżący ponownie odmówił przyjęcia tej oferty, podtrzymując własną zmodyfikowaną ofertę sprzedaży działki nr [...] wraz z działką nr [...] za cenę ich zakupu wynikającą z aktu notarialnego ich nabycia z dnia 26 marca 2003 r. wraz z kosztami tego aktu. Oferta ta nie została zaakceptowana przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. (pismo z dnia 16 września 2003 r.). W sytuacji braku możliwości porozumienia w sprawie nabycia prawa własności działki nr [...] w drodze umowy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. wystąpiła do Wojewody Lubuskiego o wszczęcie w trybie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego działki nr [...]. W tej sytuacji pismem z dnia 27 października 2003 r. Wojewoda Lubuski wezwał skarżącego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, do zawarcia umowy nabycia prawa własności działki nr [...] na zasadach określonych w ofercie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 5 sierpnia 2003 r. J. G. nie wyraził zgody na zbycie przedmiotowej nieruchomości w terminie wyznaczonym przez Wojewodę Lubuskiego. W związku z tym, że starania zmierzające do nabycia nieruchomości w drodze cywilnoprawnej umowy nie dały pozytywnego rezultatu, zostały spełnione normatywne przesłanki warunkujące możliwość wszczęcia na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad postępowania wywłaszczeniowego (art. 15 i art. 16j ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.). Nie zasługuje więc na uznanie zarzut skarżącego, że decyzja organu I instancji wydana została bez przeprowadzenia prawidłowych rokowań o nabycie prawa własności w drodze umowy.
Również zarzuty dotyczące sposobu ustalenia wysokości odszkodowania nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Odszkodowanie o którym mowa podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
Z analizy akt administracyjnych wynika, że organy rozpatrujące sprawę prawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania za przedmiotową nieruchomość przy uwzględnieniu wyceny dokonanej przez biegłego zgodnie z obowiązującymi przepisami według stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji lokalizacyjnej i jej wartości rynkowej aktualnej na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej. Operat szacunkowy z dnia 25 stycznia 2004 r. będący podstawą ustalenia wysokości odszkodowania został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, czyli osobę, która w myśl ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nabyła uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, została wpisana do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych, nabyła prawo wykonywania zawodu oraz używania podlegającego ochronie prawnej tytułu zawodowego "rzeczoznawca majątkowy". Zgłoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego zastrzeżenia odnoszące się do tego operatu szacunkowego zostały wyczerpująco wyjaśnione przez rzeczoznawcę majątkowego w piśmie z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nie godząc się na kwotę odszkodowania ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego, skarżący równocześnie nie przedstawił dowodu w formie innego, równoważnego operatu szacunkowego na poparcie swoich zarzutów dotyczących ustalonej wartości nieruchomości. Znajdujący się w aktach sprawy operat szacunkowy z dnia 22 czerwca 2002 r. przedstawiony przez skarżącego nie może być uznany za taki dowód. Przede wszystkim dlatego, że obejmuje on dwie działki, czyli działkę nr [...] (wywłaszczoną) i działkę nr [...] (niewywłaszczoną) o łącznej powierzchni [...] ha. Ponadto operat ten został wykonany został w celu określenia wartości rynkowej nieruchomości, która miała stanowić zabezpieczenie kredytu właścicieli nieruchomości i nie odpowiada warunkom określonym w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Na marginesie tylko zaznaczyć należy, że zgodnie z operatem przedstawionym przez skarżącego, wartość 1 m2 działki wyniosła 17,41 zł. (str.15 operatu z czerwca 2002 r.) zaś z operatu stanowiącego podstawę ustalenia wysokości odszkodowania, wynika, że skarżący otrzymał za 1 m2 wywłaszczonej działki odszkodowanie w wysokości 16,21 zł (str. 17 operatu z czerwca 2004 r.). Różnica między określoną w obu operatach wartością 1 m2 działki nr [...] wynosi więc 1,2 zł. W tej sytuacji Sąd stanął na stanowisku, że organy prawidłowo uznały, iż operat szacunkowy z czerwca 2004 r. sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami i daje podstawę do uznania, że przedstawiona w nim wartość jest wartością rynkową wywłaszczonej nieruchomości.
Nie może się również ostać zarzut skarżącego dotyczący rażącego naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję, ze względu na fakt nieobjęcia wywłaszczeniem zarówno działki nr [...], jak i przylegającej do niej działki nr [...], która zdaniem skarżącego, przestała mieć dla niego jakąkolwiek wartość ekonomiczną i stała się nieprzydatna na cel na jaki ją zakupił, czyli budowy całego kompleksu obsługi podróżnych, tzw. Miejsca Obsługi Pasażera, w skład którego mogłaby wchodzić stacja benzynowa, sklepy, restauracje, miejsca parkingowe, obiekty noclegowe, itp., wobec braku zjazdu z autostrady, który umożliwiłby dojazd do tej nieruchomości, o co cały czas wnioskował skarżący. Zgodnie bowiem z treścią art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w przypadku, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, jeżeli nabywana jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tej części nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie przede wszystkim nie doszło do nabycia części nieruchomości na podstawie art. 13 ust. 1, czyli w drodze umowy, tak więc już choćby z tego powodu przepis ten nie może mieć zastosowania. Dodatkowo jednak zauważyć należy, że zgodnie z wypisami z ewidencji gruntów znajdującymi się w aktach sprawy zarówno działka nr [...] jak i działka nr [...] (powstałe z podziału działki nr [...]) oznaczone są jako użytki rolne - grunty rolne V i VI klasy oraz łąki IV klasy. Skarżący nie wykazał, aby działki te były przez niego wykorzystywane w inny sposób. Wywłaszczenie działki nr [...] nie może zatem być uznane za przyczynę tego, pozostała część dawnej działki nr [...] (czyli działka nr [...]) nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Ustawodawca nie przewidział natomiast obowiązku wykupu większej niż proponowana wielkość działki z tego powodu, że pozostała część nieruchomości, w ocenie jej właściciela, straciła wartość ekonomiczną i nie może być wykorzystana na dopiero planowaną inwestycję.
W sprawie upoważnienia pracownika organu do podejmowania działań w jego imieniu wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 204, poz.2086, ze zm.) oraz statutu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zatwierdzonego przez Ministra Infrastruktury zarządzeniem nr 5 z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie nadania statutu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. Urz. MI z dnia 29 marca 2002 r.) zezwalają na dokonanie czynności prawnej przez przedstawiciela. Forma takiego upoważnienia nie wynika z ustawy ani nawet statutu lecz z regulaminu organizacyjnego, który jest co najwyżej aktem prawa wewnętrznego organu. Z przepisów ustawy o drogach publicznych lub kpa nie wynika, że co do zasady, w sytuacji zmiany osoby pełniącej funkcję Dyrektora wygasają wszystkie udzielone pełnomocnictwa i upoważnienia. Oznaczałoby to bowiem niemożność podejmowania jakichkolwiek działań przez organ państwowy do czasu ponownego udzielenia przez kolejnego Dyrektora wszystkich pełnomocnictw i upoważnień. Sąd stanął więc na stanowisku, że wydane upoważnienie do występowania w imieniu organu jest ważne, dokąd nie zostanie odwołane przez tego, kto je wydał bądź jego następcę. Oznacza to, że zmiana osoby na stanowisku organu nie ma wpływu na ważność wcześniej udzielonych upoważnień.
W rozpatrywanej sprawie treść udzielonego pełnomocnictwa nie określa przyczyn jego ewentualnego wygaśnięcia. Z jego treści wynika, że jest ono udzielone przez osobę pełniącą funkcję organu, a nie przez osobę fizyczną w swoim własnym imieniu. Mocodawcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, a nie T. S. Działania, o których mowa w skardze, podejmował pracownik Dyrekcji legitymujący się odpowiednimi upoważnieniami i pełnomocnictwem, a działania te mieściły się w ich granicach. Działań tych nie kwestionował nowo powołany Dyrektor, a co więcej w tej samej formie i zakresie ponowił upoważnienie i pełnomocnictwo. Zgodnie zaś z treścią art. 18 ust. 3 zdanie 3 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 204, poz. 2086, ze zm.) kadencja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad trwa 5 lat, licząc od dnia powołania. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pełni obowiązki do dnia powołania jego następcy. Nie doszło więc do sytuacji wakatu na stanowisku Generalnego Dyrektora. Zwrócić należy uwagę na fakt, że w rozpatrywanej sprawie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad występowała w charakterze strony postępowania administracyjnego a nie organu wydającego decyzję. Nie ulega wątpliwości, że w toku postępowania administracyjnego Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie kwestionował umocowania swoich pracowników.
Na zakończenie wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Jednakże konstytucyjna ochrona własności nie ma charakteru absolutnego. Dlatego też art. 21 ust. 2 stanowi, że wywłaszczenie jest dopuszczalne z tym, że możliwość ta obwarowana została przez ustawodawcę istotnymi zastrzeżeniami związanymi z koniecznością wskazania publicznego celu jego przeprowadzenia oraz obowiązkiem zagwarantowania każdorazowo słusznego odszkodowania. Zdaniem Sądu budowa autostrady krajowej mieści się w zakresie celów publicznych uzasadniających możliwość pozbawienia właściciela jego praw, zaś analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie odjęcie prawa własności nastąpiło za słusznym odszkodowaniem. Oznacza to, że brak jest podstaw do uznania w tym zakresie zasadności stawianych przez skarżącego zarzutów.
Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd uznał, że ani zaskarżona decyzja, ani utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło